Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται σήμερα να επιχειρήσουν να εξαγάγουν τα πρώτα συμπεράσματα από την κρίση στη Θέουτα, μετά τη μαζική είσοδο μεταναστών στον ισπανικό θύλακα στη βόρεια Αφρική, γεγονός που προκάλεσε ένταση μεταξύ της Μαδρίτης και των πιο αυστηρών κρατών-μελών της ΕΕ.
Η πρωτοφανής εικόνα περίπου 60.000 ανθρώπων που πέρασαν στη Θέουτα από το Μαρόκο — σχεδόν όλοι από τους οποίους έχουν πλέον αποχωρήσει — ανέδειξε τις βαθιές διαφωνίες μεταξύ των 27 χωρών της ΕΕ στο ζήτημα της μετανάστευσης.
Από τη στιγμή που κυκλοφόρησαν οι εικόνες των μαζικών αφίξεων, με πολλούς μετανάστες να περνούν κολυμπώντας γύρω από το φράγμα που χωρίζει τον ισπανικό θύλακα από το Μαρόκο, η Ισπανία βρέθηκε αντιμέτωπη με την αντίδραση αρκετών ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
Η τηλεδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ την Τρίτη στις 10:00 ώρα Ελλάδας αναμένεται να αποτελέσει ευκαιρία για αναζήτηση κοινής θέσης, αλλά και για περαιτέρω ενίσχυση των διαφορετικών προσεγγίσεων.
Τη σκληρότερη γραμμή στη μεταναστευτική πολιτική υποστηρίζουν κυρίως η Ιταλία και η Δανία. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, προειδοποίησε ότι «η ανεξέλεγκτη μετανάστευση αποτελεί απειλή για την Ευρώπη».
Οι δύο χώρες είχαν προτείνει την προηγούμενη εβδομάδα την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στη ζώνη ελεύθερης μετακίνησης Σένγκεν λόγω της κρίσης, πρόταση που απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τη Μαδρίτη και, σε κάθε περίπτωση, δεν είναι νομικά εφικτή βάσει των κανόνων της ΕΕ.
Ανταλλαγή επιστολών
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, η κυβέρνηση του οποίου υποστηρίζει μια πιο ανοιχτή προσέγγιση στο μεταναστευτικό, συμπεριλαμβανομένης της προσπάθειας νομιμοποίησης μεταναστών χωρίς έγγραφα που βρίσκονται ήδη στη χώρα, αντέδρασε με επιστολή προς τους επικεφαλής των θεσμών της ΕΕ.
Ο Σάντσεθ κατηγόρησε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες για «εγωιστική» στάση και ήταν ο πρώτος που ζήτησε έκτακτη σύνοδο των κρατών-μελών για μια «κοινή απάντηση» σε παρόμοιες κρίσεις.
Λίγες ώρες αργότερα, 22 χώρες, με επικεφαλής την Ιταλία, τη Δανία, τη Γερμανία και την Ουγγαρία, έστειλαν αντιεπιστολή ζητώντας επίσης επείγουσες συνομιλίες, αλλά με διαφορετικό στόχο: τη συνέχιση της πίεσης για αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική.
Η Γαλλία, ένα από τα σημαντικότερα κράτη-μέλη της ΕΕ, αποστασιοποιήθηκε από την πρωτοβουλία, υποστηρίζοντας ότι η κατάσταση στη Θέουτα χρησιμοποιείται για πολιτικούς σκοπούς. Το Παρίσι τόνισε επίσης ότι η μεγάλη πλειονότητα των μεταναστών που πέρασαν στον ισπανικό θύλακα είχε ήδη επιστρέψει στο Μαρόκο.
Στις προπαρασκευαστικές συνομιλίες των πρεσβευτών της ΕΕ τη Δευτέρα, ο Ισπανός εκπρόσωπος εξέφρασε «απογοήτευση» για την έλλειψη στήριξης από άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, σύμφωνα με Ευρωπαίο διπλωμάτη.
Παράλληλα, ενώ όλες οι χώρες εξέφρασαν την «αλληλεγγύη» τους προς τη Μαδρίτη, ορισμένα κράτη-μέλη διερωτώνται αν οι πρόσφατες πολιτικές της Ισπανίας έδωσαν το μήνυμα ότι «οι πόρτες είναι ανοιχτές».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τις συνομιλίες ευκαιρία για την εξαγωγή «μαθημάτων» και τη διαμόρφωση μιας «κοινής ευρωπαϊκής απάντησης» στις προκλήσεις της παράτυπης μετανάστευσης.
Η επικεφαλής της Κομισιόν κάλεσε τη Δευτέρα την ΕΕ να ενισχύσει τη δράση της σε πέντε τομείς: την πρόληψη της παράτυπης μετανάστευσης μέσω συνεργασίας με χώρες-εταίρους, την ενίσχυση των εξωτερικών συνόρων, τη δημιουργία συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, την εξάρθρωση δικτύων διακινητών και την ενίσχυση των επιστροφών.
Η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τη συνάντηση της Τρίτης «πρώτο βήμα» και ανέφερε ότι αναμένει το θέμα να συζητηθεί και στην επόμενη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών, η οποία έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυστηροποιήσει σημαντικά τους μεταναστευτικούς της κανόνες τους τελευταίους μήνες, μεταξύ άλλων επιτρέποντας στα κράτη-μέλη να μεταφέρουν απορριφθέντες αιτούντες άσυλο σε ειδικά κέντρα επιστροφής που βρίσκονται εκτός των συνόρων της Ένωσης.