Δέκα χρόνια ακριβώς, μετά το δημοψήφισμα που οδήγησε στο Brexit, η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία ακόμη αλλαγή ηγεσίας. Ο Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε τη Δευτέρα την παραίτησή του από ηγεσία της κυβερνώσας παράταξης των Εργατικών και την πρωθυπουργία, ανοίγοντας τον δρόμο για μια διαδικασία διαδοχής που αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί πριν από τα τέλη Αυγούστου ή και πριν ακόμη από τα τέλη Ιουλίου.
Από το 2016 μέχρι σήμερα, η χώρα έχει περάσει από διαδοχικές πολιτικές κρίσεις, έξι πρωθυπουργούς και αλλεπάλληλες αναταράξεις. Ήταν 23 Ιουνίου του 2016 όταν οι ψηφοφόροι του Ηνωμένου Βασιλείου είπαν «ναι» (με ποσοστό 51,9% έναντι 48,1%) στην έξοδο της χώρας τους από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Από το δημοψήφισμα του Brexit μέχρι σήμερα, η Βρετανία έχει δει διαδοχικά τους Ντέιβιντ Κάμερον, Τερέζα Μέι, Μπόρις Τζόνσον, Λιζ Τρας, Ρίσι Σούνακ, Κιρ Στάρμερ και, όπως όλα δείχνουν, σύντομα τον Άντι Μπέρναμ να περνούν από την πρωθυπουργία. Παράλληλα, η χώρα έχει αλλάξει οκτώ υπουργούς Οικονομικών και εννέα υπουργούς Εξωτερικών μέσα σε μία δεκαετία.
Ωστόσο, από τότε, μεγάλες στρατηγικές αποφάσεις αναβάλλονταν διαρκώς, τα δημόσια οικονομικά κλυδωνίζονταν επανειλημμένα, οι μεταρρυθμίσεις σκάλωναν απέναντι σε οργανωμένα συμφέροντα και η πολιτική ζωή κυριαρχούνταν από προσωπικές αντιπαραθέσεις, ίντριγκες και διαδοχικές κρίσεις ηγεσίας.
Ο ιστορικός Άντονι Σέλντον, συγγραφέας του βιβλίου The Impossible Office?, υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει προηγούμενο στη σύγχρονη βρετανική ιστορία για τόσο έντονη εναλλαγή ηγετών σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Ακόμη και περίοδοι πολιτικής αστάθειας του 18ου και του 19ου αιώνα δεν μπορούν να συγκριθούν με τη σημερινή κατάσταση, όπως αναφέρει ο Guardian.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην αλλαγή προσώπων στην κορυφή. Κάθε νέος πρωθυπουργός ανασχηματίζει την κυβέρνηση, τοποθετεί δικούς του ανθρώπους σε κρίσιμες θέσεις και αλλάζει προτεραιότητες. Αυτό σημαίνει ότι ολόκληρος ο κρατικός μηχανισμός αναγκάζεται να ξεκινά ξανά από την αρχή.
Ο πρώην Γενικός Γραμματέας της κυβέρνησης, Γκας Ο’Ντόνελ, θυμάται ότι είχε ζητήσει από τον Ντέιβιντ Κάμερον, πριν ακόμη γίνει πρωθυπουργός, να κρατά τους υπουργούς στις ίδιες θέσεις όσο το δυνατόν περισσότερο ώστε να έχουν χρόνο να κατανοήσουν τα χαρτοφυλάκιά τους και να παράγουν έργο. Η πραγματικότητα εξελίχθηκε διαφορετικά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ίδιο υπουργείο άλλαξε εννέα υπουργούς μέσα σε πέντε χρόνια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το συνταξιοδοτικό σύστημα, ένας τομέας που απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό αλλά βρέθηκε εγκλωβισμένος σε διαρκείς πολιτικές αλλαγές.
Η κρίση που οδήγησε στην πτώση του Στάρμερ συνοδεύτηκε από ένα κοινό αίτημα σχεδόν από όλες τις πλευρές του πολιτικού φάσματος: περισσότερη και ταχύτερη αλλαγή.
Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις δεν υλοποιούνται με συνθήματα ή εντυπωσιακές ομιλίες.
Απαιτούν σχεδιασμό, δημόσιες διαβουλεύσεις, νομοθετικές παρεμβάσεις, οικονομικούς πόρους και, κυρίως, χρόνο. Όπως σημειώνει η Κάθ Χάντον από το Institute for Government, η αποτελεσματική διακυβέρνηση προϋποθέτει την ευκαιρία να μάθει κανείς το αξίωμα, να εφαρμόσει πολιτικές και να ολοκληρώσει έργα.
Όταν οι πρωθυπουργοί απομακρύνονται όλο και ταχύτερα, αυτή η δυνατότητα εξαφανίζεται.
Η απειλή απομάκρυνσης μπορεί να αποδειχθεί σχεδόν εξίσου καταστροφική με την ίδια την απομάκρυνση.
Το κόστος της αστάθειας
Για να αναλύσουν τα δεδομένα του Brexit, οικονομολόγοι στο Ινστιτούτο Έρευνας Οικονομικής Πολιτικής του Στάνφορντ χρησιμοποίησαν δύο μοντέλα. Το πρώτο συνέκρινε τον ρυθμό ανάπτυξης του Ηνωμένου Βασιλείου σε διάστημα 10 ετών με άλλες χώρες, λαμβάνοντας υπόψη τα παγκόσμια οικονομικά σοκ όπως η Covid-19 και τον αντίκτυπο των πολέμων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.
«Πριν από το δημοψήφισμα για το Brexit, το Ηνωμένο Βασίλειο τα πήγαινε καλά και έκτοτε έχουμε μείνει πίσω σε σχέση με τους ομολόγους μας», δήλωσε ο Γκρέγκορι Θουέιτς, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης του Στάνφορντ και αναπληρωτής καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ, αναφέρει το France 24.
«Η οικονομία μας είναι περίπου 8% μικρότερη από ό,τι θα ήταν αν δεν είχαμε αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με βάση τη σύγκριση με άλλες χώρες», πρόσθεσε.
Η δεύτερη μέθοδος αξιολόγησε εταιρείες εντός του Ηνωμένου Βασιλείου για να διαπιστώσει πόσο καλά τα πήγαν εκείνες που έχουν αλληλεπιδράσει συχνά με την ΕΕ από το Brexit σε σύγκριση με εκείνες που δεν το έχουν κάνει.
Διαπίστωσε ότι όσοι εξακολουθούσαν να έχουν στενή επαφή με την ΕΕ είχαν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις. «Όταν υπολογίζετε αυτούς τους αριθμούς, φαίνεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι περίπου 6% φτωχότερο από ό,τι θα ήταν χωρίς να είχε αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε ο Θουέιτς.
Το εμπόριο αγαθών του Ηνωμένου Βασιλείου -ιδίως των αυτοκινήτων και των αγροδιατροφικών προϊόντων- έχει πληγεί ιδιαίτερα σκληρά, καθώς το Brexit αύξησε τις απαιτήσεις γραφειοκρατίας, καθιστώντας τις καθημερινές διαδικασίες πιο χρονοβόρες και δαπανηρές για τις επιχειρήσεις.
Το λάθος του Στάρμερ
Το βασικό πολιτικό λάθος του Στάρμερ ήταν ότι θεώρησε μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης αμετάβλητα συντηρητικό.
Επέλεξε να ανταγωνιστεί τους αντιπάλους του σε ζητήματα πολιτισμικού συντηρητισμού αντί να επενδύσει σε πιο ριζοσπαστικές οικονομικές πολιτικές που θα μπορούσαν να γεφυρώσουν τα κοινωνικά ρήγματα.
Παράλληλα, υπέθεσε ότι οι προοδευτικοί ψηφοφόροι δεν είχαν άλλη πολιτική επιλογή και θα παρέμεναν στους Εργατικούς ανεξαρτήτως των αποφάσεών του. Η υπόθεση αυτή αποδείχθηκε λανθασμένη.
BBC: Εργατικοί βουλευτές προσπαθούν να αποτρέψουν παράδοση της ηγεσίας στον Μπέρναμ
Γκαλιμπάφ: Τα Στενά του Ορμούζ θα τελούν υπό ιρανική διαχείριση
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
