Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει διακριτικά τον πρόεδρο του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, ως πιθανό συνομιλητή - και ακόμη και ως μελλοντικό ηγέτη της χώρας - καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται να μετατοπίζεται από τη στρατιωτική πίεση προς μια διαπραγματευτική λύση.
Σύμφωνα με δύο αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης, ο Γκαλιμπάφ, γνωστός για τις απειλές του κατά των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, εκλαμβάνεται από ορισμένους στον Λευκό Οίκο ως ένας αξιόπιστος συνομιλητής. Οι ίδιοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι θα μπορούσε να διαδραματίσει ρόλο στη μελλοντική ηγεσία του Ιράν και να διαπραγματευτεί με την κυβέρνηση Τραμπ στη νέα φάση του πολέμου.
Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος δεν είναι ακόμη έτοιμος να δεσμευτεί σε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, επιδιώκοντας να «δοκιμάσει» περισσότερους υποψήφιους, αναζητώντας κάποιον που θα είναι διατεθειμένος να καταλήξει σε συμφωνία, ανέφεραν οι δύο πηγές του Politico, οι οποίες μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας.
«Είναι μια καλή επιλογή», δήλωσε ένας αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ, τονίζοντας ωστόσο ότι δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση. «Είναι από τους πιο ψηλά στη λίστα… αλλά πρέπει να τους δοκιμάσουμε και δεν μπορούμε να βιαστούμε».
Η πρόθεση της αμερικανικής κυβέρνησης να εντοπίσει έναν εταίρο με τον οποίο να μπορέι να διαπραγματευτεί, δείχνει την επιθυμία να βρεθεί μια διέξοδος από τον πόλεμο στο Ιράν, προκαλώντας αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές, άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και νέες ανησυχίες για τον πληθωρισμό.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κάρολαϊν Λεβίτ, δήλωσε: «Πρόκειται για ευαίσθητες διπλωματικές συνομιλίες και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα διαπραγματευτούν μέσω των μέσων ενημέρωσης».
Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε τη Δευτέρα να εννοηθεί ότι υπάρχουν επαφές με «πολύ αξιόπιστα» πρόσωπα στο εσωτερικό του Ιράν και ανακοίνωσε πενθήμερη παύση στις επιθέσεις κατά ιρανικών ενεργειακών υποδομών, καθώς η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον βρίσκονται σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις.
Το μεγάλο ενδιαφέρον του Τραμπ είναι οικονομικής φύσης: Το πετρέλαιο. Σύμφωνα με τον πρώτο αξιωματούχο, ο Τραμπ δεν θέλει να καταστρέψει το νησί Χαργκ, τον κύριο πετρελαϊκό κόμβο του Ιράν, επειδή ελπίζει ότι ο επόμενος ηγέτης θα συνάψει συμφωνία παρόμοια με εκείνη που υπέγραψε η Ντέλσι Ροντρίγκες στην Κολομβία, η αντιπρόεδρος του Νικολάς Μαδούρο, η οποία ανέλαβε τα ηνία μετά την αρπαγή του από τις αμερικανικές δυνάμεις.
«Το ζητούμενο είναι να βρεθεί κάποιος σαν τη σαν τη Ντέλσι Ροντρίγκες στη Βενεζουέλα και να του πούμε: “Θα σε κρατήσουμε στη θέση σου. Δεν θα σε απομακρύνουμε. Θα συνεργαστείς μαζί μας. Θα μας προσφέρεις μια καλή συμφωνία, μια πρώτη συμφωνία για το πετρέλαιο”», δήλωσε ο αξιωματούχος της κυβέρνησης.
Ωστόσο, η οποιαδήποτε πεποίθηση ότι ο Τραμπ μπορεί να επιλέξει τον επόμενο ηγέτη του Ιράν με τον ίδιο τρόπο που έκανε με τη Ντέλσι Ροντρίγκες στη Βενεζουέλα, φαίνεται σε ορισμένους συμμάχους του στον Λευκό Οίκο πρόωρη και ακόμη και αφελής.
«Μοιάζει περισσότερο με επίδειξη ισχύος, σαν να προσπαθεί να πραγματοποιήσει απλώς λέγοντάς το», δήλωσε στο Politico πηγή που βρίσκεται κοντά στην ομάδα εθνικής ασφάλειας του Αμερικανού προέδρου, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας για να εκφράσει ειλικρινά τις απόψεις του. «Είναι καλό αν υπάρχουν συνομιλίες μέσω ενδιάμεσου και καλό ότι αρχίζουν να σκέφτονται μια διέξοδο από αυτή την κατάσταση. Αλλά το Ιράν έχει αποδείξει ότι μπορεί να αντέξει πλήγματα και να συνεχίσει να περιπλέκει τα πράγματα για εμάς. Δεν πρόκειται απλώς να υποκύψουν και να δώσουν στον Τραμπ το πετρέλαιό τους».
Ένα άλλο άτομο σε επαφή με τον Λευκό Οίκο, αξιωματούχος από τον Κόλπο, υποστήριξε ότι ο Τραμπ υπερεκτιμά την πρόοδο στις συνομιλίες, προκειμένου να δημιουργήσει ένα πρόσχημα για να αναδιπλωθεί από το δικό του τελεσίγραφο των 48 ωρών, με το οποίο είχε απειλήσει το βράδυ του Σαββάτου να βομβαρδίσει ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις αν η Τεχεράνη δεν άνοιγε ξανά το Στενό του Ορμούζ μέχρι εντός 48 ωρών.
«Σίγουρα προσπαθεί να κερδίσει χρόνο και να σταθεροποιήσει τις αγορές», δήλωσε ο αξιωματούχος από χώρα του Κόλπου, ο οποίος επίσης μίλησε στο Politico υπό καθεστώς ανωνυμίας. «Αυτό που είναι πιο δύσκολο να καταλάβει κανείς είναι αν είναι πραγματικά διατεθειμένος να βρει μια διέξοδο από την κρίση ή αν θέτει μη ρεαλιστικές απαιτήσεις ώστε το Ιράν να τις απορρίψει».
Κάποιοι επίσης εμφανίζονται επιφυλακτικοί ότι ο Γκαλιμπάφ, πρώην δήμαρχος της Τεχεράνης, θα ήταν τόσο υποχωρητικός όσο η Ροντρίγκες.
«Ο Γκαλιμπάφ είναι φιλόδοξος και πραγματιστής, αλλά με θεμελιώδη δέσμευση στη διατήρηση της ισλαμικής τάξης του Ιράν», δήλωσε ο Ali Vaez, ανώτερος αναλυτής για το Ιράν στην International Crisis Group. «Αυτό τον καθιστά απίθανο υποψήφιο να προσφέρει στην Ουάσινγκτον ουσιαστικές παραχωρήσεις. Ακόμη κι αν ήθελε να δοκιμάσει τα όρια, το ιρανικό στρατιωτικό κατεστημένο και η ευρύτερη ασφάλεια της χώρας θα τον περιόριζαν σχεδόν σίγουρα. Μετά τις ενέργειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η ατμόσφαιρα στην Τεχεράνη είναι γεμάτη βαθιά δυσπιστία. Το σύστημα συνολικά βλέπει ελάχιστους λόγους να πιστεύει ότι είτε ο Τραμπ είτε το Ισραήλ θα τηρήσουν τους όρους οποιασδήποτε ενδεχόμενης συμφωνίας».
«Παρόλα αυτά, πολλοί στην κυβέρνηση βλέπουν τη Βενεζουέλα - μια σε μεγάλο βαθμό επιτυχημένη επιχείρηση - ως μοντέλο για το τι μπορεί να είναι εφικτό στο Ιράν», ανέφεραν οι πηγές.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο εξόριστος Ρεζά Παχλαβί, ο εξόριστος γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν, θεωρείται απίθανη επιλογή από τις ΗΠΑ, καθώς η κυβέρνηση δεν πιστεύει ότι θα είχε νομιμοποίηση στο εσωτερικό του Ιράν, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους της κυβέρνησης.
«Να βάλεις τώρα τον Ρεζά Παχλαβί; Θεέ μου, όχι… Μεγάλωσε στο εξωτερικό. Είναι ο τελευταίος άνθρωπος που θα ήθελες να “τοποθετήσεις” εκεί. Αυτό θα φέρει χάος», δήλωσε ο πρώτος αξιωματούχος. Αντίθετα, πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος, το βάρος δίνεται σε πρόσωπα που ήδη κατέχουν εξουσία μέσα στο ιρανικό σύστημα και στο Ιράν αυτή η αναζήτηση δείχνει ολοένα προς τον πρόεδρο του κοινοβουλίου», πρόσθεσε.
Εν τω μεταξύ, ο Γκαλιμπάφ διέψευσε τη Δευτέρα ότι υπάρχουν διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, ωστόσο αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης απέρριψαν τις δηλώσεις του, θεωρώντας τες εσωτερική πολιτική επίδειξη.
«Βρισκόμαστε στη φάση της αναζήτησης, προσπαθώντας πραγματικά να δούμε ποιος μπορεί να αναδειχθεί, ποιος θέλει να αναδειχθεί και ποιος επιχειρεί να αναδειχθεί», δήλωσε ο αξιωματούχος. «Και καθώς αυτά τα άτομα αναδεικνύονται, θα τους κάνουμε ένα γρήγορο τεστ, και αν είναι ριζοσπαστικοί, θα τους απομακρύνουμε».
Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ ενδιαφέρεται αυτή την εβδομάδα να επιδιώξει μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν, επειδή θέλει να υπάρξει «πρόοδος» στο θέμα του Στενού του Ορμούζ και να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός. «Ο Αμερικανός πρόεδρος, όπως κάθε άνθρωπος, θα προτιμούσε την ειρήνη από τον πόλεμο», πρόσθεσε ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.