Νέα επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η συστηματική κατανάλωση αράπικων φιστικιών (peanuts) ενδέχεται να ενισχύει την ανταπόκριση στην ινσουλίνη σε περιοχές του εγκεφάλου, που συνδέονται με τη μνήμη. Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, καθώς η ευαισθησία του εγκεφάλου στην ινσουλίνη μπορεί να μειώνεται με το πέρασμα των χρόνων.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση περίπου δύο μερίδων ανάλατων φιστικιών με τη φλούδα καθημερινά για 16 εβδομάδες βελτίωσε την ανταπόκριση στην ινσουλίνη σε περιοχές του εγκεφάλου που είναι σημαντικές για τη μνήμη — μια λειτουργία που συχνά εξασθενεί με την πάροδο της ηλικίας και συνδέεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Ερευνητές στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Maastricht στην Ολλανδία ανακάλυψαν ότι η τακτική κατανάλωση ανάλατων, καβουρδισμένων αράπικων φιστικιών με τη φλούδα βελτιώνει τον τρόπο με τον οποίο ορισμένες εγκεφαλικές περιοχές ανταποκρίνονται στην ινσουλίνη στους ηλικιωμένους. 

Τα ευρήματα προέρχονται από το Ινστιτούτο Διατροφής και Μεταφραστικής Έρευνας στον Μεταβολισμό (NUTRIM) και δημοσιεύτηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Food & Function.

Ο ρόλος της ινσουλίνης

Αν και η ινσουλίνη είναι κυρίως γνωστή για τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα, διαδραματίζει επίσης καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του εγκεφάλου. Βοηθάει τα νευρικά κύτταρα να αναπτυχθούν, να επιβιώσουν και να επικοινωνήσουν μεταξύ τους, υποστηρίζοντας τη μνήμη και άλλες γνωστικές ικανότητες. 

Η υγιής σηματοδότηση της ινσουλίνης ενδέχεται να συμβάλλει στην προστασία από διεργασίες που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Στη μελέτη που προαναφέρθηκε, μετά από 16 εβδομάδες καθημερινής κατανάλωσης φιστικιών από τους συμμετέχοντες, οι ερευνητές παρατήρησαν βελτιωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη σε μια ομάδα περιοχών του δεξιού ημισφαιρίου του εγκεφάλου. 

Αυτές περιλάμβαναν τμήματα της γλωσσοειδούς έλικας, του ιππόκαμπου, της παραϊπποκάμπεια έλικα (ή παραϊππόκαμπος) έλικας και της οπίσθιας ζωνωτής έλικας — περιοχές που εμπλέκονται άμεσα στις διεργασίες της μνήμης.

«Η ορμόνη ινσουλίνη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον εγκέφαλο, όπου υποστηρίζει τη μνήμη και άλλες γνωστικές λειτουργίες. Καθώς ο άνθρωπος μεγαλώνει, ο εγκέφαλος ενδέχεται να γίνει λιγότερο ευαίσθητος στην ινσουλίνη, γεγονός που έχει συνδεθεί με τη γνωστική έκπτωση λόγω ηλικίας», αναφέρει ο Dr. Peter Joris, επικεφαλής συντάκτης της μελέτης και αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Διατροφής και Επιστημών Κίνησης του NUTRIM στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Maastricht.

«Η μελέτη μας έδειξε ότι η καθημερινή κατανάλωση φιστικιών επηρέασε θετικά την ανταπόκριση στην ινσουλίνη σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη στους ηλικιωμένους. Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η ενισχυμένη εγκεφαλική ανταπόκριση στην ινσουλίνη μπορεί να συμβάλλει στα γνωστικά οφέλη που προσφέρει η κατανάλωση ανάλατων, καβουρδισμένων φιστικιών με τη φλούδα».

Στην κλινική μελέτη συμμετείχαν 31 υγιείς ενήλικες, ηλικίας 60 έως 75 ετών. Κατά τη διάρκεια της περιόδου κατανάλωσης, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν 60 γραμμάρια φιστίκια (περίπου δύο μερίδες) καθημερινά για 16 εβδομάδες. Οι ερευνητές εφάρμοσαν μια τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη διασταυρούμενη δοκιμή (crossover trial)—έναν ιδιαίτερα αυστηρό επιστημονικό σχεδιασμό που επιτρέπει τη σύγκριση των αποτελεσμάτων της κατανάλωσης φιστικιών με την πλήρη αποχή από αυτά.

Τα νέα ευρήματα βασίζονται σε προγενέστερη έρευνα του Dr. Joris (δημοσιευμένη το 2025). Εκείνη η μελέτη είχε διαπιστώσει ότι η κατανάλωση φιστικιών για 16 εβδομάδες αύξησε τη συνολική εγκεφαλική ροή αίματος (CBF) κατά 3,6% και βελτίωσε την αγγλική/λογική λεκτική μνήμη κατά 5,8%.

Η εγκεφαλική ροή αίματος μετρά την ποσότητα του αίματος που κυκλοφορεί στον εγκέφαλο, μεταφέροντας το οξυγόνο και τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται τα εγκεφαλικά κύτταρα για να λειτουργήσουν σωστά. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δείκτες για την υγεία των αγγείων του εγκεφάλου. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Clinical Nutrition.