Ο Κάθετος Διάδρομος μέσω της Ελλάδας ανέτρεψε τον τουρκικό σχεδιασμό στο ενεργειακό, τόνισε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης. Ο πρώην υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας μίλησε στον Realfm 97,8, και σχετικά με τον Κάθετο Διάδρομο και τη σημασία της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Ελλάδα τόνισε: «Ο Κάθετος Διάδρομος είναι ένα project το οποίο συλλάβαμε ως ιδέα το 2014, όταν τέλειωσε η προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία. Έγινε συνείδηση σε όλη την Ευρώπη ότι οι περιοχές αυτές χρειάζονται μια εναλλακτική πηγή τροφοδοσίας με φυσικό αέριο και όχι μόνο το ρωσικό. Εγώ τότε έτυχε να είμαι προεδρεύων.
Η Ελλάδα το πρώτο εξάμηνο του 2014 είχε την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εγώ προήδρευα στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας. Όταν τέλειωσαν οι διαπραγματεύσεις με τους Ρώσους, τους Αμερικάνους κ.λπ. έγραψα μια επιστολή εμπιστευτική στον τότε πρόεδρο της Επιτροπής, Μπαρόζο, και τον επίτροπο Ενέργειας, όπου τους είπα ανάμεσα στα άλλα ότι χρειάζεται να προωθήσουμε τον Κάθετο Διάδρομο και μάλιστα τον Οκτώβριο ή Νοέμβριο του 2014 υπογράψαμε την πρώτη συμφωνία συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας για τον Κάθετο Διάδρομο.
Δηλαδή, οι τρεις υπουργοί αυτών των χωρών υπογράψαμε ότι θέλουμε να προωθήσουμε τον Κάθετο Διάδρομο. Επρόκειτο να συνυπογράψει και ο Ούγγρος υπουργός Ενέργειας, αλλά την τελευταία στιγμή μας είπε ότι πήρε οδηγίες να μην το υπογράψει. Τότε ξεκίνησε αυτό. Στη συνέχεια μεσολάβησαν αρκετά χρόνια ακινησίας, κανείς δεν μιλούσε για τον Κάθετο Διάδρομο».
«Τα τελευταία δύο χρόνια, ειδικά μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ξεκίνησαν ξανά οι συζητήσεις για τον Κάθετο Διάδρομο. Από πλευράς φυσικού αντικειμένου, ο Κάθετος Διάδρομος είναι ουσιαστικά έτοιμος εδώ και αρκετά χρόνια, δηλαδή έλειπε ένα τμήμα αγωγού ανάμεσα στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Αυτό το οποίο δεν υπήρχε, είναι αυτό το οποίο συζητείται τώρα, δηλαδή συμφωνίες για την τροφοδοσία του συγκεκριμένου αγωγού με φυσικό αέριο που θα προκύπτει από υγροποιημένο φυσικό αέριο και γι’ αυτό υπάρχει αμερικανικό ενδιαφέρον, που είναι εύλογο. Νομίζω ότι είναι προφανές ότι μία μεγάλη πηγή τροφοδοσίας του Κάθετου Διαδρόμου θα είναι το FSRU της Αλεξανδρούπολης, το οποίο επίσης τότε ξεκίνησε παράλληλα, από το 2014. Έχει έρθει η ώρα αυτός ο εναλλακτικός άξονας τροφοδοσίας Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Ουγγαρίας, Μολδαβίας, ακόμη και Ουκρανίας και Σερβίας, να πάρει σάρκα και οστά», πρόσθεσε ο Γιάννης Μανιάτης.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Ελλάδα
«Η έλευση Ρούμπιο σίγουρα στέλνει το μήνυμα στους γείτονές μας, στους βορειότερους και δυτικότερους από εμάς γείτονες, ότι υπάρχει και η στήριξη των ΗΠΑ. Αυτό πάντα είναι ένα καλό μήνυμα για τις χώρες. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει αυτή την πρωτοβουλία για τον Κάθετο Διάδρομο και οι ΗΠΑ. Εμείς είμαστε ωφελημένοι έτσι και αλλιώς. Νομίζω ότι η έλευση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ θα διευκολύνει στο να επιλυθούν διάφορα, κυρίως ρυθμιστικού χαρακτήρα, θέματα, τα οποία υπάρχουν ανάμεσα σε Βουλγαρία, Ρουμανία και άλλες χώρες. Άρα είναι μια επίσκεψη η οποία θα βοηθήσει να επιλυθούν επιμέρους προβλήματα», συμπλήρωσε ο ευρωβουλευτής.
Η ενόχληση της Τουρκίας για τον Κάθετο Διάδρομο
Στην επισήμανση ότι ο Κάθετος Διάδρομος φαίνεται να ενοχλεί την Άγκυρα, καθώς η Τουρκία είχε ελπίδες ότι θα περάσει από εκεί το αμερικανικό LNG, ο Γιάννης Μανιάτης τόνισε:
«Ενοχλεί σαφέστατα. Οι Τούρκοι είχαν στήσει μαζί με τους Ρώσους μια άλλη εναλλακτική λύση, τον Turk stream, τον αγωγό ο οποίος φέρνει ουσιαστικά ρωσικό φυσικό αέριο και προσαιγιαλώνεται στη Βουλγαρία, για να συνδεθεί από εκεί με το υπόλοιπο ευρωπαϊκό δίκτυο. Είναι μεγάλος αγωγός, αλλά η ύπαρξη του Κάθετου Διαδρόμου λειτουργεί ανταγωνιστικά, και επειδή έχει και την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημιουργεί ακόμη σοβαρότερα προβλήματα στους σχεδιασμούς της Τουρκίας».
«Λάθος η βίαιη απολιγνιτοποίηση»
Ο Γιάννης Μανιάτης είπε πως ήταν λάθος η βίαιη απολιγνιτοποίηση και εξήγησε: «Είμαστε η χώρα με την παγκοσμίως μεγαλύτερη ταχύτητα αποστασιοποίησης από το λιγνίτη, δεν έχει υπάρξει άλλη χώρα που να έχει φύγει τόσο γρήγορα. Το μέτρο σύγκρισης είναι η Πολωνία, η Γερμανία, η Πορτογαλία η Μεγάλη Βρετανία. Λέω συγκεκριμένες χώρες, που είχαν αντίστοιχα προβλήματα με εμάς.
Πρώτον, ήταν σοβαρότατο εθνικό, ενεργειακό λάθος της κυβέρνησης και του κ. Μητσοτάκη, ο οποίος το είχε πάρει πάνω του, η βίαιη απολιγνιτοποίηση. Δεύτερον, υπάρχει πάντα υποχρέωση κάθε κράτους να έχει μια-δυο μονάδες που θα έχουν εγχώρια, γηγενή πρώτη ύλη για τις περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Πρέπει κάθε χώρα να έχει πάντα σε ψυχρή εφεδρεία, αλλά με κάποιο τρόπο έτοιμες να λειτουργήσουν, μία ή δύο μονάδες που να λειτουργούν με λιγνίτη. Διότι σε περιπτώσεις κρίσης, όταν πια οι αγορές αναστατώνονται και δεν βρίσκεις την πρώτη ύλη που θέλεις, τότε υποχρεωτικά θα πας στα δικά σου. Οπότε θεωρώ ότι το να μετατρέψουμε την Πτολεμαΐδα 5 από την πιο σύγχρονη λιγνιτική μονάδα της Ευρώπης που είναι τώρα, σε μονάδα φυσικού αερίου συνιστά ένα σοβαρότατο, ολέθριο, ενεργειακό λάθος. Έπρεπε τουλάχιστον μία μονάδα σύγχρονη με λιγνίτη να την κρατήσουμε».
Ερωτηθείς εάν χρειάζεται αλλαγή της πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με δεδομένη την έλλειψη ενέργειας από την πλευρά της Ρωσίας, σχολίασε: «Υπάρχουν τουλάχιστον 10 κράτη-μέλη τα οποία συνορεύουν με τη Ρωσία, που δεν θέλουν καν να ακούσουν ότι υπάρχει περίπτωση να ξαναλειτουργήσει το ρωσικό φυσικό αέριο, και υπάρχουν άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων είναι η Ισπανία το Βέλγιο, η Πορτογαλία, αρκετές δυνάμεις στην Ελλάδα, που λένε ότι πρέπει να το ξανακουβεντιάσουμε. Αυτή είναι μια ισορροπία που πρέπει να τη βρούμε ως Ευρώπη.
Προφανώς πάντα υπάρχουν τα συμφέροντα των κρατών-μελών, πάντα υπάρχουν οι ανησυχίες κάποιων κρατών και ο εφησυχασμός κάποιων άλλων, άρα είναι μια μεγάλη κουβέντα που νομίζω ότι η Ευρώπη θα την κάνει. Προς το παρόν, είμαστε στο 21ο πακέτο ποινών σε βάρος Ρώσων ολιγαρχών κ.λπ. Θα δούμε όμως πώς θα εξελιχθεί, γιατί και στη Γερμανία έχει ξεκινήσει μια πολύ μεγάλη τέτοια συζήτηση».
Μπορεί να μειωθεί ο ΕΦΚ
Για την Ελλάδα είπε: «Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ σωστή, δηλαδή να βοηθήσουν οι υπεραποδόσεις του ΦΠΑ ώστε να ελαφρυνθεί το κόστος από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης. Είναι μια λύση η οποία μπορεί τεχνικά να γίνει και μπορεί πραγματικά να ωφελήσει. Δηλαδή, όταν έχεις υπεραποδόσεις του ΦΠΑ, υπερέσοδα πέρα από αυτά που έχεις προϋπολογίσει, έχεις δυνατότητα να μειώσεις τον ΕΦΚ». Ο Γιάννης Μανιάτης δήλωσε βέβαιος ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε αυτή την κίνηση, σημειώνοντας πάντως ότι αρνείται χαρακτηριστικά ρεαλιστικές προτάσεις, κυρίως του ΠΑΣΟΚ, όπως έγινε με τις 120 δόσεις.
«Θέλω να ελπίζω ότι αξιοποιώντας και την εμπειρία της Ιταλίας για παράδειγμα, θα καταφέρουμε να μειώσουμε το τρομακτικό βάρος. Συμπερασματικά, όσο πιο πολύ μπορείς να σταθείς στα δικά σου πόδια τόσο καλύτερα για σένα. Δηλαδή, το εισαγόμενο φυσικό αέριο, το οποίο είναι πανάκριβο, ή το εισαγόμενο πετρέλαιο θα ήταν καλό αν μπορούσαμε να το υποκαταστήσουμε, αν είχαμε ξεκουνηθεί εδώ και μια δεκαετία και είχαμε αρχίσει τις δικές μας έρευνες υδρογονανθράκων», συνέχισε ο Γιάννης Μανιάτης.
Ερωτηθείς εάν θα γίνει δεκτή η ρήτρα διαφυγής που ζητεί η ελληνική κυβέρνηση, δήλωσε αισιόδοξος και είπε: «Η ρήτρα διαφυγής σημαίνει ελληνικά λεφτά, των φορολογουμένων δηλαδή. Το χρησιμοποιούν αυτό το όπλο αρκετές κυβερνήσεις, προσπαθώντας να ξεφύγουν από αυτό τον ασφυκτικό περιορισμό που έχει το δημοσιονομικό πλαίσιο. Και η Ελλάδα έχει περιθώριο να κινηθεί, άλλα κράτη-μέλη δεν τολμούν καν να ζητήσουν αυτή την εφαρμογή. Πάντως, ρήτρα διαφυγής θα έχουν ζητήσει αρκετά κράτη, νομίζω ότι η απάντηση της Επιτροπής θα είναι θετική, κι αυτό πάντα βοηθάει, γιατί με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα ελαφρυνθεί το κόστος».
Αναφορικά με τα εξοπλιστικά, με αφορμή και την επίσκεψη Ρούμπιο, ο Γιάννης Μανιάτης είπε: «Πρόκειται να εγκριθεί η καινούργια έκθεση για την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας ολόκληρης της Ευρώπης. Εκεί λοιπόν εγώ έχω καταθέσει 32 τροπολογίες για την Τουρκία και θα σας πω μόνο 4-5 χαρακτηριστικές για να καταλάβετε γιατί η μάχη πρέπει να δίνεται, να δίνεται καθημερινά. Πρώτον, ζητώ να υπάρξει εμπάργκο όπλων στην περίπτωση που μια τρίτη χώρα -δεν ονοματίζουμε την Τουρκία- μπορεί να χρησιμοποιήσει τα όπλα της σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων ενός κράτους-μέλους.
Φωτογραφίζουμε ουσιαστικά την Τουρκία. Ή να αποκλειστούν εταιρείες ξένες -οντότητες τις λέμε-, τρίτων χωρών, που πιθανά να απειλούν τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών-μελών και άρα να μην πάρουν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Καταδίκη του τουρκολιβυκού μνημονίου, να ενισχυθεί η επιχείρηση ΑΣΠΙΔΕΣ του ελληνικού πολεμικού ναυτικού στην Ερυθρά θάλασσα, να παραταθεί η εντολή για την αποστολή «ΕΙΡΗΝΗ» και να πάρει πια σάρκα και οστά η περίφημη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, το άρθρο 42.7 των συνθηκών, που είναι ουσιαστικά η υλοποίηση του αντίστοιχου άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, ώστε εάν ένα κράτος-μέλος βρίσκεται σε κίνδυνο ή δεχθεί η εισβολή, τότε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προστρέξουν για να βοηθήσουν».