Η κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες  αναγκάζει τον Καναδά να αναζητήσει νέους συμμάχους, εκτός της αμερικανικής ηπείρου, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να προετοιμάζει μια πρωτοφανή οικονομική και αμυντική προσέγγιση της Οτάβας. 

Σύμφωνα με την ανάλυση του Politico, οι Βρυξέλλες εξετάζουν μια σειρά από φιλόδοξες συμφωνίες που εκτείνονται από τις κρίσιμες πρώτες ύλες και το ψηφιακό εμπόριο μέχρι την ασφάλεια στην Αρκτική και την εκπαίδευση, προσφέροντας στην Οτάβα μια ισχυρή εναλλακτική απέναντι στις πιέσεις της Ουάσινγκτον.

Στην τελική ευθεία για μια ιστορική συμφωνία

Με τον Πρωθυπουργό του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, να αναμένεται να απευθυνθεί αυτή την εβδομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προετοιμάζει τη Σύνοδο Κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης-Καναδά για τον Οκτώβριο στο Μόντρεαλ, τα στελέχη των Βρυξελλών αξιολογούν ποιες συγκεκριμένες προτάσεις μπορεί να συμπεριλάβει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Politico από δεκαπέντε αξιωματούχους, διπλωμάτες και πολιτικούς, ο στόχος είναι η εμβάθυνση της συνεργασίας σε τομείς αμοιβαίου οφέλους, δίνοντας παράλληλα στον Κάρνεϊ τη δυνατότητα να αποδείξει στους συμπατριώτες του ότι ο Καναδάς διαθέτει ισχυρούς εταίρους πέραν των ΗΠΑ.

Οι πιο φιλόδοξες προτάσεις προβλέπουν τη στενότερη σύνδεση του Καναδά με την ενιαία αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ξεπερνώντας τις υπάρχουσες εμπορικές συμφωνίες και προσεγγίζοντας το επίπεδο ενοποίησης που απολαμβάνουν χώρες όπως η Ελβετία και η Νορβηγία.

Τραμπ σε Καναδά: «Είτε θα απαγορεύσω τις πωλήσεις αεροσκαφών της Bombardier, είτε θα μεταφέρετε την έδρα της στις ΗΠΑ»

Ο Ισπανός σοσιαλιστής ευρωβουλευτής Χαβιέρ Μορένο, πρόεδρος της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με τον Καναδά, τάχθηκε υπέρ μιας ενσωμάτωσης «ακόμη βαθύτερης» από αυτήν της Ελβετίας.

Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει την ελευθερία διαμονής και εργασίας των Καναδών πολιτών στα 27 κράτη-μέλη, καθώς και πιο ομαλή πρόσβαση των καναδικών επιχειρήσεων στους 450 εκατομμύρια καταναλωτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης – μια διευθέτηση πρωτοφανή για μια τόσο απομακρυσμένη γεωγραφικά χώρα.

«Οι Καναδοί είναι οι πιο Ευρωπαίοι άνθρωποι εκτός Ευρώπης», δήλωσε ο Μορένο στο Politico.

Η ώθηση για στενότερους δεσμούς αποδίδεται στη νέα τροπή τoυ εμπορικού πολέμου, καθώς οι ΗΠΑ απαγόρευσαν τις εισαγωγές βασικών καναδικών μεταποιητικών και αγροτικών προϊόντων, μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων και την επιβολή αμοιβαίων δασμών.

«Δεν θέλεις να προκαλέσεις απογοήτευση πριν από τη Σύνοδο Κορυφής», ανέφερε στο Politico Ευρωπαίος διπλωμάτης, επισημαίνοντας ότι η Φον ντερ Λάιεν πρέπει να προσφέρει κάτι απτό στον Κάρνεϊ.

Η παρουσία του Πρωθυπουργού του Καναδού στην αίθουσα της Ευρωβουλής κατά την ομιλία της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης φέρει ιδιαίτερο συμβολισμό.

Όπως δήλωσε στο Politico, η πρέσβης της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον Καναδά, Ζενεβιέβ Τιτς, η παρουσία αυτή «αποτελεί ήδη ένα σημαντικό δείγμα της στενής σχέσης».

Παράλληλα, όπως επιβεβαίωσε αξιωματούχος, ο Μακ Κάρνεϊ έχει ήδη δώσει εντολή στον ειδικό απεσταλμένο του στην Ευρώπη, Τζον Χάνταφορντ, να διερευνήσει τις πιο φιλόδοξες προοπτικές συνεργασίας, χωρίς ωστόσο να τίθεται θέμα πλήρους ένταξης στην Ευρωπαϊκής Ένωσης ή την ενιαία αγορά.

Κρίσιμες πρώτες ύλες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζει αυξημένη ζήτηση για κρίσιμες πρώτες ύλες, απαραίτητες για την κατασκευή μπαταριών, φωτοβολταϊκών και κινητών τηλεφώνων. Ο Καναδάς διαθέτει τεράστια αποθέματα χαλκού, μολυβδαινίου, αλουμινίου, νικελίου, λιθίου, κοβαλτίου και σπάνιων γαιών, καθώς και τις υποδομές επεξεργασίας τους.

«Ο Καναδάς είναι φυσικά μια τεράστια πηγή κρίσιμων ορυκτών», δήλωσε στο Politico ο Επίτροπος Εμπορίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Μάρος Σέφτσοβιτς και πρόσθεσε:

«Μπορούμε να συνεργαστούμε σε κοινά έργα; Μπορούμε να συγκεντρώσουμε αρκετές επενδύσεις και χρηματοδότηση για ορισμένα από αυτά;»

Τη θέση αυτή συμμερίζονται και ευρωβουλευτές. Η Βαλερί Αγιέ, Γαλλίδα ευρωβουλευτής και επικεφαλής της κεντρώας ομάδας Renew, τόνισε στο Politico: «Καθώς ο Καναδάς και η Ευρώπη επιδιώκουν την διαφοροποίηση των πηγών τους, είναι η στιγμή να εντατικοποιήσουμε το αμοιβαίο εμπόριο. Αυτό απαιτεί φρέσκια σκέψη και κοινές επενδύσεις σε υποδομές».

Εκπαίδευση, πολιτισμός και κινητικότητα εργαζομένων

Ένα από τα πιο άμεσα υλοποιήσιμα βήματα είναι η περαιτέρω ενταξη του Καναδά στο πρόγραμμα Erasmus+, το οποίο είναι ήδη ανοιχτό σε χώρες όπως η Ισλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία.

Η Νέλα Ριλ, πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ανέφερε στο Politico ότι αναμένει από τη Φον ντερ Λάιεν την πλήρη ενσωμάτωση του Καναδά στο πρόγραμμα.

Παρότι υπάρχουν ήδη ανταλλαγές φοιτητών, η ίδια σημείωσε ότι «υπάρχει περιθώριο για περισσότερα», καθώς μια τέτοια κίνηση θα είχε ιδιαίτερο πολιτικό βάρος.

Επίσης, στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιβεβαίωσε στο Politico ότι η διεύρυνση της συμμετοχής του Καναδά στο Erasmus+ βρίσκεται στο τραπέζι.

Η Ριλ επισήμανε ευκαιρίες στον αθλητισμό, τα προγράμματα νεολαίας, την επαγγελματική κατάρτιση και την εκπαίδευση, ενώ πρότεινε τη διευκόλυνση της έκδοσης βίζας για καλλιτέχνες, με στόχο την ενίσχυση των πολιτιστικών ανταλλαγών.

Παράλληλα, ο Χαβιέρ Μορένο υπογράμμισε ότι η πρόσφατη συμφωνία για την αμοιβαία αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων των αρχιτεκτόνων θα πρέπει να επεκταθεί σε όλους τους κλάδους, ενώ πρότεινε την προώθηση στον Καναδά των υπαρχόντων μηχανισμών προσέλκυσης ειδικευμένων εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Εμβάθυνση των εμπορικών δεσμών

Κατά την ομιλία της, η Φον ντερ Λάιεν ενδέχεται να πιέσει τα κράτη-μέλη να επικυρώσουν επιτέλους τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ΕΕ-Καναδά (CETA), η οποία υπεγράφη το 2016 αλλά εκκρεμεί ακόμη προς εγκριση από 10 ευρωπαϊκά κοινοβούλια.

Ακόμα, οι καναδικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να αποκτήσουν προνομιακή πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις της ΕΕ στο πλαίσιο της προτεινόμενης νομοθεσίας Industrial Accelerator Act, που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

«Θέλουμε να κάνουμε κάτι περισσότερο από μια στρατηγική πολιτική», δήλωσε στο Politico η πρέσβειρα Ζενεβιέβ Τιτς, αναφερόμενη στη CETA και τη Στρατηγική Εταιρική Σχέση που υπεγράφησαν παράλληλα.

Ο Μάρος Σέφτσοβιτς εκτιμά ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς θα ολοκληρώσουν μια συμφωνία για το ψηφιακό εμπόριο έως το τέλος του έτους, καλύπτοντας τις διαδικτυακές επιχειρήσεις και την ψηφιακή οικονομία.

«Οι Καναδοί πρωθυπουργοί γνωρίζουν την Ευρώπη και την Ευρωπαϊκή Ένωση καλύτερα από σχεδόν οποιονδήποτε άλλον ηγέτη στον κόσμο», σημείωσε παράλληλα στο Politico.

Ο Μορένο εμφανίστηκε ακόμη πιο βιαστικός, ζητώντας η συμφωνία να είναι έτοιμη μέχρι τη Σύνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου.

Αρκτική και αμυντική συνεργασία

Η άμυνα, η ασφάλεια και η Αρκτική αναδεικνύονται επίσης σε πεδία στενής συνεργασίας, σύμφωνα με δύο διπλωμάτες που μίλησαν στο Politico.

Ο Καναδάς έχει ήδη πρόσβαση στο αμυντικό ταμείο SAFE ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω συμφωνίας που οριστικοποιήθηκε φέτος.

Ταυτόχρονα, οι Βρυξέλλες αναθεωρούν τη Στρατηγική τους για την Αρκτική για να αντιμετωπίσουν υβριδικές απειλές, όπως η δολιοφθορά υποθαλάσσιων καλωδίων.

Η Οτάβα θα μπορούσε να αναλάβει κεντρικό ρόλο σε αυτά τα σχέδια. Όπως δήλωσε άλλος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Politico: «Η Αρκτική είναι η γειτονιά μας, αλλά είναι η δική τους κύρια περιοχή».

Ο Μορένο ζήτησε μια ολοκληρωμένη εταιρική σχέση για την Αρκτική, καταλήγοντας με μια αιχμηρή αναφορά: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Καναδάς πρέπει να εξηγήσουν στον Τραμπ ότι η Αρκτική δεν του ανήκει».