Σε μια συνάντηση ιδιαίτερης διπλωματικής και γεωπολιτικής σημασίας συμμετέχουν σήμερα Πέμπτη (19/11) οι πρόεδροι της Κίνας, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας, στο περιθώριο του φόρουμ Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), στη Σεντζέν.

Η τριμερής σύνοδος των Σι Τζινπίνγκ, Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν έχει προγραμματιστεί για τις 08:30 ώρα Ελλάδας, με την ατζέντα να περιλαμβάνει ορισμένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα, από τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή μέχρι τον εμπορικό ανταγωνισμό, τα πυρηνικά όπλα και την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, η συνάντηση δεν αναμένεται να διαρκέσει «πάνω από μια ώρα», γεγονός που περιορίζει τα χρονικά περιθώρια για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις επί του συνόλου των θεμάτων.

Η κινεζική διπλωματία έχει προσδιορίσει ως βασικούς στόχους της συνάντησης την «παγκόσμια ειρήνη» και τη «στρατηγική σταθερότητα στις σχέσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων». Από την πλευρά του, ο Λευκός Οίκος επιθυμεί να θέσει ζητήματα πυρηνικής διάδοσης και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ενώ η Μόσχα επισημαίνει ότι η ημερήσια διάταξη δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.

Σημαντική θέση αναμένεται να καταλάβει και ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο οποίος διαρκεί σχεδόν πέντε χρόνια και έχει οδηγήσει σε βαθιά επιδείνωση των σχέσεων της Ρωσίας με τη Δύση, ενώ παράλληλα έχει ενισχύσει τη συνεργασία Μόσχας και Πεκίνου.

Σι Τζινπίνγκ: «Χρειαζόμαστε συνεργασία, όχι αποκλεισμούς»

Οι διαφορετικές προσεγγίσεις των τριών ηγετών αποτυπώθηκαν ήδη στις δημόσιες τοποθετήσεις τους κατά τη διάρκεια της συνόδου της APEC.

Ο Σι Τζινπίνγκ τάχθηκε υπέρ μιας ανοιχτής και οικονομικά ενοποιημένης διεθνούς οικονομίας, απορρίπτοντας τις προστατευτικές πολιτικές και τις πρακτικές αποκλεισμού που, σύμφωνα με το Πεκίνο, υπονομεύουν την οικονομική συνεργασία.

«Η ανοιχτή συνεργασία αποτελεί τον ασφαλή δρόμο για την ανάπτυξη και την αναζωογόνηση της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού», τόνισε ο Κινέζος πρόεδρος.

Χωρίς να κατονομάσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, τις οποίες η Κίνα επικρίνει συχνά για μονομερείς εμπορικές ενέργειες, υποστήριξε ότι οι οικονομίες της περιοχής πρέπει να επιδιώξουν μεγαλύτερη ολοκλήρωση και να αποφύγουν τον κατακερματισμό της διεθνούς συνεργασίας.

«Πρέπει να υπερασπιστούμε τον ανοιχτό περιφερειακό χαρακτήρα της συνεργασίας, να προωθήσουμε σταθερά την οικονομική ολοκλήρωση και να αναπτύξουμε ένα μοντέλο συνεργασίας που θα είναι ανοιχτό και ενοποιημένο, αντί για αποκλειστικό ή κατακερματισμένο».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την οποία χαρακτήρισε έναν από τους «κινητήριους μοχλούς της ανάπτυξης που βασίζεται στην καινοτομία», ζητώντας συνεργασία για τη δημιουργία ενός ανοιχτού οικοσυστήματος ανάπτυξης και αξιοποίησής της.

Οι δηλώσεις του πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο έντονης τεχνολογικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου, καθώς οι αμερικανικοί περιορισμοί στην εξαγωγή προηγμένων μικροτσίπ προς την Κίνα έχουν αποτελέσει βασικό σημείο τριβής μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.

Τραμπ: Η αμερικανική οικονομία και οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε ιδιαίτερα αισιόδοξη εικόνα για την πορεία της αμερικανικής οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε περίοδο πρωτοφανούς ευημερίας.

«Είμαι στην ευχάριστη θέση να αναφέρω ότι σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες ευημερούν όσο ποτέ άλλοτε», δήλωσε, προσθέτοντας: «Είναι απίστευτο αυτό που έχει συμβεί».

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε επίσης ότι ο πληθωρισμός έχει τεθεί υπό έλεγχο, επικαλούμενος ποσοστό 2%, το οποίο ωστόσο δεν ανταποκρίνεται στα πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία για την εξέλιξη των τιμών στις ΗΠΑ.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στον ιστορικό ρόλο της χώρας του στην περιοχή του Ειρηνικού, υπογραμμίζοντας τη σημασία της αμερικανικής παρουσίας για την οικονομική ανάπτυξη και τη σταθερότητα.

Σημαντικό μέρος της ομιλίας του αφιερώθηκε στην Τεχνητή Νοημοσύνη, για την οποία εξέφρασε την εκτίμηση ότι προσφέρει τεράστιες δυνατότητες, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα την ανάγκη αντιμετώπισης των πιθανών κινδύνων.

«Πρέπει να την παρακολουθούμε. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί. Πρέπει να την εκτιμούμε. Είναι σχεδόν αποκλειστικά καλή, αλλά έχει και ορισμένα αρνητικά στοιχεία. Και πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στη διαχείριση αυτών των αρνητικών στοιχείων», ανέφερε.

Ωστόσο, τάχθηκε κατά της επιβολής αυστηρών ρυθμιστικών περιορισμών που θα μπορούσαν, κατά την άποψή του, να εμποδίσουν την τεχνολογική ανάπτυξη και την αξιοποίηση των οικονομικών δυνατοτήτων του συγκεκριμένου κλάδου.

Πούτιν: Η Ρωσία επιδιώκει ισχυρότερο ρόλο στην Ασία

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιχείρησε να αναδείξει τη θέση της Ρωσίας στην οικονομική και γεωπολιτική αρχιτεκτονική της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού.

Σύμφωνα με το ρωσικό κρατικό πρακτορείο TASS, ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι η Μόσχα επιδιώκει μια «εποικοδομητική εταιρική σχέση» με τις οικονομίες της περιοχής, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία αποτελεί «αναπόσπαστο μέρος» της.

Οι τοποθετήσεις του εντάσσονται στην προσπάθεια ενίσχυσης των οικονομικών και διπλωματικών σχέσεων της Μόσχας με τις ασιατικές χώρες, εν μέσω των δυτικών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος πρόεδρος έχει χαρακτηρίσει τις κυρώσεις αναποτελεσματικές, υποστηρίζοντας ότι ανήκουν «στο παρελθόν», ενώ η συμμετοχή του στην τριμερή του προσφέρει τη δυνατότητα να προβάλει τη Ρωσία ως ισότιμο συνομιλητή των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.

Οι χειραψίες, το διπλωματικό παρασκήνιο και η σύγκριση με τη Γιάλτα

Η προετοιμασία της τριμερούς συνοδεύτηκε από κινήσεις καλής θέλησης και δημόσιες εκδηλώσεις διπλωματικής προσέγγισης.

Την Τετάρτη (18/11), ο Σι Τζινπίνγκ πραγματοποίησε συνομιλίες διάρκειας μεγαλύτερης των δύο ωρών με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ στη συνέχεια υποδέχθηκε προσωπικά τον Ντόναλντ Τραμπ στο αεροδρόμιο της Σεντζέν.

Οι τρεις ηγέτες αντάλλαξαν αργότερα χειραψίες και φιλοφρονήσεις στη δεξίωση της APEC, συμμετέχοντας στην καθιερωμένη αναμνηστική φωτογραφία των ηγετών.

Η ιστορική σημασία της συνάντησης έχει προκαλέσει συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945, όταν οι ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Βρετανίας και της Σοβιετικής Ένωσης συζήτησαν τη μεταπολεμική οργάνωση της Ευρώπης και τη διαμόρφωση της νέας διεθνούς τάξης.

Παρά τις αναλογίες που επιχειρούνται, δεν είναι σαφές εάν η σημερινή σύνοδος μπορεί να οδηγήσει σε συμφωνίες ανάλογης ιστορικής βαρύτητας.

Για το Πεκίνο, η διοργάνωση αποτελεί ευκαιρία να ενισχύσει τη διεθνή επιρροή του και να αναδείξει τον ρόλο της Κίνας στη διαχείριση μεγάλων διεθνών ζητημάτων.

Για τον Τραμπ, η συνάντηση προσφέρει τη δυνατότητα διπλωματικών επιτυχιών σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν υποστεί σημαντική ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Για τον Πούτιν, η συμμετοχή στην τριμερή επιτρέπει την προβολή της εικόνας μιας Ρωσίας που εξακολουθεί να συμμετέχει στις σημαντικότερες διεθνείς διαβουλεύσεις, παρά την αντιπαράθεσή της με τη Δύση.

Το τετ-α-τετ Τραμπ - Σι και η εμπορική εκεχειρία

Πριν από την τριμερή σύνοδο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η διμερής συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ.

Οι δύο ηγέτες καλούνται να εξετάσουν μια σειρά ζητημάτων που εξακολουθούν να προκαλούν εντάσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου, με βασικότερα τον εμπορικό ανταγωνισμό και τους περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένες αμερικανικές τεχνολογίες.

Η εμπορική εκεχειρία που είχε επιτευχθεί πριν από περίπου έναν χρόνο προβλέπεται να λήξει τον Ιανουάριο του 2027, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετη πίεση για νέες συνεννοήσεις.

Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθεί επίσης η Τεχνητή Νοημοσύνη, καθώς και η δημιουργία διαύλου επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών, με στόχο την αποφυγή επικίνδυνων επεισοδίων και παρεξηγήσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω κλιμάκωση.

Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται στη σκιά της υπόθεσης Nvidia, η οποία έχει προκαλέσει νέα ένταση στις σινοαμερικανικές σχέσεις.

Ο πρώην επικεφαλής του αμερικανικού κολοσσού των ημιαγωγών, Τζένσεν Χουάνγκ, βρέθηκε στο επίκεντρο δημοσιευμάτων σχετικά με προσωπική σχέση με γυναίκα που φέρεται να συνδέεται με την κινεζική κατασκοπεία, καθώς και καταγγελιών για παράνομη διακίνηση προηγμένων αμερικανικών μικροτσίπ προς την Κίνα.

Οι ισχυρισμοί περί κατασκοπείας δεν έχουν διαπιστωθεί δικαστικά, ενώ το Πεκίνο έχει απορρίψει τις σχετικές κατηγορίες.

Η υπόθεση προστίθεται στις ήδη σοβαρές διαφωνίες των δύο χωρών για τους ημιαγωγούς, τους περιορισμούς στις εξαγωγές και τον έλεγχο κρίσιμων τεχνολογιών.

Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αιφνιδιαστικής παρουσίας του Βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ Ουν, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επιβεβαίωση σχετικού σχεδίου.

Παρά τις δημόσιες εκδηλώσεις καλής διάθεσης και τις προσδοκίες που δημιουργεί η παρουσία των τριών ηγετών στο ίδιο τραπέζι, η έκβαση των συνομιλιών παραμένει αβέβαιη, καθώς οι σημαντικές διαφορές στις στρατηγικές επιδιώξεις των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας εξακολουθούν να υφίστανται.