Ανεβαίνει το θερμόμετρο στο Αιγαίο: Η Αθήνα απαντά στις τουρκικές προκλήσεις με τα θαλάσσια πάρκα σε Σαμοθράκη-Λήμνο και Καστελλόριζο

Ως μονομερή και παράνομη χαρακτηρίζει το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών την απόφαση της Τουρκίας να ανακηρύξει δύο θαλάσσια πάρκα, στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει ότι τα πάρκα εκτείνονται πέραν των χωρικών υδάτων της Τουρκίας και τονίζει πως η κίνηση της Άγκυρας δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα και δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα.

Με τις Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα όρια των οποίων εκτείνονται και πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.

Το υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωση του χαρακτηρίζει παράνομη την εγκαθίδρυση των συγκεκριμένων πάρκων στο μέτρο που καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, κανένα κράτος δεν έχει δικαίωμα να προχωρεί μονομερώς στη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών εκτός της εθνικής του δικαιοδοσίας.

Παράλληλα, η Αθήνα υπογραμμίζει ότι τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα είναι παράνομα και στον βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Ως εκ τούτου, όπως τονίζει το ΥΠΕΞ, η τουρκική ενέργεια «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα», ούτε ως προς τα διεθνή ύδατα, ούτε ως προς τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα.

Τα δύο θαλάσσια πάρκα

Νέα διάσταση στις ελληνοτουρκικές διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες δίνει η απόφαση της Άγκυρας να θεσμοθετήσει δύο θαλάσσια πάρκα στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Οι δύο ζώνες καθορίζονται με Προεδρικά Διατάγματα που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η επιλογή των περιοχών αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς δεν περιορίζονται στα τουρκικά χωρικά ύδατα. Αντιθέτως, εκτείνονται σε θαλάσσιες περιοχές όπου Ελλάδα και Τουρκία διατηρούν διαφορετικές θέσεις αναφορικά με την υφαλοκρηπίδα και τα δικαιώματα των νησιών.

Το πρώτο θαλάσσιο πάρκο χωροθετείται στο Βόρειο Αιγαίο, στην περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Το δεύτερο καταλαμβάνει μεγάλη έκταση στην Ανατολική Μεσόγειο, στην περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου. Οι συγκεκριμένες περιοχές είχαν παρουσιαστεί από την Άγκυρα ήδη από το καλοκαίρι του 2025, μετά την ελληνική ανακοίνωση για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο. Η νέα τουρκική απόφαση επαναφέρει, έτσι, στο προσκήνιο το ζήτημα των θαλάσσιων οριοθετήσεων και των αντικρουόμενων θέσεων των δύο χωρών. Παράλληλα, η θεσμοθέτηση των πάρκων προσθέτει ένα ακόμη επίσημο διοικητικό αποτύπωμα της τουρκικής πλευράς στις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές.

Στην περίπτωση του Βόρειου Αιγαίου, η τουρκική χάραξη εκτείνεται δυτικά της Ίμβρου και της Τενέδου και εισέρχεται στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης. Σύμφωνα με την ελληνική προσέγγιση, πρόκειται για περιοχή μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ενώ τμήμα της βρίσκεται και εντός των δυνητικών ορίων που θα προέκυπταν από επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χάραξη στην Ανατολική Μεσόγειο. Το τουρκικό πάρκο εκτείνεται ανατολικά της Ρόδου προς το Καστελλόριζο, αφήνοντας ουσιαστικά στο ελληνικό νησιωτικό σύμπλεγμα μόνο τη ζώνη των υφιστάμενων χωρικών υδάτων των έξι ναυτικών μιλίων. Η γεωγραφική αυτή αποτύπωση αντανακλά την πάγια τουρκική θέση ότι τα ελληνικά νησιά δεν πρέπει να διαθέτουν πλήρη επήρεια κατά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.

Στους χάρτες που συνοδεύουν τα τουρκικά διατάγματα αποτυπώνεται έτσι, μέσω ενός περιβαλλοντικού εργαλείου, η ευρύτερη αντίληψη της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία προκρίνει τη χάραξη μέσης γραμμής με βάση κυρίως τις ηπειρωτικές ακτές, θέση που βρίσκεται στον πυρήνα της μακρόχρονης ελληνοτουρκικής διαφοράς για την υφαλοκρηπίδα.

Η συγκεκριμένη επιλογή αποκτά πρόσθετη σημασία επειδή τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα επικαλύπτονται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, με τμήματα του ελληνικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, ο οποίος παρουσιάστηκε το 2025. Η ελληνική πλευρά έχει χρησιμοποιήσει ως εξωτερικά όρια στις μη οριοθετημένες περιοχές τη μέση γραμμή που προβλέπει ο Νόμος 4001/2011, έως ότου υπάρξει σχετική συμφωνία με τις γειτονικές χώρες.

Η Αθήνα έχει ήδη προχωρήσει στη θεσμοθέτηση θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και στις Νότιες Κυκλάδες. Η Άγκυρα είχε αντιδράσει στις ελληνικές κινήσεις τόσο με ανακοινώσεις του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών όσο και με διπλωματικές παρεμβάσεις στον ΟΗΕ, συνδέοντας το ζήτημα με τις ευρύτερες διαφωνίες γύρω από τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό.

Ανάλογες αντιδράσεις είχαν υπάρξει και για τα θαλάσσια οικόπεδα νοτίως της Κρήτης που παραχωρήθηκαν για έρευνες υδρογονανθράκων, καθώς τα εξωτερικά τους όρια στηρίζονται επίσης στη λογική του νόμου 4001/2011.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα αναμένεται το φθινόπωρο, όταν, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η Τουρκία σχεδιάζει να προχωρήσει περαιτέρω με το θεσμικό πλαίσιο που συνδέεται με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Εφόσον αυτό συμβεί, η αντιπαράθεση για τα θαλάσσια πάρκα είναι πιθανό να αποτελέσει μόνο ένα ακόμη κεφάλαιο στη συνολικότερη διαμάχη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις