Ένα μυστηριώδες σώμα με μάζα ίση με αυτήν ενός εκατομμυρίου άστρων σαν τον Ήλιο. Το μυστηριώδες διαθέτει μια μαύρη τρύπα συνεχίζει να μπερδεύει και να συναρπάζει τους αστρονόμους παρά τις συνεχιζόμενες έρευνες.
Αυτός ο «μυστηριώδης διαταράκτης», όπως τον χαρακτηρίζουν οι επιστήμονες, βρίσκεται σε απόσταση περίπου 11 δισεκατομμυρίων ετών φωτός και ανακαλύφθηκε το 2025 χάρη στη βαρυτική του επίδραση.
Όμως, οι αστρονόμοι δεν βρίσκονται εντελώς στο σκοτάδι σχετικά με τον μυστηριώδη διαταράκτη. Στην πραγματικότητα, είναι βέβαιοι ότι γνωρίζουν τι βρίσκεται στον πυρήνα αυτού του παράξενου κοσμικού σώματος.
«Το εσωτερικό κεντρικό τμήμα είναι συμβατό με μια μαύρη τρύπα ή έναν πυκνό αστρικό πυρήνα ο οποίος παραδόξως αποτελεί περίπου το ένα τέταρτο της συνολικής μάζας του αντικειμένου. Καθώς όμως απομακρυνόμαστε από το κέντρο, η πυκνότητα του αντικειμένου εξομαλύνεται και σχηματίζει ένα μεγάλο, δισκοειδές συστατικό. Πρόκειται για μια δομή που δεν έχουμε ξαναδεί, οπότε θα μπορούσε να πρόκειται για μια νέα κατηγορία σκοτεινών αντικειμένων», ανέφερε ερευνητική ομάδα, η οποία δημοσιεύει τα ευρήματα της στην επιθεώρηση «Nature Astronomy».
Αυτή η παράξενη δομή εντοπίστηκε στο σύστημα βαρυτικού φακού JVAS B1938+666. Η βαρυτική εστίαση είναι ένα φαινόμενο που προβλέφθηκε για πρώτη φορά από τον Αϊνστάιν το 1915 στη θεωρία της γενικής σχετικότητας. Συμβαίνει όταν το φως από μια πηγή στο βάθος περνά μέσα από την καμπύλωση του χώρου που προκαλεί ένα μαζικό αντικείμενο στο προσκήνιο, γνωστό ως βαρυτικός φακός, με αποτέλεσμα η συνήθως ευθύγραμμη πορεία του φωτός να καμπυλώνεται.
Ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζεται το φως δεν επιτρέπει μόνο την παρατήρηση αντικειμένων σε τεράστιες αποστάσεις μέσω ενίσχυσης του φωτός, αλλά αποκαλύπτει επίσης πολλά στοιχεία για την κατανομή της μάζας μέσα στο ίδιο το σύστημα του φακού.
Ο βαρυτικός φακός JVAS B1938+666 αποτελείται από μαζικά σώματα που βρίσκονται σε αποστάσεις από 6,5 έως 11 δισεκατομμύρια έτη φωτός, συμπεριλαμβανομένου αυτού του «μυστηριώδους διαταράκτη», που είναι το πιο μακρινό στοιχείο του συστήματος.
Μια ομάδα αστρονόμων επιχείρησε να ανακατασκευάσει την κατανομή της μάζας του αντικειμένου αποκαλύπτοντας το λεγόμενο «προφίλ πυκνότητάς» του.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά πολύπλοκη διαδικασία, δεδομένου ότι το JVAS B1938+666 αποτελείται από πολλά διαφορετικά σώματα, με κύριο συστατικό έναν τεράστιο ελλειπτικό γαλαξία.
«Η προσπάθεια να διαχωρίσουμε όλα τα διαφορετικά συστατικά μάζας ενός τόσο μακρινού και χαμηλής μάζας αντικειμένου χρησιμοποιώντας τη βαρυτική εστίαση ήταν εξαιρετικά δύσκολη και απίστευτα συναρπαστική. Εργαζόμαστε με δεδομένα υψηλής ποιότητας και πολύπλοκα μοντέλα και ακριβώς τη στιγμή που νόμιζα ότι τα είχαμε καταλάβει όλα, οι ιδιότητές του μας επιφύλαξαν άλλη μία έκπληξη. Είναι ακριβώς αυτός ο συνδυασμός δυσκολίας και μυστηρίου που κάνει αυτό το αντικείμενο τόσο συναρπαστικό», είπε η Σιμόνα Βεγγέτι από το Ινστιτούτο Αστροφυσικής Max Planck στη Γερμανία, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.