Η πορεία της ελληνικής οικονομίας από την κρίση των μνημονίων έως το 2026 αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα οικονομικής ανάταξης παγκοσμίως.
Η χώρα, που κάποτε αποτελούσε τον "μεγάλο ασθενή" της Ευρώπης αποφεύγοντας στο... χιλιοστό τη βίαιη έξοδο από το ευρώ, κατάφερε να μετατραπεί σε έναν ελκυστικό επενδυτικό προορισμό, ανακτώντας την επενδυτική βαθμίδα, μειώνοντας δραστικά το χρέος της και ψηφιοποιώντας το κράτος της.
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Τα επιτεύγματα της χώρας προέκυψαν μέσα από πρωτόγνωρες καταστάσεις σε παγκόσμιο αλλά και εθνικό επίπεδο.
Σχεδόν επτά μήνες μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα υγειονομικό σοκ που συμβαίνει κάθε 100 χρόνια! Ο κορωνοϊός άλλαξε για περισσότερο από δύο χρόνια πολλά πράγματα και προκάλεσε μεγάλη ζημιά το 2020 στο ΑΕΠ της χώρας, αλλά ευτυχώς στη συνέχεια ανακτήθηκε το χαμένο έδαφος. Παράλληλα, το 2020, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με την πρόκληση της Τουρκίας στον Έβρο και μετά στο Αιγαίο, που αποτέλεσαν ορόσημο για την περαιτέρω πορεία των ελληνοτουρκικών, ευρωτουρκικών, αμερικανοτουρκικών και... νατοτουρκικών σχέσεων!
Την ώρα που η χώρα πήγαινε να σηκώσει κεφάλι, το 2022, προέκυψε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία που μετετράπη σε ενεργειακή κρίση εκτινάσσοντας τις τιμές της ενέργειας, τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής. Μόλις άρχισαν να αμβλύνονται οι συνέπειες από το "νταηλίκι" του Πούτιν, προέκυψε η αναταραχή στη Μέση Ανατολή, η οποία ξεκίνησε από το "ξεκαθάρισμα" της Γάζας από τους Ισραηλινούς μετά την τρομοκρατική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023. "Κερασάκι στην τούρτα" αποτελεί η αναταραχή στον Περσικό Κόλπο, η οποία έχει οδηγήσει σε μεγάλη πίεση στις τιμές ενέργειας και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Απέναντι σε αυτό το εχθρικό περιβάλλον, η Ελλάδα στάθηκε τυχερή αφού καθ΄ όλη την περίοδο των κρίσεων είχε πολιτική σταθερότητα. Πρόκειται για ένα ανεκτίμητο δώρο, το οποίο μπορεί να θυμηθούμε αν το χάσουμε μετά τις εκλογές του 2027. Χάρη στην πολιτική σταθερότητα και τις κινήσεις της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη, κατέστη εφικτή η επίτευξη του ελληνικού success story. Άγιο είχαμε!
Ιδού τα επιτεύγματα
Η χώρα μας έχει καταφέρει να αποτελεί αυτή τη στιγμή ένα μεγάλο brand παγκοσμίου εμβέλειας, το οποίο ενσωματώνει τα επιτεύγματα στην οικονομία, αλλά και τη νέα θέση της στον γεωπολιτικό και ενεργειακό χάρτη του πλανήτη.
Σε κάθε περίπτωση, έχουμε 80 "διαμάντια" που συνθέτουν το ελληνικό success story και είναι τα εξής:
1. Ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Η επίσημη έξοδος από την κατηγορία των "σκουπιδιών" (junk) από τους οίκους S&P, Moody's,. Fitch, DBRS άνοιξε την πόρτα για εισροές ξένων κεφαλαίων δισεκατομμυρίων ευρώ.
2. Η θεαματική μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ. Η υποχώρηση του δημόσιου χρέους από το 206% κατά την πανδημία στο 136,8% του ΑΕΠ φέτος, αποτελεί τη γρηγορότερη αποκλιμάκωση στην Ευρώπη.
3. Παράδοση της "αρνητικής πρωτιάς". Η Ελλάδα οσονούπω αφήνει την... πρωτιά στο υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ιταλία, παύοντας να είναι η πιο χρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης ως ποσοστό του ΑΕΠ.
4. Η πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του πρώτου μνημονίου. Η νέα εξόφληση 6,9 δισ. ευρώ εντός του τρέχοντος μηνός, επιταχύνει το χρονοδιάγραμμα κατά πολλά έτη.
5. Το πλάνο οριστικής εξόφλησης έως το 2031. Η επίσημη δέσμευση για την πλήρη αποπληρωμή των εναπομεινάντων 31,6 δισ. ευρώ του πρώτου μνημονίου, 10 χρόνια νωρίτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα (2041).
6. Η εξέταση πρόωρης εξόφλησης του EFSF. Έχουν ξεκινήσει οι συζητήσεις για την πρόωρη αποπληρωμή και των δανείων του δεύτερου μνημονίου.
7. Τα σταθερά υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα. Η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος στο 3,2% του ΑΕΠ, ξεπερνάει τους στόχους των Βρυξελλών.
8. Η διατήρηση ισχυρού cash buffer. Το "μαξιλάρι" των ταμειακών διαθεσίμων παραμένει σταθερά κοντά στα 39 δισ. ευρώ, παρέχοντας απόλυτη ασφάλεια έναντι διεθνών αναταράξεων.
9. Ρυθμοί ανάπτυξης πολλαπλάσιοι του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η ελληνική οικονομία τρέχει με ρυθμούς άνω του 2%, όταν η Ευρωζώνη φλερτάρει με τη στασιμότητα.
10. Η μείωση του κόστους δανεισμού (spreads). Οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων έχουν υποχωρήσει σημαντικά.
11. Οι επιτυχημένες εκδόσεις 10ετών και 30ετών ομολόγων. Εδώ έχουμε την επιτυχή υπερκάλυψη των εκδόσεων του ΟΔΔΗΧ από ποιοτικούς, μακροπρόθεσμους ξένους θεσμικούς επενδυτές.
12. Η εμπιστοσύνη της Moody's: Η σταδιακή ευθυγράμμιση και του τελευταίου αυστηρού οίκου αξιολόγησης με το investment grade της Ελλάδας, έχει βαρύνουσα σημασία για τις αγορές και ενισχύει περαιτέρω το success story στην οικονομία.
13. Η ανάδειξη της Ελλάδας ως "Χώρα της Χρονιάς" από τον Economist, αποτελεί μία διεθνή αναγνώριση τεράστιας σημασίας για την εικόνα στο διεθνές περιβάλλον.
14. Η πολιτική σταθερότητα ως οικονομικό πλεονέκτημα: Η διασφάλιση ενός ομαλού ορίζοντα έως το 2027, έχει μηδενίσει το πολιτικό ρίσκο για τους ξένους επενδυτές.
15. Η πτώση της ανεργίας κάτω από το 10%, αποτελεί ισχυρό δείκτη ανάκαμψης της οικονομίας.
16. Η δημιουργία άνω των 500.000 νέων θέσεων εργασίας δείχνει ότι προχωρά η απορρόφηση του εργατικού δυναμικού σε ποιοτικές θέσεις πλήρους απασχόλησης.
17. Το "ξεπάγωμα" των τριετιών επαναφέρει τους μισθούς εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα, σε αρκετά υψηλότερα επίπεδα.
18. Η διαδοχική αύξηση του κατώτατου μισθού με στόχο να φτάσει τα 950 ευρώ την 1η Απριλίου 2027.
19. Η αύξηση του μέσου μισθού στα 1.500 ευρώ και η σύγκλιση με την Ευρωζώνη, μέσω και της πίεσης που ασκεί η έλλειψη εργατικών χεριών.
20. Η εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας έχει συμβάλλει καθοριστικά στην πάταξη της απλήρωτης υπερωριακής εργασίας και της υποδηλωμένης εργασίας σε μεγάλους κλάδους (τράπεζες, σούπερ μάρκετ, βιομηχανία).
21. Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά σχεδόν 5 ποσοστιαίες μονάδες, ενισχύει το διαθέσιμο εισόδημα και δίνει ανάσα και στις επιχειρήσεις.
22. Η κατακόρυφη μείωση της ανεργίας των νέων.
23. Η ενίσχυση της γυναικείας απασχόλησης με προγράμματα ένταξης των γυναικών στην αγορά εργασίας.
24. Η αναμόρφωση της ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) και η μετατροπή του από επιδοματικό μηχανισμό σε εργαλείο εύρεσης εργασίας και επανειδίκευσης.
25. Τα προγράμματα Upskilling και Reskilling, που σχετίζονται με την εκπαίδευση χιλιάδων εργαζομένων σε ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες με κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης.
26. Το φαινόμενο του "Brain Gain", το οποίο έχει οδηγήσει στην επιστροφή εκατοντάδων χιλιάδων "ξενιτεμένων" επιστημόνων και επαγγελματιών από το εξωτερικό, λόγω των καλύτερων αμοιβών και των φορολογικών κινήτρων.
27. Η επιστροφή του Χ.Α. στις Ανεπτυγμένες Αγορές προσελκύει τα μεγαλύτερα funds του πλανήτη.
28. Η άνοδος του Γενικού Δείκτη στο Χρηματιστήριο Αθηνών αποδεικνύει την πρόοδο της οικονομίας και την υψηλή κερδοφορία των εισηγμένων.
29. Η πλήρης αποεπένδυση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας από τις συστημικές τράπεζες οδήγησε στην ιστορική έξοδος του κράτους από το μετοχικό κεφάλαιο των Eurobank, Πειραιώς, Εθνικής και Alpha Bank.
30. Το placement-ρεκόρ της Τράπεζας Πειραιώς είναι μία ακόμη απόδειξη για το τεράστιο ενδιαφέρον των ξένων για την Ελλάδα.
31. Η επιτυχής διάθεση του ποσοστού της Εθνικής Τράπεζας ήταν μια κίνηση που σφράγισε την πλήρη ιδιωτικοποίηση του κλάδου.
32. Η εντυπωσιακή μείωση των κόκκινων δανείων κάτω από το 5% επαναφέρουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα στην κανονικότητα.
33. Η ιστορική επιστροφή στη διανομή μερισμάτων μετά από 16 ολόκληρα χρόνια!
34. Η δημιουργία του πέμπτου τραπεζικού πυλώνα με τη συγχώνευση της Attica Bank με την Παγκρήτια, ενισχύει τον ανταγωνισμό προς όφελος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
35. Η εισαγωγή του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών "Ελευθέριος Βενιζέλος" στο Χ.Α. αποτελεί τη μεγαλύτερη δημόσια προσφορά των τελευταίων δεκαετιών.
36. Η άνθηση των εταιρικών ομολόγων έχει συμβάλλει καθοριστικά ώστε μεγάλες εισηγμένες να αντλήσουν δισεκατομμύρια ευρώ απευθείας από την εγχώρια αγορά με ελκυστικά επιτόκια.
37. Τα ιστορικά ρεκόρ κερδοφορίας των εισηγμένων αποτελούν ορόσημα για την περαιτέρω ισχυροποίηση της οικονομίας.
38. Η αύξηση της ελεύθερης διασποράς μετοχών στο Χ.Α. συνδέεται με επιτυχημένα placements από μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους που επενδύουν στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
39. Το μπαράζ ξένων άμεσων επενδύσεων και τα συνεχόμενα ιστορικά ρεκόρ στην προσέλκυση ξένων κεφαλαίων.
40. Η επένδυση-σταθμός της Microsoft με τη δημιουργία του συμπλέγματος τριών Data Centers στην Αττική, η οποία τοποθετεί τη χώρα στον παγκόσμιο ψηφιακό χάρτη.
41. Η ψήφος εμπιστοσύνης της Google με τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μεγάλων υποδομών cloud στην ελληνική επικράτεια.
42. Τα Data Centers της Amazon Web Services και η επέκταση των δραστηριοτήτων του αμερικανικού κολοσσού στην Ελλάδα.
43. Το project του Ελληνικού αποτελεί τη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση στην Ευρώπη, αλλάζοντας το πρόσωπο της Αθηναϊκής Ριβιέρας και ενισχύοντας το προφίλ της Ελλάδας παγκοσμίως.
44. Η αναγέννηση των Ναυπηγείων Ελευσίνας και Σύρου και η επιστροφή της χώρας στον ναυπηγοεπισκευαστικό κλάδο μέσω της ONEX και αμερικανικών κεφαλαίων (DFC).
45. Η εξυγίανση και επανεκκίνηση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά με την είσοδο του εφοπλιστή Γιώργου Προκοπίου, ο οποίος εγγυάται το μέλλον της στρατηγικής αυτής υποδομής.
46. Η επιτάχυνση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης (Greece 2.0), με την απορρόφηση 35,9 δισ. ευρώ για τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό.
47. Η ανάδειξη της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο (Energy Hub), με την υλοποίηση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων με την Αίγυπτο (GREGY), την Κύπρο και το Ισραήλ (Great Sea Interconnector).
48. Η λειτουργία του FSRU Αλεξανδρούπολης αποτελεί μια τεράστια πλωτή μονάδα φυσικού αερίου που εξασφαλίζει την ενεργειακή ανεξαρτησία των Βαλκανίων και της ΝΑ Ευρώπης.
49. Το άλμα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας βρίσκει την Ελλάδα στην πρώτη δεκάδα παγκοσμίως στην παραγωγή ρεύματος από ήλιο και άνεμο.
50. Η ιδιωτικοποίηση της Εγνατίας Οδού αποφέρει τεράστια έσοδα στα κρατικά ταμεία και αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης για την προοπτική της χώρας.
51. Η νέα σύμβαση παραχώρησης της Αττικής Οδού συνιστά μια εμβληματική συμφωνία που επιβεβαίωσε το υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον για τις ελληνικές υποδομές.
52. Οι μεγάλες επενδύσεις στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας και των logistics με τη δημιουργία σύγχρονων κέντρων διανομής στον Ασπρόπυργο και τη Θεσσαλονίκη.
53. Η έκρηξη της αγοράς ακινήτων και η διαμόρφωση των τιμών σε ιστορικά υψηλά αναδεικνύει τον πρωταρχικό ρόλο του real estate στην ανάπτυξη της χώρας, η οποία συνδέεται με το τεράστιο εγχώριο και διεθνές ενδιαφέρον για τοποθετήσεις στη χώρα μας.
54. Η αναμόρφωση του προγράμματος Golden Visa στοχεύει στην προσέλκυση ισχυρών ξένων κεφαλαίων σε premium ακίνητα, προστατεύοντας τη λαϊκή κατοικία.
55. Το στεγαστικό πρόγραμμα "Σπίτι Μου" αποτέλεσε σανίδα σωτηρίας για χιλιάδες νέα ζευγάρια, ώστε να αποκτήσουν την πρώτη κατοικία τους με εξαιρετικά χαμηλότοκα δάνεια.
56. Το πρόγραμμα "Ανακαινίζω - Ενοικιάζω" αποδεικνύει το αυξημένο ενδιαφέρον για επενδύσεις στην οικονομία με την παροχή κινήτρων για το άνοιγμα κλειστών διαμερισμάτων με σκοπό την ενίσχυση της αγοράς μακροχρόνιας μίσθωσης.
57. Η κατασκευή της Γραμμής 4 του Μετρό της Αθήνας αποτελεί το μεγαλύτερο έργο υποδομής στην πρωτεύουσα που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
58. Η ολοκλήρωση και λειτουργία του Μετρό Θεσσαλονίκης είναι ένα ιστορικό έργο που παραδόθηκε στους πολίτες, αλλάζοντας την καθημερινότητα της συμπρωτεύουσας.
59. Η πρόοδος του οδικού άξονα Πάτρα - Πύργος συνιστά ένα ακόμη ισχυρό αναπτυξιακό έργο, που θα συμβάλλει και στην αντιμετώπιση των τροχαίων ατυχημάτων και δυστυχημάτων.
60. Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) αποτελεί τον μεγαλύτερο υπό κατασκευή αυτοκινητόδρομο σε ολόκληρη την Ευρώπη αυτή τη στιγμή, θωρακίζοντας την εικόνα μιας Περιφέρειας που αποτελεί εθνικό κεφάλαιο κυρίως για τον τουρισμό.
61. Το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι Ηρακλείου θα είναι το δεύτερο μεγαλύτερο της χώρας μετά το "Ελευθέριος Βενιζέλος" και θα ενισχύσει περαιτέρω το τουριστικό προϊόν της Κρήτης.
62. Η ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου δημιουργεί ένα μεγάλο πνεύμονα πρασίνου και πολιτισμού που αποδίδεται σταδιακά στους κατοίκους της Αττικής.
63. Οι επενδύσεις σε 5άστερα θέρετρα και η είσοδος διεθνών brands (One&Only, Mandarin Oriental κλπ.) αναβαθμίζουν το τουριστικό προϊόν και αποδεικνύουν την εμπιστοσύνη στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
64. Η επανάσταση του Gov.gr και η ψηφιοποίηση περισσότερων από 1.500 υπηρεσιών του δημοσίου, έχουν περιορίσει το πρόβλημα της γραφειοκρατίας, απλοποιώντας και το πλαίσιο για την εξυπηρέτηση του πολίτη και τις επενδύσεις.
65. Η καθιέρωση του Προσωπικού Αριθμού: Η ενοποίηση ΑΦΜ, ΑΜΚΑ και ταυτότητας σε έναν ενιαίο αριθμό για τον πολίτη καθιστούν πιο λειτουργικές τις καθημερινές συναλλαγές.
66. Η ψηφιακή μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης (e-Justice), με τη σταδιακή εισαγωγή των τηλεματικών δικών και της ψηφιακής κατάθεσης δικογράφων, βελτιώνουν σταθερά την εικόνα του συστήματος.
67. Η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των POS με τις ταμειακές μηχανές αποτελεί ένα ιστορικό βήμα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής σε όλη την αγορά.
68. Η καθιέρωση του MyDATA και η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση άλλαξε ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων και τον έλεγχο των εσόδων.
69. Η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων εισάγει προηγμένους αλγόριθμους για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων και ύποπτων συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο, εναρμονίζοντας την Ελλάδα με τα πλέον προηγμένα συστήματα του εξωτερικού.
70. Το ψηφιακό σύστημα "Εργάνη" έχει συμβάλει σε καθοριστικό βαθμό στον έλεγχο της αγοράς εργασίας με real-time καταγραφή των μεταβολών της απασχόλησης.
71. Η ψηφιοποίηση του Κτηματολογίου παρέχει τη δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής συμβολαίων και τον έλεγχο των ακινήτων με ένα... κλικ!
72. Ο Ψηφιακός Φάκελος Μεταβίβασης Ακινήτου μειώνει δραστικά τον χρόνο που απαιτείται για την αγοραπωλησία ενός ακινήτου, καθιστώντας ακόμη πιο ελκυστική την Ελλάδα για τα ξένα κεφάλαια.
73. Το "wallet" στο κινητό με την ενσωμάτωση της ταυτότητας, του διπλώματος οδήγησης και της κάρτας αναπηρίας στο smartphone συνιστά μια μεγάλη τομή για το Κράτος και τους πολίτες.
74. Η ίδρυση του Εθνικού Μητρώου Διαδικασιών "Μίτος" ισοδυναμεί με την πλήρη καταγραφή και χαρτογράφηση όλων των διαδικασιών του δημοσίου τομέα.
75. Η "ψηφιακή υγεία" και η άυλη συνταγογράφηση επιτρέπουν στους πολίτες να λαμβάνουν τις συνταγές τους με ένα SMS.
76. Με το "MyHealth App", ο προσωπικός ιατρικός φάκελος του κάθε πολίτη είναι πλέον προσβάσιμος από το κινητό του.
77. Η ψηφιοποίηση των σχολείων και η εγκατάσταση διαδραστικών πινάκων σε χιλιάδες τάξεις σε όλη τη χώρα με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, θέτουν τις βάσεις για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος, που αποτελεί βασικό πυλώνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη της οικονομίας.
78. Η καθιέρωση της επιστολικής ψήφου αποτελεί μία θεσμική μεταρρύθμιση που διευκολύνει τη συμμετοχή των αποδήμων και των πολιτών εντός της ελληνικής επικράτειας στις εκλογικές διαδικασίες.
79. Η αξιολόγηση στο Δημόσιο εισάγει την εφαρμογή του νέου συστήματος στοχοθεσίας και bonus παραγωγικότητας για τους υπαλλήλους.
80. Η ίδρυση του κόμβου "mAigov" αποτελεί τον πρώτο "ψηφιακό βοηθό τεχνητής νοημοσύνης" του ελληνικού κράτους που καθοδηγεί τον πολίτη στις δημόσιες υπηρεσίες.
Τα παραπάνω δεν προέκυψαν ούτε από "παχιά λόγια', ούτε με κάποιον μαγικό τρόπο. Ήταν αποτέλεσμα μιας μεθοδικής δουλειάς που έγινε κάτω από εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες, αποδεικνύοντας τις ικανότητες του μάνατζμεντ Μητσοτάκη αλλά και των μελών του υπουργικού συμβουλίου του. Η παγίωση της πολιτικής σταθερότητας λόγω της άνετης πλειοψηφίας της Νέας Δημοκρατίας από το 2019 έως σήμερα, αποτελεί "τροφή" για σκέψη.
Πρέπει να αναρωτηθούμε τι θα γινόταν αν στη διακυβέρνηση της χώρας είχαμε ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ ή Τσίπρα και Ανδρουλάκη. Επιπλέον, πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, πρέπει να αναρωτηθούμε πόσο θα κινδυνεύσει το ελληνικό success story, αν οδηγηθούμε σε ένα περιβάλλον πολιτικής αστάθειας ή βρεθούν στον δρόμο μας διάφοροι... παλαβοί, που θα μπορούσαν να τα τινάξουν όλα στον αέρα! Γι' αυτό καλό είναι να προσέχουμε γιατί αν ανάψει η φωτιά και φουντώσει, μετά δεν θα σβήνει με τίποτα...
Πώς παρατηρούν οι ξένοι και οι αγορές την Ελλάδα και τι (δεν) θέλουν να συμβεί
Το 2026 βρίσκει την ελληνική οικονομία στο απόγειο της διεθνούς της αποκατάστασης, με το "ελληνικό success story" να αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς στα investment desks του Λονδίνου και της Νέας Υόρκης.
Μετά την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και τη θεαματική μείωση του χρέους στο 136,8% του ΑΕΠ, οι διεθνείς αγορές δεν αντιμετωπίζουν πια την Ελλάδα ως το "μαύρο πρόβατο" της Ευρωζώνης, αλλά ως έναν ελκυστικό, ασφαλή και σταθερό επενδυτικό προορισμό. Καθώς όμως η χώρα εισέρχεται στην τελική ευθεία προς τις εθνικές εκλογές, η στάση των αγορών και η διατήρηση της επενδυτικής εμπιστοσύνης αναδεικνύονται σε ρυθμιστές των πολιτικών εξελίξεων. Η οπτική των ξένων θεσμικών επενδυτών, των οίκων αξιολόγησης και των διεθνών αναλυτών για την Ελλάδα βασίζεται σε 3 δεδομένα και πιο συγκεκριμένα στα δημοσιονομικά πλεονάσματα, την επιθετική μείωση του δημοσίου χρέους και το μεταρρυθμιστικό βάθος της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Ο ρόλος των αγορών στη συνέχιση του ελληνικού success story είναι καθοριστικός, ενώ η παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο τιμόνι της χώρας, θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ. Οι αγορές "ψηφίζουν Κυριάκο", καθώς στο πρόσωπο του βλέπουν έναν ηγέτη που συγκεντρώνει τα χαρακτηριστικά της εμπιστοσύνης και της αξιοπιστίας. Αποτελεί τον εγγυητή των μεταρρυθμίσεων και της δημοσιονομικής πειθαρχίας, ώστε η Ελλάδα να μην πέσει και πάλι θύμα διαφόρων... επιτήδειων πολιτικάντηδων.
Στην πολιτική αρένα, η συμπεριφορά των αγορών κατά τους επόμενους μήνες θα αποτελέσει το ισχυρότερο "όπλο" ή το μεγαλύτερο ρίσκο για την κυβέρνηση. Για το Μέγαρο Μαξίμου, το "πράσινο φως" από τους διεθνείς οίκους και οι επιτυχημένες εκδόσεις ομολόγων αποτελούν την απτή απόδειξη ότι η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας αποδίδει. Το κεντρικό προεκλογικό αφήγημα είναι πάρα πολύ απλό. "Οποιαδήποτε πολιτική αλλαγή ή περίοδος αστάθειας κινδυνεύει να τρομάξει τις αγορές, να ανεβάσει το κόστος δανεισμού και να ανακόψει την πορεία του success story". Πιο απλά δεν γίνεται να περιγραφεί η επόμενη μέρα των προσεχών εκλογών.
Οι ξένοι επενδυτές απεχθάνονται την αβεβαιότητα και όσο πλησιάζουμε προς τις κάλπες, οι αγορές θα παρακολουθούν στενά τις δημοσκοπήσεις. Το σενάριο μιας ακυβερνησίας ή μιας αδύναμης κυβέρνησης συνεργασίας που θα μπορούσε να παγώσει τις μεταρρυθμίσεις, αποτελεί τον μεγαλύτερο φόβο των επενδυτών. Η παραμικρή ένδειξη πολιτικής αστάθειας μπορεί να προκαλέσει προεκλογικούς κραδασμούς στο Χρηματιστήριο και τα ομόλογα.
Η πορεία προς τις κάλπες θα είναι μια άσκηση ισορροπίας. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα επιδιώξει να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά την εμπιστοσύνη των αγορών, μετατρέποντας το οικονομικό success story σε εγγύηση για την επόμενη ημέρα της χώρας. Οι αγορές, από την πλευρά τους, θα λειτουργήσουν ως ένας άτυπος "κριτής", στέλνοντας σαφή μηνύματα για το πόσο κοστολογούν την πολιτική σταθερότητα της Ελλάδας.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι αγορές δεν θέλουν να δουν ανατροπή του υφιστάμενου status quo. Ακόμη και αν προκύψει μια κυβέρνηση συνεργασίας, αυτή θα έχει ως πυλώνα τη Νέα Δημοκρατία και το μόνο κόμμα που θα μπορούσε να "κολλήσει" είναι το ΠΑΣΟΚ. Πέραν αυτών, η εμπιστοσύνη των αγορών στη χώρα μας θα αρχίσει να κλονίζεται εάν επαναλάβουμε τον... κακό εαυτό του πρόσφατου παρελθόντος. Γιατί όσα "χτίζονται" με κόπο και σε βάθος πολλών ετών, μπορούν να γκρεμιστούν εύκολα και μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Το 2015 μας διδάσκει σχετικά με αφορμή και την επανεμφάνιση του τυχοδιώκτη και αριβίστα Τσίπρα. Καλό είναι έχουμε τα μάτια μας δεκατέσσερα, γιατί στο τέλος θα τα... τρίβουμε και δυστυχώς θα τσούζουν πολύ!