Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά την πυρηνική καταστροφή του Τσέρνομπιλ, νέα στοιχεία που προέρχονται από τα αρχεία του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου επαναφέρουν στο προσκήνιο το μέγεθος της ραδιενεργού επιβάρυνσης που δέχθηκε η Ελλάδα.

Σύμφωνα με τις επιστημονικές καταγραφές, περίπου 1.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα ελληνικής γης εμφάνισαν αυξημένα επίπεδα ραδιενέργειας μετά τη διέλευση του ραδιενεργού νέφους από τη χώρα, έπειτα από την έκρηξη στον αντιδραστήρα του Τσέρνομπιλ στις 26 Απριλίου 1986.

Τα στοιχεία προκύπτουν από χιλιάδες δείγματα εδάφους που συνέλεξαν επιστήμονες του ΕΜΠ την περίοδο 1986-2007, επιχειρώντας να χαρτογραφήσουν τη διασπορά των ραδιενεργών ισοτόπων στην ελληνική επικράτεια.

Οι περιοχές με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση

Σύμφωνα με τις μετρήσεις, οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις ραδιενέργειας καταγράφηκαν κυρίως σε περιοχές της Καρδίτσας και της Νάουσας, όπου οι καιρικές συνθήκες της εποχής φαίνεται πως συνέβαλαν στην εναπόθεση μεγαλύτερων ποσοτήτων ραδιενεργών σωματιδίων στο έδαφος.

Αντίθετα, στην Αθήνα και σε άλλες μεγάλες αστικές περιοχές τα επίπεδα εμφανίζονταν αισθητά χαμηλότερα.

Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν πάντως ότι οι ενδείξεις αυξημένης ραδιενέργειας στους χάρτες δεν σήμαιναν αυτόματα άμεσο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, αλλά κατέγραφαν τη σχετική παρουσία ραδιενεργών καταλοίπων στο περιβάλλον.

Τα 2.500 δείγματα που παραμένουν στο αρχείο

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι στο εργαστήριο του ΕΜΠ διατηρούνται έως σήμερα περίπου 2.500 δείγματα εδάφους, τα οποία θεωρούνται πολύτιμο επιστημονικό υλικό για τη μελέτη της περιβαλλοντικής επίδρασης του Τσέρνομπιλ στην Ελλάδα.

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι η πρόσθετη ακτινοβολία που δέχθηκε ο ελληνικός πληθυσμός ήταν, σε γενικές γραμμές, περιορισμένη συγκριτικά με τη φυσική ακτινοβολία που υπάρχει στο περιβάλλον.

Ωστόσο, η ψυχολογική επίδραση εκείνης της περιόδου υπήρξε τεράστια. Ο φόβος για τα τρόφιμα, το γάλα, τα λαχανικά αλλά και οι ανησυχίες για τις εγκυμοσύνες είχαν προκαλέσει κύμα πανικού σε ολόκληρη τη χώρα.

Η πληγή του Τσέρνομπιλ παραμένει ανοιχτή

Το πυρηνικό δυστύχημα του Τσέρνομπιλ εξακολουθεί μέχρι σήμερα να θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές και ανθρωπιστικές καταστροφές στην ιστορία.

Τα νέα στοιχεία από τα αρχεία του ΕΜΠ λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι οι συνέπειες της ραδιενέργειας δεν γνωρίζουν σύνορα και ότι η Ελλάδα, αν και μακριά από την Ουκρανία, βρέθηκε τότε αντιμέτωπη με τις επιπτώσεις ενός παγκόσμιου πυρηνικού εφιάλτη.