Μετά από πολλά χρόνια έπεσε στα χέρια μου ξανά το best seller βιβλίο του Michael Crichton το «Κράτος του Φόβου» (State of Fear, 2004). Αυτό είναι ίσως το πιό αμφιλεγόμενο έργο του Michael Crichton (Jurassic Park, Andromeda Strain, Prey, Timeline κα).
Δεν είναι απλώς ένα τεχνοθρίλερ· είναι ταυτόχρονα πολιτικό και φιλοσοφικό μυθιστόρημα, όπου ο Crichton χρησιμοποιεί την πλοκή για να αναπτύξει τις απόψεις του σχετικά με την επιστήμη, τα μέσα ενημέρωσης και την εξουσία. Ο τίτλος δεν αναφέρεται μόνο στην τρομοκρατία ή στην κλιματική αλλαγή. Αναφέρεται σε μια κοινωνία που κυβερνάται μέσω του φόβου.
Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
Ο Crichton υποστηρίζει ότι κάθε εποχή χρειάζεται έναν μεγάλο φόβο. Άλλοτε ήταν οι μάγισσες, μετά ο κομμουνισμός, έπειτα η πυρηνική απειλή, και, στο μυθιστόρημα, ο φόβος της καταστροφικής κλιματικής αλλαγής. Η βασική του θέση είναι ότι ο φόβος μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πολιτικής και κοινωνικής χειραγώγησης.
Ο Crichton δεν επιτίθεται στη φύση. Ένα σημείο που συχνά παρεξηγείται είναι ότι ο Crichton υποστηρίζει την καταστροφή του περιβάλλοντος. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι αναγκαία, όμως η επιστήμη πρέπει να αμφισβητείται συνεχώς και δεν πρέπει να μετατρέπεται σε πολιτικό δόγμα.
Ο πραγματικός αντίπαλος, κατά τον Crichton, είναι η σύμπραξη πολιτικής, μέσων ενημέρωσης, οικονομικών συμφερόντων, και οργανώσεων που μπορεί να δημιουργήσει ή να διογκώσει έναν φόβο ώστε να επηρεάσει την κοινή γνώμη. Η μεγαλύτερη συμβολή του βιβλίου, ανεξάρτητα από το αν συμφωνεί κανείς μαζί του, είναι το διαχρονικό ερώτημα που θέτει.
Το σημαντικότερο φιλοσοφικό ερώτημα του μυθιστορήματος είναι το πως ξεχωρίζουμε την πραγματική επιστήμη από την πολιτικοποίηση της επιστήμης.
Εδώ βρίσκεται και το πιο αμφιλεγόμενο σημείο. Το βιβλίο αμφισβητεί έντονα τον κυρίαρχο τρόπο παρουσίασης της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Πολλοί επιστήμονες επέκριναν το βιβλίο ως παραπλανητικό ως προς τα επιστημονικά του συμπεράσματα, παρότι αναγνώρισαν ότι εγείρει ενδιαφέροντα ερωτήματα για τη σχέση επιστήμης, πολιτικής και ΜΜΕ.
Εκτιμώ πως η ανάγνωσή του είναι απαραίτητη από τις σημερινές ηγεσίες για να πάψουν να εκστομίζουν, με την παραμικρή ευκαιρία, απερίσκεπτες καταγγελίες περί «κλιματικής αλλαγής»!
Η Συμφωνία της Μέκκας: Μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας γεννιέται στη σκιά του πολέμου — και τι σημαίνει για την Ελλάδα
Οι φωτιές, οι ανεμογεννήτριες και η προχειρότητα
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
