Δύο διαφορετικές εικόνες συνθέτουν την πορεία της ελληνικής οικονομίας: από τη μία πλευρά, η ανάπτυξη, τα υψηλά δημοσιονομικά πλεονάσματα και η σταθερή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και, από την άλλη, οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, η αρνητική αποταμίευση των νοικοκυριών και η διεύρυνση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εμφανίζεται πιο επιφυλακτικό από την κυβέρνηση για τις προοπτικές της χώρας, προβλέποντας ανάπτυξη μόλις 1,8% τόσο το 2026 όσο και το 2027, σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας.
Σύμφωνα με το Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων Οκτωβρίου 2026 της Πειραιώς, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να διατηρεί θετική δυναμική, ωστόσο οι αποκλίσεις μεταξύ των προβλέψεων αναδεικνύουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει τα επόμενα χρόνια.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ κατά 2% το 2026 και επιτάχυνση στο 2,3% το 2027, με βασικούς μοχλούς τις επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση.
Αντίθετα, το ΔΝΤ εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα περιοριστεί στο 1,8% και για τα δύο έτη, εμφανίζοντας μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα για την αντοχή της ελληνικής οικονομίας απέναντι στις διεθνείς πιέσεις.
Η διαφορά γίνεται ιδιαίτερα αισθητή για το 2027, όταν η κυβερνητική πρόβλεψη υπερβαίνει εκείνη του Ταμείου κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.
Πλεονάσματα και χρέος: Η ισχυρή πλευρά της οικονομίας
Στο δημοσιονομικό πεδίο, η εικόνα εμφανίζεται σαφώς βελτιωμένη. Σύμφωνα με τη δεύτερη εκτίμηση της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025, η Γενική Κυβέρνηση κατέγραψε πλεόνασμα 2% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο ιδιαίτερα υψηλό 5,1% του ΑΕΠ.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος μειώθηκε κατά 8,1 ποσοστιαίες μονάδες, υποχωρώντας στο 145,4% του ΑΕΠ.
Οι κυβερνητικές προβλέψεις παραμένουν αισιόδοξες και για την επόμενη διετία, καθώς εκτιμάται ότι τα δημοσιονομικά πλεονάσματα θα διατηρηθούν, με το δημόσιο χρέος να αποκλιμακώνεται περαιτέρω στο 128,8% του ΑΕΠ το 2027.
Στη θετική δημοσιονομική εικόνα προστίθεται η πρόωρη αποπληρωμή δανείων του EFSF ύψους 2,5 δισ. ευρώ στις αρχές Οκτωβρίου, καθώς και η επιβεβαίωση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας στη βαθμίδα BBB, με σταθερές προοπτικές, από τον οίκο S&P στις 23 Οκτωβρίου.
Τα νοικοκυριά πιέζονται – Αρνητική αποταμίευση 3,9%
Πίσω από τη θετική εικόνα των δημοσιονομικών μεγεθών, ωστόσο, η κατάσταση των νοικοκυριών αναδεικνύει μια διαφορετική πραγματικότητα.
Παρά τη διατήρηση ανοδικής τάσης στους περισσότερους βραχυχρόνιους δείκτες οικονομικής δραστηριότητας, οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να είναι αυξημένες, περιορίζοντας τα περιθώρια των οικογενειακών προϋπολογισμών.
Το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο είναι ότι η κατανάλωση αυξάνεται ταχύτερα από το διαθέσιμο εισόδημα, με αποτέλεσμα το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών να έχει υποχωρήσει στο -3,9%.
Πρόκειται για μια σημαντική ένδειξη οικονομικής πίεσης, καθώς σε συνολικό επίπεδο τα νοικοκυριά δαπανούν περισσότερα από το διαθέσιμο εισόδημά τους, αντί να δημιουργούν αποταμιευτικά αποθέματα.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει και μία από τις βασικές αντιφάσεις της οικονομικής συγκυρίας: ενώ η ιδιωτική κατανάλωση εξακολουθεί να στηρίζει την ανάπτυξη, η ταχύτερη αύξησή της σε σχέση με το εισόδημα περιορίζει τη δυνατότητα αποταμίευσης.
Στα 8,9 δισ. ευρώ το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών
Προβληματισμό προκαλεί και η εικόνα του εξωτερικού ισοζυγίου.
Κατά την περίοδο Ιανουαρίου–Αυγούστου 2026, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών διευρύνθηκε στα 8,9 δισ. ευρώ, παρά τη βελτίωση που καταγράφηκε στα ισοζύγια αγαθών και υπηρεσιών.
Η εξέλιξη υπογραμμίζει ότι, παρά τη θετική αναπτυξιακή πορεία, εξακολουθούν να υπάρχουν ανισορροπίες στις εξωτερικές συναλλαγές της χώρας.
Σε συνδυασμό με την αρνητική αποταμίευση των νοικοκυριών, τα στοιχεία αναδεικνύουν τη σημασία της ενίσχυσης της παραγωγικής βάσης και της διατήρησης βιώσιμων ρυθμών ανάπτυξης.
ΔΝΤ: Επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας στο 3,1%
Το διεθνές περιβάλλον παραμένει ιδιαίτερα απαιτητικό. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ του Οκτωβρίου, η παγκόσμια ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί από 3,5% το 2025 σε 3,1% το 2026, πριν ανακάμψει στο 3,4% το 2027.
Για την Ευρωζώνη προβλέπεται ανάπτυξη μόλις 1,1% το 2026 και 1,2% το 2027, ενώ η γερμανική οικονομία εκτιμάται ότι θα αναπτυχθεί κατά 1,3% φέτος.
Στις ΗΠΑ, το ΔΝΤ προβλέπει ανάπτυξη 2,3% τόσο το 2026 όσο και το 2027, ενώ για την Κίνα αναμένει επιβράδυνση από 4,5% σε 4% αντίστοιχα.
Οι υψηλές τιμές ενέργειας, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, αλλά και οι αυξανόμενες δημοσιονομικές πιέσεις στις μεγάλες οικονομίες διατηρούν την αβεβαιότητα.
Η Fed και η ΕΚΤ αναμένεται να κινηθούν προσεκτικά στις επόμενες αποφάσεις τους για τα επιτόκια, αξιολογώντας τις επιπτώσεις του ενεργειακού κόστους στον πληθωρισμό και στην οικονομική δραστηριότητα.
Η πρόκληση για την επόμενη ημέρα
Για την Ελλάδα, το βασικό ζητούμενο δεν περιορίζεται στη διατήρηση θετικών ρυθμών ανάπτυξης και στη μείωση του δημόσιου χρέους, αλλά επεκτείνεται στη δυνατότητα τα οφέλη της οικονομικής μεγέθυνσης να αποτυπωθούν και στην οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών.
Η απόσταση ανάμεσα στα υψηλά δημοσιονομικά πλεονάσματα και στην αρνητική αποταμίευση αποτελεί ίσως την πιο χαρακτηριστική αντίθεση της σημερινής οικονομικής εικόνας. Και ενώ οι κυβερνητικές προβλέψεις περιγράφουν επιτάχυνση της ανάπτυξης το 2027, η πιο συγκρατημένη στάση του ΔΝΤ υπενθυμίζει ότι η πορεία της ελληνικής οικονομίας παραμένει ευάλωτη στις διεθνείς αναταράξεις.
Συνταξιούχοι: Τι κερδίζουν από τη νέα κλίμακα εισφοράς αλληλεγγύης - Τα νέα όρια και τα ποσά (παραδείγματα)
Πειραιώς: Βουτιά 7,6% στις τιμές των αγροτικών προϊόντων τον Οκτώβριο – Ποια προϊόντα ακριβαίνουν και πού έρχονται νέες πιέσεις
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
