Συναγερμός για το «κουνούπι-δολοφόνο»: Επεκτείνεται η παρουσία του στην Ευρώπη

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) δημοσίευσαν επικαιροποιημένους χάρτες που αποτυπώνουν τα νεότερα δεδομένα σχετικά με τη γεωγραφική κατανομή κουνουπιών, τσιμπουριών, σκνιπών και άλλων αιματοφάγων εντόμων σε ολόκληρη την Ευρώπη. 

Οι χάρτες βασίζονται σε στοιχεία του VectorNet, ενός κοινού ευρωπαϊκού προγράμματος που συλλέγει, επαληθεύει και αξιολογεί δεδομένα για φορείς νοσημάτων οι οποίοι μπορούν να επηρεάσουν την υγεία ανθρώπων και ζώων, αναφέρει η «Απογευματινή».

Η τελευταία επικαιροποίηση αναδεικνύει ορισμένες σημαντικές εξελίξεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η συνεχιζόμενη εξάπλωση του κουνουπιού Culex tritaeniorhynchus στην Ελλάδα, γνωστού ως «κουνούπι των ορυζώνων», που θεωρείται δυνητικός φορέας του ιού της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας. Το Culex tritaeniorhynchus έρχεται να προστεθεί στην ήδη μόνιμη απειλή του κουνουπιού-τίγρη (Aedes albopictus) στη χώρα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του VectorNet, ο χάρτης για το Culex tritaeniorhynchus αποτυπώνει τη γνωστή κατανομή του είδους στην Ευρώπη έως τον Απρίλιο του 2026 σε επίπεδο περιφερειακών διοικητικών ενοτήτων:

• Σε σύγκριση με την προηγούμενη επικαιροποίηση του Οκτωβρίου 2023 έχουν καταγραφεί 29 νέες διοικητικές ενότητες στις οποίες το είδος θεωρείται πλέον παρόν.
• Η συντριπτική πλειονότητα των νέων καταγραφών αφορά την Ελλάδα, όπου εντοπίστηκαν 27 νέες διοικητικές ενότητες με παρουσία του συγκεκριμένου κουνουπιού.

Όπως αναφέρουν οι ειδικοί, η λοίμωξη από τον ιό της ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας, ο οποίος μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων κουνουπιών του είδους Culex tritaeniorhynchus, είναι συνήθως ασυμπτωματική ή εκδηλώνεται με ήπια συμπτώματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι ασθενείς εμφανίζουν εικόνα παρόμοια με κοινή ιογενή λοίμωξη, με ήπιο πυρετό, πονοκέφαλο, αδυναμία και αίσθημα κόπωσης. 

Ωστόσο, σε ένα μικρό ποσοστό μολύνσεων ο ιός μπορεί να προσβάλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και να προκαλέσει οξεία εγκεφαλίτιδα, μία ιδιαίτερα σοβαρή κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση, αναφέρει η «Απογευματινή».

Τα συμπτώματα

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως πέντε έως δεκαπέντε ημέρες μετά τη μόλυνση και περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, έντονη κεφαλαλγία, δυσκαμψία του αυχένα, διαταραχές προσανατολισμού και συνείδησης, σύγχυση, τρόμο, σπασμούς και μυϊκή αδυναμία. Σε βαριές περιπτώσεις μπορεί να εκδηλωθούν παράλυση, λήθαργος και τελικά κώμα.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η νόσος, αν και σπάνια εξελίσσεται σε εγκεφαλίτιδα, συνδέεται με υψηλή θνητότητα. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, περίπου το 30% των ασθενών που αναπτύσσουν σοβαρή εγκεφαλίτιδα καταλήγει, ενώ το 30%-50% των επιζώντων αντιμετωπίζει μόνιμες νευρολογικές ή ψυχιατρικές επιπλοκές όπως παράλυση, διαταραχές ομιλίας, γνωστικές δυσλειτουργίες ή υποτροπιάζοντες σπασμούς.

Βασικό μέτρο πρόληψης αποτελεί ο εμβολιασμός. Διατίθενται εμβόλια που περιέχουν είτε αδρανοποιημένο είτε εξασθενημένο ζώντα ιό, όπως τα Ixiaro και Green Cross. Η αξία του εμβολιασμού έχει αποδειχθεί στην πράξη, καθώς τα προγράμματα μαζικής ανοσοποίησης που εφαρμόστηκαν στην Ιαπωνία οδήγησαν σε θεαματική μείωση των κρουσμάτων και των σοβαρών επιπλοκών της νόσου.

Παράλληλα, το ECDC καταγράφει μεταβολές και στην εξάπλωση άλλων ειδών. Σημαντική εξέλιξη θεωρείται η πρώτη καταγεγραμμένη εμφάνιση του επικίνδυνου κουνουπιού Aedes aegypti στο Λουξεμβούργο, γνωστού ως «κουνούπι του κίτρινου πυρετού» ή «κουνούπι της Αιγύπτου». Το συγκεκριμένο κουνούπι είναι ο κύριος φορέας του κίτρινου πυρετού, του δάγκειου πυρετού, του ιού Ζίκα και του τσικουνγκούνια.

Όσον αφορά το Aedes albopictus, γνωστό και ως «ασιατικό κουνούπι-τίγρης», οι νέοι χάρτες δείχνουν επιπλέον διοικητικές ενότητες με εγκατεστημένους πληθυσμούς στην Αρμενία, τη Βουλγαρία, τη Γαλλία, την Ελλάδα, τη Βόρεια Μακεδονία, την Πορτογαλία και τη Ρουμανία.

Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις