Την πιο περιορισμένη στρατιωτική παρέλαση της Ημέρας της Νίκης των τελευταίων ετών πραγματοποίησε σήμερα Σάββατο η Ρωσία, για λόγους ασφαλείας στη σκιά του πολέμου με την Ουκρανία, που διανύει πλέον το πέμπτο έτος του.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν στη διάρκεια ομιλίας του στην Κόκκινη Πλατεία δήλωσε ότι ο ρωσικός στρατός αντιμετωπίζει στην Ουκρανία «επιθετικές» δυνάμεις που υποστηρίζονται από το ΝΑΤΟ: «Το μεγάλο επίτευγμα της νικηφόρας γενιάς (κατά του Αδόλφου Χίτλερ) αποτελεί σήμερα έμπνευση για τους στρατιώτες που διεξάγουν την ειδική στρατιωτική επιχείρηση (στην Ουκρανία). Βρίσκονται αντιμέτωποι με μια επιθετική δύναμη που είναι οπλισμένη και υποστηρίζεται από το σύνολο του ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Πούτιν.
Η παρέλαση της 9ης Μαΐου στην Κόκκινη Πλατεία αποτελεί την πιο σημαντική εθνική εορτή της Ρωσίας, ημέρα αφιερωμένη στη νίκη της Σοβιετικής Ένωσης επί της ναζιστικής Γερμανίας και στη μνήμη των 27 εκατομμυρίων Σοβιετικών πολιτών – μεταξύ αυτών και πολλών Ουκρανών – που έχασαν τη ζωή τους.
Η παρέλαση, που κάποτε χρησιμοποιούνταν για να επιδείξει τον τεράστιο στρατό της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων των διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων με πυρηνική ικανότητα, φέτος δεν είχε άρματα μάχης ή άλλο στρατιωτικό εξοπλισμό να διατρέχει τα λιθόστρωτα της Κόκκινης Πλατείας.
Αντ’ αυτού, όπλα όπως ο διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος Yars, το νέο πυρηνικό υποβρύχιο Arkhangelsk, το όπλο λέιζερ Peresvet, το μαχητικό Sukhoi Su-57, το σύστημα πυραύλων εδάφους-αέρος S-500 και μια σειρά από drones και πυροβολικό παρουσιάστηκαν σε γιγαντοοθόνες στην Κόκκινη Πλατεία και στην κρατική τηλεόραση.
Στρατιώτες και ναύτες, ορισμένοι εκ των οποίων έχουν υπηρετήσει στην Ουκρανία, παρέλασαν και επευφημούσαν ενώ ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, παρακολουθούσε καθισμένος δίπλα σε Ρώσους βετεράνους, στη σκιά του Μαυσωλείου του Λένιν.
Μαχητικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν πτήσεις πάνω από τους πύργους του Κρεμλίνου, ενώ ο Πούτιν κατέθεσε λουλούδια στον Τάφο του Άγνωστου Στρατιώτη.
Ο Τραμπ ζητά «μεγάλη παράταση» της εκεχειρίας
Αφού Ρωσία και Ουκρανία αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβιάσεις μονομερών εκεχειριών που είχαν ανακοινώσει τις προηγούμενες ημέρες, ο πρόεδρος των ΗΠΑΝτόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τριήμερη εκεχειρία από το Σάββατο έως τη Δευτέρα, η οποία υποστηρίχθηκε τόσο από το Κρεμλίνο όσο και από το Κίεβο.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης στην ανταλλαγή 1.000 αιχμαλώτων.
«Θα ήθελα να το δω να σταματά. Ρωσία-Ουκρανία, είναι το χειρότερο πράγμα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο όσον αφορά τις ανθρώπινες απώλειες. Είκοσι πέντε χιλιάδες νέοι στρατιώτες κάθε μήνα. Είναι τρέλα», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στην Ουάσιγκτον.
Πρόσθεσε ότι θα ήθελε να δει «μια μεγάλη παράταση» της εκεχειρίας. Μέχρι στιγμής δεν υπήρξαν αναφορές για παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός από τη Μόσχα ή το Κίεβο.
Η Ρωσία, η οποία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022, είχε προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε προσπάθεια του Κιέβου να διαταράξει την παρέλαση του Σαββάτου θα οδηγούσε σε μαζικό πυραυλικό πλήγμα κατά της ουκρανικής πρωτεύουσας. Η Μόσχα ενημέρωσε ξένους διπλωμάτες ότι θα πρέπει να απομακρύνουν το προσωπικό τους από το Κίεβο σε περίπτωση μιας τέτοιας επίθεσης.
Κρεμλίνο: «Ανόητο αστείο» του Ζελένσκι για την παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξέδωσε με σκωπτική διάθεση διάταγμα που «επέτρεπε» τη διεξαγωγή της ρωσικής στρατιωτικής παρέλασης της 9ης Μαΐου, δηλώνοντας ότι τα ουκρανικά όπλα δεν θα στοχεύσουν την Κόκκινη Πλατεία. Ειδικότερα, στο διάταγμα περιλαμβάνονταν οι συντεταγμένες της Κόκκινης Πλατείας προκειμένου το σημείο να αποκλειστεί από το στόχαστρο των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Τα μέτρα ασφαλείας στη Μόσχα πάντως ήταν δρακόντεια. Φωτογραφίες του Reuters έδειχναν στρατιώτες οπλισμένους πάνω σε αγροτικά οχήματα και δρόμους αποκλεισμένους γύρω από το κέντρο της πρωτεύουσας, η οποία μαζί με την ευρύτερη περιοχή έχει πληθυσμό 22 εκατομμυρίων κατοίκων.
Η Ρωσία έδωσε κοφτή απάντηση στο διάταγμα του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναφέροντας: «Δεν χρειαζόμαστε την άδεια κανενός», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ στη ρωσική κρατική τηλεόραση πριν από τον σημερινό ετήσιο εορτασμό. «Αλίμονο σε όποιον προσπαθήσει να χλευάσει την Ημέρα της Νίκης και να κάνει τέτοια βλακώδη αστεία», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.
Έως σήμερα το πρωί, δεν υπήρχαν επίσημες αναφορές για παραβιάσεις της συμφωνίας, η οποία επιτεύχθηκε ύστερα από τέσσερα και πλέον χρόνια σφοδρών συγκρούσεων από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στη γειτονική της χώρα τον Φεβρουάριο του 2022.
Η Ημέρα της Νίκης εορτάζεται σε μεγάλα τμήματα της πρώην Σοβιετικής Ένωσης ως «ημέρα υπερηφάνειας, με δάκρυα», δήλωσε ο Πεσκόφ. «Δεν χρειαζόμαστε την άδεια κανενός για να είμαστε υπερήφανοι για την Ημέρα της Νίκης μας», πρόσθεσε.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία «στοιχειώνει» την παρέλαση
Μετά τη ναζιστική εισβολή στη Σοβιετική Ένωση το 1941, ο Κόκκινος Στρατός απώθησε τελικά τις ναζιστικές δυνάμεις έως το Βερολίνο, όπου ο Αδόλφος Χίτλερ αυτοκτόνησε και η κόκκινη σοβιετική σημαία της νίκης υψώθηκε πάνω από το Ράιχσταγκ τον Μάιο του 1945.
Η άνευ όρων παράδοση της ναζιστικής Γερμανίας τέθηκε σε ισχύ στις 11:01 μ.μ. της 8ης Μαΐου 1945, ημέρα που στη Βρετανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία τιμάται ως «Ημέρα της Νίκης στην Ευρώπη». Στη Μόσχα, ωστόσο, είχε ήδη αλλάξει η ημερομηνία σε 9 Μαΐου, που καθιερώθηκε ως «Ημέρα της Νίκης» της Σοβιετικής Ένωσης στον λεγόμενο από τους Ρώσους Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο του 1941-45.
Η φετινή παρέλαση πραγματοποιήθηκε εν μέσω αυξανόμενης ανησυχίας στη Μόσχα για την τελική έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία.
Η σύγκρουση έχει στοιχίσει τη ζωή σε εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, έχει αφήσει μεγάλες περιοχές της Ουκρανίας κατεστραμμένες και έχει επιβαρύνει τη ρωσική οικονομία των 3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ οι σχέσεις της Ρωσίας με την Ευρώπη βρίσκονται στο χειρότερο σημείο από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ απέρριψε αυτή την εβδομάδα δημοσιεύματα του CNN και άλλων δυτικών μέσων σύμφωνα με τα οποία είχε ενισχυθεί η προστασία του Πούτιν λόγω φόβων για πραξικόπημα ή απόπειρα δολοφονίας. Ρώσοι αξιωματούχοι χαρακτήρισαν τις αναφορές περί σχεδίου πραξικοπήματος ως ανοησίες.
Το CNN, επικαλούμενο ανώνυμη ευρωπαϊκή υπηρεσία πληροφοριών, ανέφερε ότι ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ρωσίας Σεργκέι Σοϊγκού θεωρείται πιθανός ηγέτης ενός πραξικοπήματος.
Ο γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας, Σοϊγκού, ο οποίος συμμετείχε την Παρασκευή σε διαδικτυακή συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας υπό τον Πούτιν, βρέθηκε το Σάββατο στην παρέλαση, καθισμένος δίπλα σε ορισμένους από τους ισχυρότερους αξιωματούχους της ρωσικής ηγεσίας.