Η δημόσια τοποθέτηση του Αλέξη Τσίπρα από τη Λάρισα, με σαφή υπαινιγμό για τη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα, άνοιξε έναν νέο κύκλο συζήτησης στο ήδη ρευστό πολιτικό σκηνικό. Ωστόσο, πίσω από τους υψηλούς τόνους και τις αναφορές σε «νέα προοδευτική πρόταση», αναδύονται ερωτήματα που δύσκολα μπορούν να αγνοηθούν.

Η μνήμη της κοινωνίας είναι ακόμη νωπή

Ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να εμφανιστεί ως φορέας ανανέωσης. Όμως η πολιτική δεν λειτουργεί με λευκές σελίδες. Η περίοδος διακυβέρνησής του άφησε ισχυρό αποτύπωμα: από τις προεκλογικές δεσμεύσεις που συγκρούστηκαν με τη σκληρή πραγματικότητα, μέχρι την επιβολή μέτρων λιτότητας που επιβάρυναν τη μεσαία τάξη και τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Η ρητορική περί «νέας αρχής» μοιάζει, για πολλούς, με επικοινωνιακή ανασυσκευασία ενός γνώριμου πολιτικού προϊόντος. Και το ερώτημα τίθεται αμείλικτο: μπορεί ένα νέο κόμμα να αποτινάξει τις ευθύνες του παρελθόντος;

Αυτοκριτική ή σιωπή;

Σε κάθε πολιτική επανεκκίνηση, η αυτοκριτική αποτελεί προϋπόθεση αξιοπιστίας. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι δημόσιες παρεμβάσεις κινούνται περισσότερο σε επίπεδο γενικών διακηρύξεων παρά σε ουσιαστική αποτίμηση της προηγούμενης διακυβέρνησης.

Η κοινωνία ζητά απαντήσεις:

  • Τι πήγε λάθος;

  • Ποια λάθη αναγνωρίζονται;

  • Ποιες δεσμεύσεις μπορούν να θεωρηθούν ρεαλιστικές;

Χωρίς καθαρές τοποθετήσεις, η εξαγγελία νέου φορέα κινδυνεύει να εκληφθεί ως κίνηση πολιτικής επιβίωσης και όχι ως ειλικρινής προσπάθεια ανασύνθεσης του προοδευτικού χώρου.

Το βάρος των επιλογών

Δεν μπορεί να παραγνωριστεί ότι η διακυβέρνηση Τσίπρα συνδέθηκε με έντονες πολιτικές συγκρούσεις, θεσμικές εντάσεις και οικονομικές αποφάσεις που δίχασαν την κοινωνία. Η διαπραγμάτευση του 2015, οι κεφαλαιακοί έλεγχοι, οι φόροι που επιβλήθηκαν σε ευρεία κοινωνικά στρώματα, παραμένουν σημεία αναφοράς στην πολιτική μνήμη.

Ακόμη και αν ένα νέο κόμμα επιχειρήσει να διαφοροποιηθεί σε επίπεδο προσώπων ή δομής, το πολιτικό κεφάλαιο του ιδρυτή του θα παραμείνει καθοριστικός παράγοντας.

Στρατηγική ανακατάληψης του χώρου

Η συγκυρία δεν είναι τυχαία. Ο ευρύτερος προοδευτικός χώρος εμφανίζεται κατακερματισμένος και χωρίς σαφή ηγετική φυσιογνωμία. Σε αυτό το περιβάλλον, η πρωτοβουλία Τσίπρα μοιάζει με προσπάθεια ανακατάληψης της πολιτικής πρωτοκαθεδρίας.

Ωστόσο, το ερώτημα είναι αν οι πολίτες επιθυμούν επιστροφή στο παρελθόν.

Η κοινωνία ζητά σταθερότητα, όχι συνθήματα

Σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας, η πολιτική αξιοπιστία αποκτά βαρύνουσα σημασία. Οι γενικόλογες αναφορές σε «δικαιοσύνη» και «προοδευτική διακυβέρνηση» δεν επαρκούν χωρίς συγκεκριμένο, κοστολογημένο και εφαρμόσιμο πρόγραμμα.

Η ίδρυση ενός νέου κόμματος μπορεί να δημιουργήσει πρόσκαιρο επικοινωνιακό ενδιαφέρον. Αν πρόκειται για μια πραγματική ιδεολογική και προγραμματική ανανέωση, αυτό θα φανεί σύντομα. Αν όχι, τότε η κίνηση θα καταγραφεί ως ακόμη ένα πολιτικό rebranding.