Κινήσεις με στόχο την αποτροπή ενδεχόμενης τουρκικής επιθετικότητας στη θάλασσα φέρεται να πραγματοποιεί το ισραηλινό Πολεμικό Ναυτικό, καθώς η Άγκυρα διευρύνει τη στρατιωτική της παρουσία σε περιοχές που το Ισραήλ θεωρεί στρατηγικού ενδιαφέροντος, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η Jerusalem Post.

Το μήνυμα που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, επιχειρεί να στείλει το Ισραήλ προς την Τουρκία είναι σαφές: η ελευθερία κινήσεων του τουρκικού στόλου δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.

Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή για πιθανές τουρκικές κινήσεις στη θάλασσα, στον αέρα ή στην ξηρά. Η επιτήρηση αφορά την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένων περιοχών κοντά στην Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ στο ισραηλινό «ραντάρ» βρίσκονται επίσης πιθανά σενάρια στη Συρία και τη Γάζα.

Στο επίκεντρο η Συρία

Σύμφωνα με τη Jerusalem Post, το μεγαλύτερο σημείο ανησυχίας για το Ισραήλ σε σχέση με την Τουρκία είναι αυτή τη στιγμή η Συρία.

Η ισραηλινή επίθεση σε συριακή αεροπορική βάση είχε, σύμφωνα με ισραηλινούς κυβερνητικούς αξιωματούχους, μεταξύ άλλων στόχο να αποτρέψει την Τουρκία από την εγκατάσταση ραντάρ ή άλλων συστημάτων που θα μπορούσαν να περιορίσουν την ελευθερία δράσης της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας.

Παράλληλα, το Ισραήλ έχει εκφράσει έντονη αντίθεση στη συμμετοχή της Τουρκίας στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης (ISF), η οποία σχεδιάζεται για τη Λωρίδα της Γάζας.

Οι ισραηλινές εκτιμήσεις, όπως μεταφέρονται από την εφημερίδα, είναι ότι η τουρκική εμπλοκή στη Συρία έχει βαθύτερα και πιο σταθερά χαρακτηριστικά, ενώ η παρουσία της Άγκυρας στη Γάζα συνδέεται περισσότερο με την επιδίωξη περιφερειακής επιρροής.

Το Ισραήλ βλέπει περιθώριο συνεργασίας με την Αίγυπτο

Στο μεταξύ, στο ισραηλινό επιτελείο εξετάζεται και το ενδεχόμενο μεγαλύτερης συνεργασίας με την Αίγυπτο, με στόχο τη δημιουργία ενός αντίβαρου στις τουρκικές ναυτικές φιλοδοξίες.

Η Jerusalem Post είχε αναφέρει στις 26 Ιουλίου ότι, παρά τη βελτίωση των σχέσεων Άγκυρας και Καΐρου, ισραηλινές αμυντικές πηγές θεωρούν ότι υπάρχουν κοινά συμφέροντα μεταξύ Ισραήλ και Αιγύπτου.

Σε αυτή την ανάγνωση, Ελλάδα, Κύπρος, Αίγυπτος και Ισραήλ θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναν ευρύτερο άξονα αποτροπής απέναντι σε μια ενδεχόμενη διεύρυνση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ωστόσο, το σενάριο αυτό δεν θεωρείται δεδομένο.

Η προσέγγιση Τουρκίας – Αιγύπτου

Η επίσκεψη του Αιγύπτιου υπουργού Άμυνας Ασράφ Σάλεμ Ζάχερ στην Άγκυρα στις 13 Ιουλίου ανέδειξε τη δυναμική της προσέγγισης μεταξύ των δύο χωρών.

Πρόκειται για σημαντική μεταβολή σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, όταν οι σχέσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι βρίσκονταν σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο, κυρίως λόγω των διαφορετικών θέσεων των δύο ηγετών απέναντι στη Μουσουλμανική Αδελφότητα και την ανατροπή του Μοχάμεντ Μόρσι.

Σήμερα, όμως, Άγκυρα και Κάιρο φαίνεται να βρίσκουν κοινό έδαφος σε στρατιωτικό και γεωπολιτικό επίπεδο.

Η Αίγυπτος ενδιαφέρεται για την πρόσβαση σε τουρκική στρατιωτική τεχνολογία, ενώ η Τουρκία αποκτά έναν σημαντικό περιφερειακό εταίρο που μπορεί να ενισχύσει τη θέση της στις θαλάσσιες και γεωπολιτικές διεκδικήσεις της.

Οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις

Η στρατιωτική συνεργασία Τουρκίας και Αιγύπτου φαίνεται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, να αποκτά ολοένα πιο ουσιαστικό χαρακτήρα.

Στην τουρκική αεροπορική άσκηση Anatolian Eagle συμμετείχαν Αιγύπτιοι πιλότοι, ενώ ακολούθησε η αιγυπτιακή άσκηση ειδικών δυνάμεων Golden Eagle, με έμφαση στη διαλειτουργικότητα των συστημάτων διοίκησης.

Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι οι εξελίξεις αυτές δεν αποτελούν απλώς τυπικές διμερείς στρατιωτικές ασκήσεις, αλλά ενδέχεται να σηματοδοτούν σταδιακή σύγκλιση των στρατιωτικών δογμάτων των δύο χωρών.

Οι επιφυλάξεις της Αιγύπτου

Παρά την προσέγγιση Άγκυρας και Καΐρου, η Αίγυπτος εξακολουθεί να έχει σημαντικές επιφυλάξεις απέναντι στις τουρκικές κινήσεις, κυρίως στη Λιβύη και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αυτό, σύμφωνα με ισραηλινές πηγές που επικαλείται η Jerusalem Post, θα μπορούσε να δημιουργήσει πεδίο συνεργασίας μεταξύ Αιγύπτου, Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου.

Το Κάιρο, πάντως, θα επιχειρεί να διατηρήσει τις σχέσεις του με την Άγκυρα, καθώς η προσέγγιση των δύο χωρών εξυπηρετεί σημαντικά αιγυπτιακά και τουρκικά συμφέροντα.

Η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας – Ισραήλ

Σε αυτό το περιβάλλον αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και η ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ.

Στα τέλη Ιουνίου, ο αρχηγός του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας, επισκέφθηκε το Ισραήλ και συναντήθηκε με τον αρχηγό του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού, αντιναύαρχο Εγιάλ Χαρέλ.

Στις επαφές συμμετείχε και η επίλεκτη μονάδα ειδικών επιχειρήσεων του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού, Shayetet 13, ενώ οι δύο πλευρές συζήτησαν την περαιτέρω ενίσχυση των μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ των ναυτικών τους δυνάμεων.

Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης στρατιωτικής και γεωπολιτικής κινητικότητας, με τις σχέσεις Τουρκίας, Ισραήλ, Αιγύπτου, Ελλάδας και Κύπρου να αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για τις ισορροπίες στην περιοχή.