Σοβαρές επιφυλάξεις εκφράζουν πολλοί πλοιοκτήτες και έμποροι για την επιστροφή των Στενών του Ορμούζ στην κανονικότητα, έπειτα από τη συμφωνία των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν.
Μετά από τρεις μήνες με άνοιγμα και κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, σήμερα οι πλοιοκτήτες στα 600 δεξαμενόπλοια που περιμένουν γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Οι πλοιοκτήτες θέλουν εγγυήσεις για μια ασφαλή διέλευση.
Η BIMCO, η μεγαλύτερη διεθνής ναυτιλιακή ένωση, ανακοίνωσε πως θεωρεί ότι η έναρξη της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ είναι ακόμη υπερβολικά επικίνδυνη για τα πλοία σε αυτήν την δεδομένη στιγμή. Θεωρεί δε ότι το καθεστώς ασφαλείας για την ναυτική βιομηχανία παραμένει ρευστό και ότι η απειλή των ναρκών στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί πηγή ανησυχίας.
Στο μεταξύ, το ακριβές κείμενο της συμφωνίας περιμένουν και οι πετρελαιοπαραγωγοί, ορισμένοι από τους οποίους έχουν σταδιακά βρει λύσεις για να εξάγουν φορτία πετρελαίου, μέσω χερσαίων οδών αλλά και με δεξαμενόπλοια -με την υποστήριξη των ΗΠΑ-, αλλά οι διελεύσεις παραμένουν ελάχιστες συγκριτικά με αυτές πριν από τον πόλεμο, όταν κατά μέσο όρο 135 δεξαμενόπλοια διέσχιζαν την περιοχή καθημερινά.
Η πλωτή οδός είναι ένας κρίσιμος διάδρομος για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Βρέθηκε στο επίκεντρο της σύγκρουσης και μέχρι σήμερα έχει αναδειχθεί με σαφή τρόπο η επείγουσα ανάγκη επανέναρξης της ναυσιπλοΐας από τον Πορθμό.
Ο έλεγχος του στενού αυτού διαδρόμου από το Ιράν, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό που έχουν επιβάλλει οι ΗΠΑ, έχει δημιουργήσει μια άνευ προηγουμένου διαταραχή στον παγκόσμιο εφοδιασμό ενέργειας, σχεδόν αποκόπτοντας ορισμένους από τους μεγαλύτερους παραγωγούς στον κόσμο και αναγκάζοντας ακόμη και μεγάλους παίκτες να καταφύγουν σε «σκιώδεις» μεταφορές φορτίων.
Οι επιφυλάξεις της ναυτιλιακή αγορά
Πάντως, παρά την αισιοδοξία που έχουν πυροδοτήσει οι ανακοινώσεις του τελευταίου 24ωρου, η ναυτιλία αμφισβητεί ότι το σκηνικό που θα επικρατήσει την επόμενη μέρα θα σημάνει και επιστροφή στην κανονικότητα.
Κατά τις πρωινές ώρες της Δευτέρας υπήρξε μικρή δραστηριότητα στα Στενά του Ορμούζ, με σχεδόν 600 πλοία να παραμένουν «κολλημένα» ή έτοιμα να αποχωρήσουν, ενώ εκατοντάδες περιμένουν επίσης άδεια στην άλλη πλευρά, σύμφωνα με την πλατφόρμα Kpler.
Τα φορτωμένα πλοία πιθανότατα θα είναι τα πρώτα που θα ετοιμαστούν να αποχωρήσουν, ενώ άδεια πλοία που βρίσκονται ήδη στον Κόλπο ενδέχεται να αρχίσουν να φορτώνουν φορτία τις επόμενες ημέρες.
Σύμφωνα με το Bloomberg, περισσότερα από 300 άδεια πλοία περιμένουν στον Κόλπο του Ομάν, πολλά από τα οποία θα μπορούσαν να διέλθουν από το Ορμούζ για να εισέλθουν στον Περσικό Κόλπο μόλις αποκατασταθεί η πρόσβαση.
Θεωρητικά, το νέο για τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα έπρεπε να οδηγήσει στην απελευθέρωση φορτίων πετρελαίου. Αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν πρακτικά εμπόδια, από τον ανταγωνισμό για το με ποια σειρά θα αποχωρήσουν τα δεξαμενόπλοια μέχρι το καθάρισμα της κύτης ορισμένων πλοίων που έμειναν για καιρό ακινητοποιημένα.
Η ασφάλεια παραμένει ένα κρίσιμο θέμα για τους πλοιοκτήτες καθώς οι συμφωνίες των τελευταίων μηνών δεν εφαρμόστηκαν ενώ μετά τις φερόμενες συμφωνίες ακολουθούσαν επιθέσεις ακόμη και κατασχέσεις πλοίων. Ακόμα, υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με τις νάρκες στα Στενά του Ορμούζ, παράμετρος που επηρεάζει την ασφαλιστική κάλυψη.
Ιρανικά ΜΜΕ: Η συμφωνία με τις ΗΠΑ για τα Στενά του Ορμούζ περιλαμβάνει και τέλη ασφαλούς διέλευσης
Νέα εικόνα δίνεται από το Ιράν για το τι έχει συμφωνηθεί για τα Στενά του Ορμούζ. Ειδικότερα, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars αναφέρει, επικαλούμενο μια, όπως ισχυρίζεται, καλά ενημερωμένη πηγή, ότι η Τεχεράνη πρόσθεσε μια ρήτρα σχετικά με την επιβολή τελών για ναυτιλιακές υπηρεσίες στη συμφωνία-πλαίσιο με τις Ηνωμένες Πολιτείες λίγο πριν από την ανακοίνωσή της.
«Στις τελευταίες στιγμές των διαπραγματεύσεων, το κείμενο του μνημονίου κατανόησης τροποποιήθηκε ώστε να τονιστεί σαφώς και ρητά το ζήτημα της ιρανο-ομανικής κυριαρχίας επί του Στενού του Ορμούζ», αναφέρει το Fars, επικαλούμενο την ανώνυμη πηγή.
«Η χρήση του όρου «ναυτιλιακές υπηρεσίες» σημαίνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αποδεχτεί ότι θα καταβάλλονται τέλη στο Ιράν», προσθέτει.
Η πηγή ανέφερε ακόμη ότι το Ιράν θα δεχόταν δωρεάν διέλευση για πλοία μέσω του Στενού του Ορμούζ μόνο για 60 ημέρες, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη σχεδίαζε στη συνέχεια να προσφέρει υπηρεσίες ασφάλειας, πλοήγησης, περιβάλλοντος και ασφάλισης και να χρησιμοποιήσει τα έσοδα από την εμπορική κυκλοφορία πλοίων για οικονομική ανάπτυξη.
Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει δηλώσει ότι η διεύλευση από τα Στενά μετά το άνοιγμά τους θα είναι δωρεάν.