Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι ΗΠΑ θα συζητήσουν για το θέμα της Γροιλανδίας στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός αυτή την εβδομάδα, καθώς η Δανία «δεν είναι σε θέση να προστατεύσει την περιοχή».
«Πρέπει να την αποκτήσουμε. Πρέπει να αφήσουν να γίνει αυτό. Δεν μπορούν να την προστατεύσουν, η Δανία έχει έναν υπέροχο λαό», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στη Φλόριντα.
«Ξέρεις τους ηγέτες, είναι πολύ καλοί άνθρωποι, αλλά δεν πηγαίνουν καν εκεί», είπε.
«Πολύ καλή» συνομιλία με Ρούτε
Ο ίδιος δήλωσε μάλιστα σήμερα, Τρίτη, ότι είχε μια «πολύ καλή» τηλεφωνική συνομιλία με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, για τη Γροιλανδία.
Πρόσθεσε μάλιστα ότι έχει κανονίσει συναντήσεις με διάφορα μέρη στο Νταβός της Ελβετίας. Δεν ανέφερε ωστόσο ποια μέρη θα είναι αυτά.
«Οπως έχω ήδη πει σε όλους, πολύ ξεκάθαρα, η Γροιλανδία είναι απαραίτητη για την ασφάλεια σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Δεν μπορεί να υπάρξει επιστροφή – Σε αυτό συμφωνούν όλοι!», ανέφερε σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Μήνυμα από Μακρόν: «Δεν καταλαβαίνω τι κάνεις»
Σημειώνεται επίσης ότι ο Τραμπ ανήρτησε στον λογαριασμό του στο Truth Social μια φωτογραφία από ένα μήνυμα που του έστειλε ο Γάλλος ομόλογός του, Εμανουέλ Μακρόν, εκφράζοντας τη δυσπιστία του σε ό,τι αφορά τη στάση του Ρεπουμπλικανού στο θέμα της Γροιλανδίας.
Ειδικότερα, στο εν λόγω μήνυμα, ο Μακρόν έγραφε στον Τραμπ τα εξής:
«Φίλε μου,
Είμαστε απόλυτα σύμφωνοι για τη Συρία,
Μπορούμε να κάνουμε σπουδαία πράγματα για το Ιράν,
Δεν καταλαβαίνω τι κάνεις με τη Γροιλανδία»
Το CNN δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει από ανεξάρτητη πηγή τη γνησιότητα του μηνύματος και επικοινώνησε με το Ελιζέ προκειμένου να λάβει κάποια διευκρίνιση.
Υπενθυμίζεται ότι, τις τελευταίες ημέρες, ο Μακρόν χαρακτήρισε ως «απαράδεκτη» την απειλή Τραμπ για δασμούς με αφορμή το ζήτημα της Γροιλανδίας, ενώ απέρριψε την πρόσκληση του Τραμπ να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα.
Ερωτηθείς σχετικά, ο Τραμπ σχολίασε: «Κανείς δεν τον θέλει».
«Θα προχωρήσω 100% στην επιβολή δασμών»
Σημειώνεται επίσης ότι Αμερικανός πρόεδρος αρνήθηκε να απαντήσει αν θα απέκλειε τη χρήση στρατιωτικής βίας για την κατάληψη της Γροιλανδίας, δηλώνοντας απλώς «ουδέν σχόλιον» σε σχετική ερώτηση, σε σύντομη τηλεφωνική συνέντευξη που παραχώρησε στο NBC News.
Δήλωσε μάλιστα ότι θα προχωρήσει 100% στην επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες, εάν δεν υπάρξει συμφωνία για τη Γροιλανδία.
Συγκεκριμένα, ερωτηθείς αν σκοπεύει πράγματι να υλοποιήσει τα σχέδιά του για πλήγματα μέσω δασμών κατά ευρωπαϊκών κρατών ο Τραμπ απάντησε: «Ναι, 100%».
Κρίσιμη εβδομάδα
Οι παραπάνω εξελίξεις έρχονται σε μία κρίσιμη εβδομάδα έντονων διπλωματικών διαβουλεύσεων που ξεκίνησε χθες με επίκεντρο το Νταβός και τις Βρυξέλλες.
Ειδικότερα, Ευρωπαίοι ηγέτες επιχειρούν αφενός αποκλιμάκωση της έντασης με τον Αμερικανό πρόεδρο γύρω από το ζήτημα της Γροιλανδίας, αφετέρου προετοιμάζονται ακόμη και για σκληρά «αντίποινα» έναντι των δασμών με τους οποίους απειλεί ο Τραμπ έξι κράτη-μέλη της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ για τη στήριξή τους στη Δανία.
Προσώρας οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκτιμούν πως η διπλή στρατηγική είναι ο καλύτερος τρόπος προκειμένου να αποκλιμακωθεί η νέα, αλλά πιο σοβαρή έως τώρα, κρίση στις διατλαντικές σχέσεις, και ότι μια διπλωματική λύση είναι εφικτή ενόψει των επαφών που θα έχουν Ευρωπαίοι ηγέτες με τον Τραμπ στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, στο Νταβός.
Πώς θα απαντήσει η Ευρώπη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να πραγματοποιήσει έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες την Πέμπτη, όπου οι ηγέτες της θα συζητήσουν πώς θα απαντήσουν στην τελευταία απειλή του Τραμπ να αναλάβει τον έλεγχο της Γροιλανδίας.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, δήλωσε ότι η ΕΕ «δεν έχει καμία διάθεση να επιλέξει τη σύγκρουση, αλλά θα υπερασπιστεί τη θέση της».
«Όμως οι απειλές μέσω του εμπορίου δεν είναι ο σωστός τρόπος», πρόσθεσε. «Η κυριαρχία δεν είναι αντικείμενο συναλλαγής».
Το «εμπορικό μπαζούκας» της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν πώς θα απαντήσουν στις απειλές του Τραμπ, να επιβάλει τελωνειακούς δασμούς στο πλαίσιο της διευρυνόμενης διένεξης για τη Γροιλανδία, περιλαμβανομένης της ενδεχόμενης ανάπτυξης του Μηχανισμού Αποτροπής Μέσων Εξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument, ACI), του αποκαλούμενου «εμπορικού μπαζούκας» της ΕΕ.
Η Γαλλία έχει ανακοινώσει την πρόθεσή της να ζητήσει την ενεργοποίηση του εν λόγω μηχανισμού, αφού ο Τραμπ ανακοίνωσε το περασμένο Σάββατο ότι θα επιβάλει επιπρόσθετους δασμούς σε αγαθά από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, μέχρι να επιτευχθεί «η πλήρης αγορά της Γροιλανδίας».
Ο μηχανισμός, ο οποίος υιοθετήθηκε το 2023, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις οικονομικού εξαναγκασμού όταν μια χώρα που δεν είναι μέλος της ΕΕ αποπειράται να ασκήσει πίεση, μέσω εμπορικών περιορισμών, στον συνασπισμό ή σε κάποιο από τα 27 μέλη του, ώστε να λάβει κάποια απόφαση.
Τέτοιες πρακτικές «παρεμβαίνουν αδικαιολόγητα στις θεμιτές κυρίαρχες επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της», αναφέρει στον ιστότοπό της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ως παράδειγμα, η Κομισιόν επικαλείται έναν εμπορικό εταίρο που εισάγει ή απειλεί να εισαγάγει πρόσθετους τελωνειακούς δασμούς, η επιβολή των οποίων συνιστά διακριτική μεταχείριση, όπως μεταδίδει το Γερμανικό Πρακτορείο και αναμεταδίδει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Η κλίμακα των αντιμέτρων, που μπορεί να εφαρμόσει η ΕΕ, είναι ευρεία, καθώς περιλαμβάνει τελωνειακούς δασμούς, περιορισμούς στις εισαγωγές και τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ή διάφορους περιορισμούς στην πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ.
Μέτρα αντιποίνων βάσει του ACI αποτελούν ωστόσο ύστατη προσφυγή και πρέπει να είναι αναλογικά.
Για να εφαρμοστεί το εργαλείο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει πρώτα να εξετάσει αν υφίσταται στην προκειμένη περίπτωση οικονομικός εξαναγκασμός. Οι χώρες της ΕΕ πρέπει στη συνέχεια να υποστηρίξουν το συμπέρασμα της Επιτροπής, πριν ο εκτελεστικός βραχίονας της ΕΕ αρχίσει ιδανικά συνομιλίες με τη χώρα.
Αν οι συνομιλίες αυτές αποβούν ανεπιτυχείς, η ΕΕ μπορεί να επιβάλει αντίμετρα.
Σε περίπτωση που ο ACI τεθεί σε ισχύ για τις τελευταίες εμπορικές απειλές του Τραμπ, είναι πιθανή η επιβολή δασμών ως αντίποινα σε εισαγωγές αμερικανικών αγαθών. Επίσης μπορεί να τεθεί σε αναστολή η συμφωνία για τους δασμούς που επιτεύχθηκε τον Ιούλιο μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ.