Το δημόσιο χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 40 τρισ. δολάρια, όμως ο λογαριασμός δεν πρόκειται να περιοριστεί στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Η τεράστια ανάγκη της Ουάσιγκτον για δανεισμό επηρεάζει ήδη τις παγκόσμιες αγορές και μπορεί να φτάσει μέχρι την τσέπη των Ευρωπαίων μέσα από υψηλότερα επιτόκια, ακριβότερα δάνεια και μεγαλύτερη δημοσιονομική πίεση.
Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Politico, το αμερικανικό χρέος εξελίσσεται ταχύτατα σε πρόβλημα για ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται πλέον να ανταγωνιστούν τις ΗΠΑ για την προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες χρηματοδότησης αυξάνονται απότομα.
Πώς μεταφέρεται η πίεση στην Ευρώπη
Για να χρηματοδοτήσει το έλλειμμα και να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της, η αμερικανική κυβέρνηση εκδίδει συνεχώς ομόλογα. Όσο αυξάνεται η προσφορά αυτών των τίτλων, τόσο υψηλότερες αποδόσεις μπορεί να απαιτούν οι επενδυτές για να συνεχίσουν να τους αγοράζουν.
Αυτό, όμως, ανεβάζει τον πήχη και για τους υπόλοιπους δανειολήπτες. Εάν τα αμερικανικά ομόλογα, τα οποία θεωρούνται από τις ασφαλέστερες επενδύσεις διεθνώς, προσφέρουν υψηλές αποδόσεις, οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να προσφέρουν αντίστοιχα ελκυστικούς όρους για να αντλήσουν κεφάλαια.
Η πίεση αποτυπώνεται ήδη στις αγορές. Σύμφωνα με το Politico, η απόδοση του δεκαετούς γερμανικού ομολόγου, βασικού σημείου αναφοράς για την Ευρωζώνη, έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από το 2011. Παράλληλα, η απόδοση του τριακονταετούς αμερικανικού ομολόγου ανέβηκε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 19 ετών.
Τι σημαίνει αυτό για την τσέπη των πολιτών
Η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων δεν αποτελεί μια εξέλιξη που αφορά μόνο τις κυβερνήσεις και τις χρηματαγορές. Με τον χρόνο περνά στην πραγματική οικονομία και επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το ακριβότερο κόστος χρήματος μπορεί να διατηρήσει υψηλά τα επιτόκια για στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια, αλλά και για τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων. Όταν οι επιχειρήσεις δανείζονται ακριβότερα, περιορίζουν συχνά τις επενδύσεις και μεταφέρουν μέρος του πρόσθετου κόστους στις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών.
Την ίδια στιγμή, όσο περισσότερο πληρώνουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για τόκους, τόσο λιγότερα χρήματα μένουν διαθέσιμα για νοσοκομεία, συντάξεις, κοινωνικές παροχές, δημόσιες επενδύσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις. Σε ορισμένες χώρες μπορεί να προκύψει πίεση για αυξήσεις φόρων ή περικοπές δαπανών, ενώ οι κυβερνήσεις επιχειρούν ταυτόχρονα να ενισχύσουν τους αμυντικούς προϋπολογισμούς τους.
Ο ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα κεφάλαια
Το αμερικανικό Δημόσιο δεν είναι ο μόνος μεγάλος δανειολήπτης. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί των ΗΠΑ αντλούν επίσης εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και στις ενεργοβόρες υποδομές που απαιτεί.
Παράλληλα, οι πόλεμοι, οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες και η γήρανση του πληθυσμού διογκώνουν τις χρηματοδοτικές ανάγκες των κρατών. Δημιουργείται έτσι ένας ολοένα εντονότερος ανταγωνισμός για το παγκόσμιο απόθεμα αποταμιεύσεων, με αποτέλεσμα το χρήμα να γίνεται ακριβότερο.
Η Ευρώπη δεν βρίσκεται ακόμη σε νέα κρίση χρέους
Παρά τις αυξανόμενες πιέσεις, το Politico σημειώνει ότι το βασικό σενάριο δεν προβλέπει επανάληψη της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους του 2010. Το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα της Ευρωζώνης είναι περίπου το μισό από εκείνο των ΗΠΑ, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διαθέτουν πλέον περισσότερα εργαλεία αντιμετώπισης μιας αναταραχής.
Ωστόσο, τα περιθώρια ασφαλείας έχουν περιοριστεί. Το δημόσιο χρέος της Ευρωζώνης έχει αυξηθεί από περίπου 66% του ΑΕΠ το 2007 σε σχεδόν 88%, ενώ τα ομόλογα που είχαν εκδοθεί την περίοδο των σχεδόν μηδενικών επιτοκίων πρέπει σταδιακά να αναχρηματοδοτηθούν με πολύ υψηλότερο κόστος.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η περίπτωση της Γαλλίας. Ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Ολιβιέ Μπλανσάρ, έχει προειδοποιήσει ότι η χώρα ενδέχεται να έχει ήδη εισέλθει σε μια «ζώνη κινδύνου», όπου η εξέλιξη της κατάστασης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Το χρέος των ΗΠΑ δεν θα χρεωθεί απευθείας στους Ευρωπαίους φορολογουμένους. Μπορεί, όμως, να τους επιβαρύνει έμμεσα: κάνοντας τον κρατικό και ιδιωτικό δανεισμό ακριβότερο, περιορίζοντας τα διαθέσιμα κονδύλια των προϋπολογισμών και αυξάνοντας την πιθανότητα νέων φόρων ή περικοπών. Με άλλα λόγια, το χρέος βρίσκεται στην Ουάσιγκτον, αλλά μέρος του οικονομικού λογαριασμού μπορεί να φτάσει και στην Ευρώπη.
Ψηφιακό ευρώ: Τι θα γίνει με μετρητά, κάρτες και offline συναλλαγές από το 2027
ΕΦΚΑ: Ιστορικό χαμηλό στις εκκρεμείς συντάξεις – Τέλος η προσωπική διαφορά από το 2027
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
