Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να επανεξετάσουν τις σχέσεις της ηπείρου με τις ΗΠΑ του Τραμπ, κατά την έκτακτη σύνοδο κορυφής το βράδυ της Πέμπτης, στη σκιά των απειλών του Αμερικανού προέδρου για την επιβολή δασμών και την επιμονή του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, οι οποίες κλόνισαν σοβαρά την εμπιστοσύνη στις διατλαντικές σχέσεις, σύμφωνα με διπλωμάτες που επικαλείται το Reuters.
Αυτά, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ έκανε απότομα πίσω την Τετάρτη, ακυρώνοντας τους δασμούς και αποκλείοντας τη χρήση βίας στη Γροιλανδία, το ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας, συμμάχου του στο ΝΑΤΟ, και σκιαγράφησε μια συμφωνία για τη νήσο της Αρκτικής.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, χαιρετίζοντας την αλλαγή στάσης του Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία, προέτρεψε τους Ευρωπαίους να μην βιαστούν να "ξεγράψουν" τις διατλαντικές σχέσεις.
Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι σε έναν πρόεδρο που χρησιμοποιεί τακτικές εκβοφισμού και στον οποίο η Ευρώπη θα πρέπει να αντισταθεί, και επικεντρώνονται στην εκπόνηση ενός μακροπρόθεσμου σχεδίου για τον τρόπο αντιμετώπισης των Ηνωμένων Πολιτειών υπό την παρούσα κυβέρνηση και, ενδεχομένως, και των διαδόχων της. "Ο Τραμπ διέβη το Ρουβίκωνα. Μπορεί να το ξανακάνει. Δεν υπάρχει επιστροφή στο παρελθόν. Και οι ηγέτες θα το συζητήσουν", δήλωσε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, προσθέτοντας ότι η ΕΕ πρέπει να απομακρυνθεί από την έντονη εξάρτησή της από τις ΗΠΑ σε πολλούς τομείς.
"Πρέπει να προσπαθήσουμε να τον κρατήσουμε (τον Τραμπ) κοντά μας, ενώ παράλληλα θα προσπαθούμε να γίνουμε πιο ανεξάρτητοι από τις ΗΠΑ. Είναι μια διαδικασία, πιθανώς μακρά", πρόσθεσε.
"Σχέση εξάρτησης" από τις ΗΠΑ
Έπειτα από δεκαετίες εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες στον τομέα της άμυνας, στο πλαίσιο της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, η ΕΕ στερείται των απαραίτητων δυνατοτήτων σε θέματα πληροφοριών, μεταφορών, αντιπυραυλικής άμυνας και παραγωγής για να αμυνθεί ενάντια σε μια πιθανή ρωσική επίθεση. Αυτό δίνει στις ΗΠΑ σημαντικό πλεονέκτημα και επιρροή.
Οι ΗΠΑ είναι επίσης ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ευρώπης, γεγονός που καθιστά την ΕΕ ευάλωτη στις πολιτικές του Τραμπ για την επιβολή δασμών με σκοπό τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος της Ουάσιγκτον σε αγαθά και, όπως στην περίπτωση της Γροιλανδίας, την επίτευξη άλλων στόχων.
"Πρέπει να συζητήσουμε πού βρίσκονται τα όρια, πώς θα αντιμετωπίσουμε αυτόν τον νταή από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, πού βρίσκονται τα δυνατά μας σημεία", δήλωσε στο Reuters ένας άλλος διπλωμάτης.
"Ο Τραμπ λέει ότι σήμερα δεν θα επιβάλει δασμούς, αλλά αυτό σημαίνει ότι δεν θα επιβάλει δασμούς και αύριο, ή θα αλλάξει ξανά γρήγορα γνώμη; Πρέπει να συζητήσουμε τι θα κάνουμε τότε", πρόσθεσε ο δεύτερος διπλωμάτης. Η ΕΕ εξέταζε ένα πακέτο δασμολογικών αντιποίνων ύψους 93 δισεκατομμυρίων ευρώ (108,74 δισεκατομμύρια δολάρια) στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ ή άλλα μέτρα, εάν ο Τραμπ προχωρούσε στην επιβολή νέων δασμών, γνωρίζοντας ότι ένα τέτοιο βήμα θα έβλαπτε τόσο την οικονομία της Ευρώπης όσο και των ΗΠΑ.
Το σχέδιο για τη Γροιλανδία
Αρκετοί διπλωμάτες σημείωσαν ότι εξακολουθούν να μην γνωρίζουν τις λεπτομέρειες του νέου σχέδιο για τη Γροιλανδία, το οποίο συμφωνήθηκε μεταξύ του Τραμπ και του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε αργά την Τετάρτη, στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας.
"Δεν άλλαξε και πολλά. Πρέπει ακόμα να δούμε τις λεπτομέρειες της συμφωνίας για τη Γροιλανδία. Είμαστε λίγο κουρασμένοι από όλο αυτό το bullying. Και πρέπει να δράσουμε σε μερικά θέματα: περισσότερη ανθεκτικότητα, ενότητα, συντονισμός των θεμάτων μας στην εσωτερική αγορά, ανταγωνιστικότητα. Και να μην δεχόμαστε πλέον το bullying των δασμών", σημείωσε ένας άλλος διπλωμάτης. Ο Ρούτε δήλωσε στο Reuters σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Νταβός την Πέμπτη ότι, βάσει της συμφωνίας που συνήψε με τον Τραμπ, οι δυτικοί σύμμαχοι θα πρέπει να ενισχύσουν την παρουσία τους στην Αρκτική.
Επίσης, ανέφερε ότι οι συνομιλίες μεταξύ της Δανίας, της Γροιλανδίας και των ΗΠΑ θα συνεχιστούν για συγκεκριμένα θέματα. Διπλωμάτες τόνισαν ότι, αν και οι έκτακτες συνομιλίες της ΕΕ την Πέμπτη στις Βρυξέλλες θα χάσουν πλέον μέρος του επείγοντος χαρακτήρα τους, το μακροπρόθεσμο ζήτημα του πώς θα διαχειριστεί πλέον η ΕΕ τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ παραμένει.
"Η προσέγγιση ενός ενωμένου μετώπου, αλληλέγγυου με τη Δανία και τη Γροιλανδία, με έμφαση στην αποκλιμάκωση και την εξεύρεση λύσης, απέδωσε", δήλωσε ένας τέταρτος διπλωμάτης της ΕΕ.
"Ταυτόχρονα, θα ήταν καλό να αναλογιστούμε την κατάσταση στις σχέσεις μας και τον τρόπο με τον οποίο θέλουμε να είναι στο μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη τις εμπειρίες της περασμένης εβδομάδας (και του περασμένου έτους)", πρόσθεσε.