Τη θέση ότι η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου δεν δημιουργεί νέα τετελεσμένα σε βάρος της Ελλάδας διατύπωσε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, σχολιάζοντας τη συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από τις δηλώσεις του Δημήτρη Καιρίδη περί πολιτικής ήττας της χώρας.

Ο υπουργός μιλώντας σήμερα το πρωί στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ αναγνώρισε ότι η ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στην Ανατολική Λιβύη προκαλεί προβληματισμό, υποστήριξε, ωστόσο, ότι η εξέλιξη αυτή δεν μεταβάλλει τα δεδομένα για την ελληνική εξωτερική πολιτική.

«Προφανώς δεν θέλαμε να κυρωθεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο και κάναμε έναν ολόκληρο αγώνα. Η κύρωσή του, όμως, δημιουργεί συνέπειες για την Ελλάδα; Η απάντηση είναι ότι δεν δημιουργεί συνέπειες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Πλεύρης.

Αναφερόμενος στη συζήτηση περί πολιτικής ήττας, υπογράμμισε ότι «πολιτική ήττα είναι όταν κάποιος κάνει ενέργειες που έχουν διεθνές αποτέλεσμα», επιχειρώντας να διαχωρίσει τον πολιτικό συμβολισμό της κύρωσης από τις άμεσες επιπτώσεις της για την Ελλάδα.

Η τουρκική επιρροή στην Ανατολική Λιβύη

Ο υπουργός επικαλέστηκε τη μη αναγνώριση του τουρκολιβυκού μνημονίου από κράτη όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, η Αίγυπτος και το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η στάση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τη διπλωματική αντιμετώπιση της συμφωνίας.

«Έχουν μια υπογραφή που δεν αναγνωρίζεται από καμία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν αναγνωρίζεται από την Κύπρο και από την Αίγυπτο δεν αναγνωρίζεται από το Ισραήλ», σημείωσε.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις προοπτικές έναρξης γεωτρήσεων στην Κρήτη με τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών, εκτιμώντας ότι οι εξελίξεις αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των ενεργειακών και γεωπολιτικών σχεδιασμών της Ελλάδας.

«Για εμάς δεν αλλάζει κάτι. Το βάζουμε, λοιπόν, στην πραγματική του διάσταση», ανέφερε, προσθέτοντας ότι, κατά την εκτίμησή του, η κύρωση του μνημονίου δεν δημιουργεί από μόνη της νέα τετελεσμένα σε βάρος της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Ωστόσο, αναγνώρισε ότι η μεταβολή των ισορροπιών στη Λιβύη αποτελεί λόγο ανησυχίας για την Αθήνα. Όπως εξήγησε, η Δυτική Λιβύη βρισκόταν ήδη υπό ισχυρή τουρκική επιρροή, ενώ η Ανατολική Λιβύη διατηρούσε σχέσεις τόσο με την Ελλάδα όσο και με την Αίγυπτο.

«Η Ανατολική πλευρά της Λιβύης, εκεί που ήταν σε μια πιο ισορροπημένη κατάσταση με Αίγυπτο και Ελλάδα, φαίνεται να πηγαίνει προς την πλευρά της Τουρκίας», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η εξέλιξη αυτή απασχολεί την ελληνική κυβέρνηση σε πολλαπλά επίπεδα.

Ανησυχία για τις μεταναστευτικές ροές από την Ανατολική Λιβύη

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Πλεύρης στη σύνδεση των εξελίξεων στη Λιβύη με το μεταναστευτικό, καθώς η συνεργασία με τις λιβυκές αρχές αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τον έλεγχο των ροών προς την Ελλάδα.

Περιγράφοντας την πορεία των αφίξεων, ανέφερε ότι υπήρξαν περίοδοι κατά τις οποίες η συνεργασία με την Ανατολική Λιβύη ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματική, ιδίως μετά την επίσκεψη του Χαλίφα Χαφτάρ στην Ελλάδα το καλοκαίρι. Όπως είπε, για περίπου ενάμιση μήνα υπήρξε «εξαιρετική συνεργασία» με το υπουργείο Ναυτιλίας και το Λιμενικό Σώμα.

Σύμφωνα με τον υπουργό, από τον Αύγουστο καταγράφηκε αύξηση των μεταναστευτικών ροών, η οποία εντάθηκε τον Οκτώβριο. Ο ίδιος επισήμανε ότι ο Οκτώβριος αποτελεί παραδοσιακά έναν από τους δυσκολότερους μήνες για το μεταναστευτικό, καθώς τα κυκλώματα διακινητών επιχειρούν να αυξήσουν τη δραστηριότητά τους πριν από την έλευση του χειμώνα.

«Δεν υπήρξε η συνεργασία που θέλαμε», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί πλέον με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Όπως εξήγησε, η Αθήνα επιχειρεί να διαπιστώσει εάν η μεταβολή των ροών συνδέεται με σκόπιμη εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού ή εάν οφείλεται σε αδυναμία των λιβυκών αρχών να ελέγξουν τις αναχωρήσεις.

Ο κ. Πλεύρης έφερε ως παράδειγμα την εμφάνιση νέου σημείου αναχώρησης μεταναστών με προορισμό την Κρήτη. Όπως ανέφερε, μετά τη μεγάλη αύξηση των αφίξεων στην περιοχή της Ιεράπετρας το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, υπήρξε συνεννόηση και, σύμφωνα με την ενημέρωση που είχε, αναπτύχθηκαν σκάφη με στόχο τον περιορισμό των αναχωρήσεων από το συγκεκριμένο σημείο.

«Θέλω να είμαι απόλυτα ειλικρινής απέναντί σας», σημείωσε, αναγνωρίζοντας ότι, ακόμη και αν η εικόνα δεν παραπέμπει σε μαζικές αφίξεις, οι ροές παραμένουν αυξημένες. Όπως ανέφερε, οι συνολικές αφίξεις ανέρχονταν σε περίπου 20.000 μέσα στους πρώτους δέκα μήνες.

Στο τραπέζι έκτακτα μέτρα για πιθανή κλιμάκωση

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η κυβέρνηση προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο περαιτέρω αύξησης των μεταναστευτικών πιέσεων, με τον πρωθυπουργό να έχει ήδη θέσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση το ζήτημα ενεργοποίησης μηχανισμού έκτακτης ανάγκης.

«Πέρυσι το καλοκαίρι κάναμε αναστολή ασύλου. Πέρυσι το καλοκαίρι ανεβάσαμε την επιτήρηση. Αντιστοίχως, το 2020 κάναμε τον Έβρο», ανέφερε, παραπέμποντας σε προηγούμενες κυβερνητικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση αυξημένων μεταναστευτικών πιέσεων.

«Περιμένουμε τις επόμενες μέρες, που είναι κρίσιμες για το πώς θα λειτουργήσει η Λιβύη, ώστε αν υπάρχει οποιαδήποτε κλιμάκωση σε επίπεδο μεταναστευτικό, να παρθούν και δραστικά μέτρα», πρόσθεσε.

Ο κ. Πλεύρης αναφέρθηκε επίσης στις δυσκολίες που προκύπτουν από το γεγονός ότι η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Δυτικής Λιβύης αποτελεί τον βασικό συνομιλητή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η συνεργασία με τις αρχές της Ανατολικής Λιβύης είναι πιο σύνθετη. Στο ίδιο πλαίσιο, έφερε ως παραδείγματα την Ιταλία και την Αίγυπτο, οι οποίες διατηρούν διαύλους συνεργασίας για τον περιορισμό των μεταναστευτικών ροών.