Στην τελική ευθεία προς τις εκλογές, βασικό ζητούμενο αποτελεί το "ιδανικό" εναλλακτικό σενάριο για τη Νέα Δημοκρατία αν οι κάλπες δεν βγάλουν αυτοδυναμία, μετά από δύο αναμετρήσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αυτή τη στιγμή βολεύεται από τον πολιτικό "κανιβαλισμό" του ΠΑΣΟΚ και της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, ενώ θα τον συνέφερε να... αβαντάρει τον Νίκο Ανδρουλάκη, ώστε να βγει... τρίτος, αλλά με πολύ μικρή διαφορά από τον Αλέξη Τσίπρα.
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Στην πολιτική σκακιέρα, η αδυναμία επίτευξης του πρωταρχικού στόχου δεν σημαίνει απαραίτητα ήττα. Αντιθέτως, για έναν έμπειρο στρατηγικό αναλυτή, μπορεί να αποτελέσει την απαρχή μιας νέας, πιο σύνθετης και μακροπρόθεσμα πιο αποδοτικής στρατηγικής.
Για τη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο διακηρυγμένος στόχος της αυτοδυναμίας αποτελεί το βασικό αφήγημα συσπείρωσης. Τι συμβαίνει όμως αν οι αριθμοί της κάλπης και το εκλογικό σύστημα καταστήσουν αυτό το σενάριο ανέφικτο; Η απάντηση δεν κρύβεται στην ηττοπάθεια ή στην αναγκαστική προσφυγή σε επώδυνους συμβιβασμούς συγκυβέρνησης, αλλά σε ένα masterclass πολιτικής επιβίωσης. Η Νέα Δημοκρατία θέλει να έχει τον πρώτο και απόλυτο λόγο στη διαχείριση της "επόμενης μέρας" με τέτοιο τρόπο ώστε να παραμείνει ο κυρίαρχος του παιχνιδιού, αλλά ταυτόχρονα, προκαλώντας έναν ελεγχόμενο "εμφύλιο πόλεμο" στην αντιπολίτευση!
Το ιδανικό σενάριο για το Μέγαρο Μαξίμου, σε περίπτωση μη αυτοδυναμίας, δεν είναι η εξεύρεση ενός πρόθυμου κυβερνητικού εταίρου, αλλά η πλήρης αποδόμηση της δυνατότητας των αντιπάλων της να σχηματίσουν εναλλακτικό πόλο εξουσίας. Δηλαδή, ο Μητσοτάκης βλέπει ότι είναι κυρίαρχος του παιχνιδιού, αλλά ποντάρει στον "εμφύλιο" για τη δεύτερη θέση, προκαλώντας φθορά στο σενάριο της σύμπραξης των δύο βασικών αντιπάλων του, δηλαδή του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛ.Α.Σ.! Σατανικό;
Τα πάντα για τον... δεύτερο της κάλπης
Η λειτουργία του εναλλακτικού σχεδίου της Νέας Δημοκρατίας για τη φθορά των δύο βασικών αντιπάλων της, προϋποθέτει την ενεργοποίηση της ισορροπίας του... τρόμου, μεταξύ Ανδρουλάκη και Τσίπρα!
Η ΝΔ χρειάζεται μια καθαρή, έστω και σχετική, πρωτιά με μια διαφορά ασφαλείας από τον δεύτερο. Το πραγματικό πολιτικό ενδιαφέρον όμως εστιάζεται στο τι συμβαίνει ακριβώς κάτω από αυτήν. Το Μαξίμου εύχεται και σχεδιάζει μια κάλπη όπου η ΕΛ.Α.Σ και το ΠΑΣΟΚ θα βρεθούν σε απόσταση αναπνοής μεταξύ τους, εγκλωβισμένοι σε ένα ποσοστό 13%-16%. Αν το κόμμα Τσίπρα υποχωρήσει αλλά κρατηθεί οριακά στη δεύτερη θέση και το ΠΑΣΟΚ καταγράψει μια σημαντική άνοδο χωρίς όμως να τον προσπεράσει καθαρά, το αποτέλεσμα δεν θα έχει ξεκάθαρο νικητή για την ηγεσία της αντιπολίτευσης.
Αυτή η "γκρίζα ζώνη" είναι το ιδανικό περιβάλλον για τη ΝΔ. Γιατί; Διότι την επόμενη ημέρα των εκλογών, κανένας από τους δύο δεν θα ασχολείται με την κυβέρνηση. Θα ασχολούνται αποκλειστικά ο ένας με τον άλλον, σε μια μάχη πολιτικής επιβίωσης για το ποιος είναι το πραγματικό "αφεντικό" της προοδευτικής παράταξης.
Πώς το Μαξίμου πριμοδοτεί το ΠΑΣΟΚ "κονταίνοντας" τον Τσίπρα
Πώς μπορεί όμως η Νέα Δημοκρατία να επηρεάσει αυτή τη δυναμική χωρίς να φανεί ότι παρεμβαίνει απροκάλυπτα;
Σε αυτό το επίπεδο, επιστρατεύεται η στρατηγική του έμμεσου "χορηγού". Η κυβέρνηση, μέσω της επικοινωνιακής της τακτικής, επιλέγει να αναβαθμίσει θεσμικά και πολιτικά το ΠΑΣΟΚ, χρησιμοποιώντας το ως πολιορκητικό κριό ενάντια στον Αλέξη Τσίπρα. Η "χορηγία" αυτή υλοποιείται σε τρία επίπεδα:
1. Θεσμική Αναβάθμιση. Στις κοινοβουλευτικές μάχες και στον δημόσιο λόγο, τα κυβερνητικά στελέχη επιλέγουν συχνά να απαντούν με μεγαλύτερη σοβαρότητα και μετριοπάθεια στις προτάσεις του ΠΑΣΟΚ, ενώ αντίθετα αντιμετωπίζουν τους... εκπροσώπους του Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ με όρους τοξικότητας και παρελθοντολογίας. Με τον τρόπο αυτό, εκπέμπεται το μήνυμα στους κεντρώους ψηφοφόρους ότι το ΠΑΣΟΚ είναι μια υπεύθυνη δύναμη, σε αντίθεση με τον... ανεύθυνο ΣΥΡΙΖΑ 2.
2. Καθήλωση του Τσίπρα στην περίοδο 2015-2019. Η ΝΔ συντηρεί διαρκώς στην επικαιρότητα τα πεπραγμένα της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Προ ημερών ο Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε υπονοούμενα για τα "γραμμάτια Τσίπρα" σχετικά με τους ποινικούς κώδικες του 2019, ενώ ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε τον αρχηγό της ΕΛ.Α.Σ. ως "πατερούλη των funds". Δύο τέτοιες "μαχαιριές" κατά του Τσίπρα ισοδυναμούν με "αιμορραγία" στο restart που προσπαθεί να κάνει, προσελκύοντας ξανά τους απογοητευμένους ψηφοφόρους του κέντρου. Όσο ο Τσίπρας ταυτίζεται με τις αρνητικές μνήμες της περιόδου της κρίσης, τόσο η οροφή των ποσοστών του θα χαμηλώνει.
3. Ελεγχόμενη διαρροή προς τα αριστερά. Η ΝΔ δεν φοβάται τη μετακίνηση απογοητευμένων κεντρογενών ψηφοφόρων της προς το ΠΑΣΟΚ, αν αυτό σημαίνει ότι αυτοί οι ψηφοφόροι δεν θα πάνε ποτέ στην ΕΛ.Α.Σ. Η ενίσχυση της Χαριλάου Τρικούπη λειτουργεί ως "κυματοθραύστης" για το κόμμα του Τσίπρα.
Η μεγάλη "μάχη" για τα... ιμάτια της Κεντροαριστεράς
Το αποτέλεσμα της προαναφερόμενης στρατηγικής της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι ο απόλυτος εγκλωβισμός των δύο κομμάτων της αντιπολίτευσης σε μια δίνη εσωστρέφειας.
Στις προσεχείς εκλογές, αν η κάλπη δείξει ότι το ΠΑΣΟΚ και ο... ΣΥΡΙΖΑ 2 είναι περίπου ισοδύναμοι, τότε θα έχει ξεκινήσει η φάση του πολιτικού "κανιβαλισμού". Το ΠΑΣΟΚ θα αισθάνεται δικαιωμένο για την άνοδο του και θα διεκδικεί τα πρωτεία στον προοδευτικό χώρο, αρνούμενο οποιαδήποτε συνεργασία υπό την ηγεσία του Τσίπρα. Από την άλλη, η ΕΛ.Α.Σ. θα βρίσκεται σε κατάσταση σοκ και εσωτερικής αμφισβήτησης, καθώς η δεύτερη θέση δεν θα συνοδεύεται πλέον από την εικόνα του κόμματος εξουσίας αλλά του μεγάλου ηττημένου.
Οι δύο μονομάχοι θα αναγκαστούν να αναλώσουν όλες τους τις δυνάμεις σε έναν αδυσώπητο πόλεμο χαρακωμάτων. Κάθε νομοσχέδιο της ΝΔ έως τις εκλογές δεν θα αντιμετωπίζεται με κοινό μέτωπο κατά της κυβέρνησης, αλλά ως μια ευκαιρία για την ΕΛ.Α.Σ. και το ΠΑΣΟΚ να αποδείξουν ποιος κάνει την πιο... σωστή ή την πιο σκληρή αντιπολίτευση. Αυτός ο ανταγωνισμός θα τους οδηγήσει σε ακραίες ρητορικές, αποξενώνοντας ακόμη περισσότερο τους μετριοπαθείς πολίτες και αφήνοντας τη ΝΔ στο απυρόβλητο. Μπίνγκο!
Τι κερδίζει η ΝΔ
Η απουσία ξεκάθαρου νικητή στη "μάχη" για τη δεύτερη θέση προσφέρει στη Νέα Δημοκρατία τρία τεράστια πλεονεκτήματα, που αντισταθμίζουν πλήρως τη χασούρα της αυτοδυναμίας.
Ο Μητσοτάκης ως ο μοναδικός πόλος σταθερότητας σε ένα σκηνικό όπου η αντιπολίτευση σπαράσσεται, μπορεί να εμφανίζεται ως ο μοναδικός ενήλικας στο δωμάτιο. Το κυβερνητικό αφήγημα θα είναι απλό: "Δείτε τους, δεν μπορούν να συμφωνήσουν μεταξύ τους για το ποιος είναι δεύτερος, πώς είναι δυνατόν να κυβερνήσουν τη χώρα;". Επιπλέον, η ΝΔ θα έχει τον απόλυτο έλεγχο των μετεκλογικών διεργασιών, καθώς η ΕΛ.Α.Σ. και το ΠΑΣΟΚ θα βρίσκονται σε πόλεμο. Έτσι, η πιθανότητα σχηματισμού της λεγόμενης "κυβέρνησης των ηττημένων" εκμηδενίζεται, οπότε ο Μητσοτάκης θα έχει τον πλήρη έλεγχο των διερευνητικών εντολών. Εξυπακούεται, ότι αν χρειαστεί να πάει η χώρα σε δεύτερες εκλογές, η ΝΔ θα προσέλθει με αέρα κυριαρχίας, ενώ οι αντίπαλοι της θα είναι εξουθενωμένοι από τον μεταξύ τους πόλεμο.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για ένα κυβερνών κόμμα είναι η ύπαρξη ενός ισχυρού εναλλακτικού πόλου εξουσίας. Δημιουργώντας δύο ισοδύναμα, μικρομεσαία κόμματα στον χώρο της κεντροαριστεράς, η ΝΔ διασφαλίζει ότι κανένα από τα δύο δεν θα μπορεί να αποτελέσει άμεσο κίνδυνο. Έτσι, το ιδανικό σενάριο της μη αυτοδυναμίας για τη Νέα Δημοκρατία βασίζεται σε μια βαθιά κατανόηση της ψυχολογίας των πολιτικών της αντιπάλων.
Το Μαξίμου γνωρίζει ότι η ματαιοδοξία της δεύτερης θέσης και η ηγεμονία στον προοδευτικό χώρο είναι συχνά πιο ισχυρά κίνητρα για τον... ΣΥΡΙΖΑ 2 και το ΠΑΣΟΚ, από την ίδια την ανατροπή της κυβέρνησης. Ο Μητσοτάκης, λειτουργώντας ως έξυπνος "χορηγός" αυτής της αντιπαλότητας και καθηλώνοντας τον Αλέξη Τσίπρα στα φαντάσματα του παρελθόντος του, μπορεί να μετατρέψει την απώλεια της αυτοδυναμίας σε μια θριαμβευτική επιβεβαίωση της δικής του πολιτικής κυριαρχίας. Στην πολιτική, άλλωστε, όπως και στο σκάκι, η πιο έξυπνη κίνηση δεν είναι αυτή που προστατεύει τον δικό σου βασιλιά, αλλά αυτή που αναγκάζει τα κομμάτια του αντιπάλου να αποκλείσουν το ένα το άλλο...