Τον πρώτο χάρτη με ράχες που εκτείνονται στις τεράστιες πεδιάδες της Σελήνης δημιούργησαν επιστήμονες του Ινστιτούτου Σμιθσόνιαν στην Ουάσινγκτον.

Οι πεδιάδες υποδηλώνουν τεκτονική δραστηριότητα η οποία πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη για την προσπάθεια επιστροφής της ανθρωπότητας στο φεγγάρι και μόνιμης εγκατάστασης εκεί.

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου δημιούργησαν τον πρώτο χάρτη των κορυφογραμμών στις αποκαλούμενες «σεληνιακές θάλασσες» που είναι μεγάλες σκοτεινές πεδινές εκτάσεις στη Σελήνη οι οποίες είναι ορατές ακόμα και με γυμνό μάτι από τη Γη. 

Παρά το όνομά τους δεν περιέχουν νερό και σχηματίστηκαν από αρχαίες ηφαιστειακές εκρήξεις, κατά τις οποίες λάβα πλημμύρισε τις λεκάνες που δημιουργήθηκαν από προσκρούσεις μεγάλων μετεωριτών πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.

Η ανάλυση του χάρτη έδειξε ότι αυτές οι ράχες σχηματίστηκαν σχετικά πρόσφατα στην ιστορία του ουράνιου σώματος, η οποία ξεπερνά τα τέσσερα δισεκατομμύρια χρόνια, και ότι είναι εκτεταμένες. 

Είναι γνωστό εδώ και καιρό ότι η Σελήνη παράγει σεισμούς που προκαλούνται από διάφορους παράγοντες όπως τη βαρυτική έλξη της Γης, το εσωτερικό της και από προσκρούσεις μετεωροειδών. Όμως, ο νέος χάρτης αποκαλύπτει πιθανές νέες πηγές αυτών των δονήσεων.

Βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η προσπάθεια επιστροφής των ανθρώπων στη Σελήνη με Ηνωμένες Πολιτείες, Κίνα, Ρωσία αλλά και ιδιωτικές εταιρείες να σχεδιάζουν επανδρωμένες αποστολές αλλά και δημιουργία βάσεων και άλλων εγκαταστάσεων στο φυσικό μας δορυφόρο. Η νέα μελέτη και η χαρτογράφηση θα πρέπει σύμφωνα με τους ειδικούς να ληφθεί υπόψη στην επιλογή τοποθεσιών προσσελήνωσης και δημιουργίας βάσεων ώστε να μην είναι σεισμικά ενεργές.

«Αυτή η εργασία μας βοηθά να αποκτήσουμε μια πλήρη παγκόσμια εικόνα της πρόσφατης σεληνιακής τεκτονικής δραστηριότητας, γεγονός που θα οδηγήσει σε καλύτερη κατανόηση του εσωτερικού της, της θερμικής και σεισμικής ιστορίας της και της πιθανότητας μελλοντικών σεισμών», είπε ο Κόουλ Νάιπεβερ, μεταδιδακτορικός ερευνητής γεωλόγος στο Κέντρο Μελετών Γης και Πλανητών στο Μουσείο Αέρα και Διαστήματος του Σμιθσόνιαν.

Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε περισσότερες από 1,100 νέες ράχες στην πλευρά της Σελήνης που είναι ορατή από τη Γη. Ο συνολικός αριθμός των ραχών που έχουν εντοπιστεί στη σεληνιακή επιφάνεια ξεπερνά πλέον τις 2,600. Διαπιστώθηκε ότι η μέση ηλικία των ραχών είναι περίπου 124 εκατομμύρια χρόνια, ένα πολύ μικρό κλάσμα της συνολικής ηλικίας της Σελήνης.

Επίσης, οι ερευνητές εντόπισαν ομοιότητες με καμπύλους λόφους που είχαν ήδη αναγνωριστεί και είναι γνωστοί ως λοβοειδείς ρηγματώδεις κρημνοί. Οι σχηματισμοί αυτοί δημιουργούνται από τάσεις στο εσωτερικό του σεληνιακού φλοιού και έχουν σχηματιστεί μέσα στο τελευταίο δισεκατομμύριο χρόνια. 

Οι ράχες που ανακαλύφθηκαν σχηματίζονται από τις ίδιες διεργασίες που δημιουργούν αυτούς τους λόφους και συχνά οι λόφοι αυτοί εξελίσσονται σε ράχες στις σεληνιακές θάλασσες.

«Από την εποχή των αποστολών Apollo γνωρίζουμε την παρουσία λοβοειδών κρημνών στα σεληνιακά υψίπεδα αλλά αυτή είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται η εκτεταμένη παρουσία παρόμοιων σχηματισμών στις σεληνιακές θάλασσες», είπε ο Νάιπεβερ.