Σκληρή γραμμή απέναντι στην Ουάσιγκτον διατηρεί η Τεχεράνη για τα Στενά του Ορμούζ, ξεκαθαρίζοντας ότι η κρίσιμη ενεργειακή αρτηρία δεν πρόκειται να ανοίξει έως ότου ικανοποιηθούν οι επτά όροι που έχει θέσει το Ιράν στο πλαίσιο της ενδιάμεσης συμφωνίας με τις ΗΠΑ.
Όπως μεταδίδει το Reuters, επικαλούμενο ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής της χώρας, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε την Κυριακή ότι η θέση της Τεχεράνης είναι «απολύτως σαφής και σταθερή».
«Τα Στενά του Ορμούζ δεν θα ανοίξουν μέχρι να εκπληρωθούν οι επτά όροι μας», τόνισε, παραπέμποντας στο μνημόνιο κατανόησης που είχε συμφωνηθεί τον Ιούνιο.
Η εξέλιξη κρατά στο επίκεντρο των διεθνών αγορών μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας στον κόσμο. Πριν από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, από τα Στενά του Ορμούζ περνούσε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), γεγονός που καθιστά την επαναλειτουργία τους κρίσιμη για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Πρόταση για άνοιγμα μέσα σε επτά ημέρες
Σύμφωνα με το Reuters, το Ιράν παρουσίασε κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ πρόταση που προβλέπει ότι τα Στενά θα μπορούσαν να ανοίξουν ξανά και η κανονική ναυσιπλοΐα να αποκατασταθεί εντός επτά ημερών, υπό την προϋπόθεση ότι θα ικανοποιηθούν οι όροι που έχει θέσει η Τεχεράνη.
Οι ΗΠΑ απάντησαν στην ιρανική πρόταση την περασμένη εβδομάδα μέσω του Κατάρ, το οποίο έχει αναλάβει ρόλο μεσολαβητή και μεταφέρει μηνύματα μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ο Γκαλιμπάφ έστειλε παράλληλα σαφές μήνυμα προς την αμερικανική πλευρά, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον «πρέπει να καταλάβει ότι η εποχή της παράτασης της διπλωματικής διαδικασίας και της επιβολής μονομερών απαιτήσεων έχει τελειώσει».
Το Κατάρ επιχειρεί να γεφυρώσει τις διαφορές των δύο πλευρών, με βασικό στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης και την αποκατάσταση της ασφαλούς διέλευσης από τα Στενά.
Η Τεχεράνη βάζει στην άκρη τα πυρηνικά
Την ίδια ώρα, η ιρανική πλευρά επιχειρεί να διαχωρίσει, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, το ζήτημα του Ορμούζ από τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει ήδη μεταφέρει μέσω μεσολαβητών τις βασικές θέσεις της για την αμερικανική απάντηση, αν και παραμένουν πρόσθετα σημεία που πρέπει να γνωστοποιηθούν στην Ουάσιγκτον.
Όπως ανέφερε, οι αμερικανικές προτάσεις παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κοντά στις προηγούμενες θέσεις των ΗΠΑ, ιδιαίτερα όσον αφορά το πυρηνικό ζήτημα. Η Τεχεράνη, ωστόσο, έχει καταστήσει σαφές ότι η προτεραιότητά της στην παρούσα φάση είναι τα Στενά του Ορμούζ και ότι η επιστροφή της ασφάλειας στη θαλάσσια οδό προϋποθέτει συγκεκριμένες κινήσεις από την αμερικανική πλευρά.
Ο ίδιος διέψευσε επίσης ότι το Ιράν έχει προσφέρει επιθεωρήσεις των πυρηνικών εγκαταστάσεών του από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας με αντάλλαγμα χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων, υποστηρίζοντας ότι δεν βρίσκονται σε εξέλιξη πυρηνικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον.
Πηγή που έχει ενημερωθεί για τις συνομιλίες ανέφερε στο Reuters ότι το σχέδιο προβλέπει επταήμερη περίοδο οικοδόμησης εμπιστοσύνης, με στόχο την επιστροφή σε μια ενισχυμένη εκδοχή του μνημονίου κατανόησης του Ιουνίου.
Κατά την ίδια πηγή, η βασική διαφωνία μεταξύ των δύο πλευρών δεν αφορά τόσο το περιεχόμενο του σχεδίου όσο τη σειρά με την οποία θα υλοποιηθούν τα συμφωνηθέντα βήματα.
Προειδοποίηση για νέα στρατιωτική σύγκρουση
Το μνημόνιο του Ιουνίου είχε οδηγήσει σε μια σύντομη κατάπαυση του πυρός και περιλάμβανε προβλέψεις τόσο για τα Στενά του Ορμούζ όσο και για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ωστόσο, η ένταση παραμένει υψηλή. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε την Κυριακή σε ξένους πρεσβευτές και διπλωμάτες στην Τεχεράνη ότι η χώρα του εξακολουθεί να ελπίζει πως οι ΗΠΑ θα επιλέξουν τη διπλωματική οδό.
Παράλληλα, όμως, προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη είναι προετοιμασμένη να απαντήσει σε περίπτωση νέας αμερικανικής στρατιωτικής δράσης.
«Εάν κινηθούν ξανά προς στρατιωτικές λύσεις, είμαστε περισσότερο προετοιμασμένοι από πριν και θα λάβουμε οποιοδήποτε μέτρο είναι απαραίτητο για να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας», ανέφερε.
Πηγές είχαν δηλώσει στο Reuters την Πέμπτη ότι το Ιράν προετοιμάζει ευρύτερη και ισχυρότερη αντίδραση στην περίπτωση που η Ουάσιγκτον επαναλάβει μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιθέσεις.
Την ίδια στιγμή, ο εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού Μοχαμάντ Ακραμίνια δήλωσε στο πρακτορείο Fars ότι η Τεχεράνη σχεδιάζει να αυξήσει το βεληνεκές των πυραύλων της, προσθέτοντας ακόμη μία εστία έντασης σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη γύρω από το Ορμούζ.