Πέντε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την ουσιαστική αναβάθμιση του ρόλου των δήμων στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρας παρουσίασε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, μιλώντας στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), στην Καλαμάτα.

Ο κ. Ανδρουλάκης άσκησε έντονη κριτική στην κυβερνητική πολιτική, κάνοντας λόγο για μια διπλή κρίση, θεσμική και οικονομική, που αντιμετωπίζει σήμερα η Αυτοδιοίκηση. Όπως υποστήριξε, η κυβέρνηση έχει διαμορφώσει ένα βαθιά συγκεντρωτικό μοντέλο διοίκησης, το οποίο περιορίζει τις αρμοδιότητες των δήμων, τους αποκλείει από κρίσιμες αναπτυξιακές αποφάσεις και τους αφήνει αντιμέτωπους με αυξανόμενες υποχρεώσεις χωρίς την αναγκαία χρηματοδότηση.

«Δεν μπορεί να υπάρξει ισχυρή Ελλάδα χωρίς ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση και χωρίς ολοκληρωμένη περιφερειακή ανάπτυξη», τόνισε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι δήμοι πρέπει να αποτελέσουν βασικούς συντελεστές ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού κράτους.

Η οικονομική ασφυξία των δήμων στο επίκεντρο της κριτικής

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στο χρηματοδοτικό πρόβλημα των δήμων, επισημαίνοντας ότι το ποσοστό του κρατικού προϋπολογισμού που κατευθύνεται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα περιορίζεται μόλις στο 3,4%, όταν στην Ισπανία ανέρχεται στο 15%, στην Πορτογαλία στο 17% και στη Γαλλία στο 20%.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο χρηματοδοτικό κενό των 2,5 δισ. ευρώ για τις λειτουργικές ανάγκες των δήμων, καταγγέλλοντας ότι, παρά την αύξηση του ενεργειακού κόστους, της μισθοδοσίας και των δαπανών για καθαριότητα, ύδρευση, σχολικές υποδομές και κοινωνικές υπηρεσίες, ο κρατικός προϋπολογισμός του 2027 προβλέπει μηδενική αύξηση για την Αυτοδιοίκηση.

Στο ίδιο πλαίσιο, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν αποδίδει στους δήμους τα έσοδα που δικαιούνται από το Τέλος Ταφής Απορριμμάτων και τους αποκλείει από το Τέλος Ανθεκτικότητας, διατηρώντας τους εξαρτημένους από έκτακτες κρατικές επιχορηγήσεις.

«Πρακτικά σας θέλουν εξαρτημένους από την κεντρική εξουσία. Όχι Αυτοδιοίκηση για την Αυτοδιοίκηση, αλλά Αυτοδιοίκηση εξαρτημένη από το επιτελικό κράτος του κ. Μητσοτάκη», ανέφερε, περιγράφοντας το μοντέλο διοίκησης που, κατά την άποψή του, εφαρμόζει η Νέα Δημοκρατία.

Οι πέντε δεσμεύσεις του ΠΑΣΟΚ για την Αυτοδιοίκηση

Ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε πέντε βασικούς άξονες πολιτικής, τους οποίους χαρακτήρισε συγκεκριμένες δεσμεύσεις του ΠΑΣΟΚ για την επόμενη ημέρα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

1. Πραγματική οικονομική αυτοτέλεια των δήμων

Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η ενίσχυση των οικονομικών των δήμων και η πλήρης απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων που δικαιούνται.

Συγκεκριμένα, το ΠΑΣΟΚ δεσμεύεται για:

  • Πλήρη απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων στους δήμους, με στόχο να σταματήσει η παρακράτηση του 60% των εσόδων που δικαιούνται.
  • Απόδοση σημαντικού μέρους των εσόδων από το Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση απευθείας στους δήμους.
  • Δημιουργία Ταμείου Περιφερειακής Ανθεκτικότητας, με χρηματοδότηση αντιπλημμυρικών έργων, αντιπυρικής προστασίας και δράσεων πρόληψης φυσικών καταστροφών.

2. Νέο θεσμικό πλαίσιο και νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης

Δεύτερη δέσμευση είναι μια συνολική θεσμική μεταρρύθμιση, με κατάργηση του νέου Κώδικα που ψήφισε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου μέσα από ουσιαστικό διάλογο με τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης.

Ο νέος Κώδικας, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, θα κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων, θα προβλέπει σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους, περιφερειών και δήμων και θα διασφαλίζει ότι κάθε νέα αρμοδιότητα θα συνοδεύεται υποχρεωτικά από τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους και το αναγκαίο προσωπικό.

Παράλληλα, προανήγγειλε θεσμική κατοχύρωση της σύμφωνης γνώμης της ΚΕΔΕ σε κρίσιμες νομοθετικές παρεμβάσεις που αφορούν τους δήμους, καθώς και ένα νέο εκλογικό σύστημα που θα εξασφαλίζει ισχυρή και καθαρή δημοκρατική εντολή από τις τοπικές κοινωνίες.

«Δεν σας ακούμε μόνο, συναποφασίζουμε», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα του Νίκου Ανδρουλάκη προς τους εκπροσώπους των δήμων.

3. Αποκατάσταση των αρμοδιοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Τρίτος άξονας είναι η επιστροφή στους δήμους και τις περιφέρειες αρμοδιοτήτων που, όπως υποστήριξε, αφαιρέθηκαν τα τελευταία χρόνια μέσω κυβερνητικών παρεμβάσεων.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει ουσιαστική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στη διαχείριση των απορριμμάτων και των υδάτων, στην αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στον πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ανάγκη δίκαιης πράσινης μετάβασης, με προτεραιότητα στους δήμους, στους παραγωγούς και στους συνεταιρισμούς για την πρόσβαση σε όρους σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο, καθώς και στην ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων που θα μειώνουν το ενεργειακό κόστος των ΟΤΑ.

Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του είχαν και οι νησιωτικοί δήμοι. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ζήτησε να λαμβάνονται υπόψη οι μελέτες φέρουσας ικανότητας, ώστε η τουριστική ανάπτυξη να μην υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής των μόνιμων κατοίκων.

Παράλληλα, επανέφερε την πρόταση για τη δημιουργία ειδικού ταμείου για τα νησιά χωρίς μειωμένο ΦΠΑ, στο οποίο θα κατευθύνεται η διαφορά εσόδων μεταξύ του ισχύοντος και του μειωμένου συντελεστή, προκειμένου να χρηματοδοτούνται έργα και επενδύσεις προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.

4. Συμμετοχή των δήμων στον αναπτυξιακό σχεδιασμό της χώρας

Τέταρτη δέσμευση είναι η ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των αναπτυξιακών πολιτικών.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο αξιοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης, υποστηρίζοντας ότι οι δήμοι και οι περιφέρειες δεν συμμετείχαν ουσιαστικά στη διαμόρφωση των προτεραιοτήτων και των έργων.

Όπως σημείωσε, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες δημιουργήθηκαν διαδικασίες διαλόγου με τις τοπικές κοινωνίες, ώστε οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι να αξιοποιηθούν με βάση τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής.

Για το ΠΑΣΟΚ, οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στον αναπτυξιακό σχεδιασμό, στην κατανομή των χρηματοδοτήσεων και στην αντιμετώπιση των περιφερειακών ανισοτήτων.

5. Ενίσχυση των κοινωνικών δομών των δήμων

Πέμπτη και τελευταία δέσμευση είναι η ουσιαστική ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών της Αυτοδιοίκησης, με σταθερή και επαρκή χρηματοδότηση.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τα δημοτικά ιατρεία, το πρόγραμμα «Βοήθεια στο Σπίτι», οι δομές φιλοξενίας και υποστήριξης αστέγων, καθώς και το σύνολο των δημοτικών κοινωνικών υπηρεσιών που σήμερα αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε πόρους και προσωπικό.

«Για εμάς οι άνθρωποι που καθημερινά ζητούν αυτές τις υπηρεσίες είναι ιδεολογική και πολιτική προτεραιότητα», υπογράμμισε, τονίζοντας ότι στόχος είναι η παροχή υψηλού επιπέδου κοινωνικών υπηρεσιών από τους δήμους, χωρίς οι πολίτες να αναγκάζονται να καταφεύγουν στον ιδιωτικό τομέα.

Πολιτικό μήνυμα για τις επόμενες εκλογές

Κλείνοντας την ομιλία του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ συνέδεσε την αναβάθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την ευρύτερη πολιτική αλλαγή που, όπως είπε, χρειάζεται η χώρα.

Υποστήριξε ότι οι επόμενες εθνικές εκλογές αποτελούν ευκαιρία για μια διαφορετική πορεία, με ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, ισχυρούς θεσμούς, σεβασμό στη δικαιοσύνη και στα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και ουσιαστική περιφερειακή ανάπτυξη.

«Δώστε ευκαιρία στην πολιτική αλλαγή και είμαι σίγουρος ότι οι Έλληνες θα δουν καλύτερες μέρες», ήταν το μήνυμα με το οποίο ολοκλήρωσε την παρέμβασή του στην Καλαμάτα.

Με τις πέντε αυτές δεσμεύσεις, ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχείρησε να παρουσιάσει την Τοπική Αυτοδιοίκηση ως κεντρικό πυλώνα του κυβερνητικού προγράμματος του ΠΑΣΟΚ, δίνοντας έμφαση όχι μόνο στην αύξηση των διαθέσιμων πόρων, αλλά και στην αλλαγή του μοντέλου λειτουργίας του κράτους, με περισσότερες αρμοδιότητες, αυτονομία και συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον τους.