Σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια οικονομία ταλαντεύεται ανάμεσα στην αβεβαιότητα και τις γεωπολιτικές εντάσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ, με τις πολιτικές και τις επιλογές του, αναδεικνύεται άθελά του σε καταλύτη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής οικονομικής επιρροής.
Αυτό ακριβώς καταγράφει σε εκτενές του δημοσίευμα το Politico, αποτυπώνοντας μια σαφή μετατόπιση επενδυτικού ενδιαφέροντος προς τα ευρωομόλογα που εκδίδει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με το άρθρο, η επιθετική εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, οι δασμοί, αλλά και η απρόβλεπτη εξωτερική στρατηγική της Ουάσιγκτον — από τη ρητορική περί προσάρτησης της Γροιλανδίας μέχρι τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή — ωθούν επενδυτές παγκοσμίως να αναζητούν ασφαλέστερα καταφύγια. Και αυτά, όπως φαίνεται, τα βρίσκουν πλέον στην Ευρώπη.
Το Politico επισημαίνει ότι η ΕΕ επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει αυτή τη συγκυρία, προβάλλοντας την εικόνα μιας σταθερής, προβλέψιμης δύναμης σε έναν «τραμπικό» κόσμο αβεβαιότητας. Το αποτέλεσμα; Αυξημένη ζήτηση για ευρωομόλογα, ενίσχυση της διεθνούς θέσης του ευρώ και μια ιστορική ευκαιρία για τις Βρυξέλλες να διευρύνουν τον ρόλο τους στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Συγκεκριμένα αναφέρει: Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει γίνει άθελά του το κεντρικό πρόσωπο των ομολόγων που εκδίδει η ΕΕ στις Βρυξέλλες.
Όχι επειδή ο Αμερικανός πρόεδρος είναι θαυμαστής της ΕΕ. Αλλά επειδή οι εμπορικοί δασμοί του και η απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική του, από τις απειλές προσάρτησης της Γροιλανδίας μέχρι τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ωθούν φοβισμένους επενδυτές να αγοράσουν περισσότερα ευρωομόλογα. Είναι ένα ευπρόσδεκτο νέο για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς αυξάνει τις προγραμματισμένες εκδόσεις χρέους για να αναλάβει νέες αποστολές, όπως οι δαπάνες για την άμυνα και η υποστήριξη της ουκρανικής αντίστασης κατά της ρωσικής εισβολής.
Το διαφημιστικό μήνυμα των Βρυξελλών έχει ως εξής: Η αργή, βασισμένη στη συναίνεση διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ αποτελεί προπύργιο σταθερότητας σε έναν «τραμπικό» κόσμο που έχει ανατρέψει την παγκόσμια τάξη. Μπορείς να αγοράσεις αυτή τη σταθερότητα επενδύοντας σε ευρωομόλογα.
Το μήνυμα λειτουργεί. Διαχειριστές κεφαλαίων από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ωκεανία απέκτησαν το 43% των ευρωομολόγων που έθεσε προς δημοπράτηση η Επιτροπή από τις αρχές του 2026, σύμφωνα με δεδομένα που είδε το POLITICO.
Αυτό αποτελεί αύξηση 8 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με τον μέσο όρο των τελευταίων έξι ετών, θέτοντας τον επίτροπο Προϋπολογισμού της ΕΕ, Πιότρ Σεραφίν, σε ευνοϊκή θέση ενόψει της περιοδείας του στα μέσα Απριλίου για την πώληση ευρωομολόγων σε επενδυτές με έδρα το Χονγκ Κονγκ, τη Μαλαισία και τη Σιγκαπούρη. Η Επιτροπή εξέδωσε ομόλογα ύψους 52 δισ. ευρώ από τις αρχές του 2026, αυξημένα από τα 44 δισ. ευρώ την ίδια περίοδο του 2025.
«Υπάρχει αυξανόμενη ζήτηση για την ‘Ευρώπη’, για την ευθυγράμμισή της με τον σεβασμό της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες και στις αξίες. Και επομένως αυξημένη ζήτηση για ομόλογα της ΕΕ», δήλωσε στο POLITICO ένας ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Το ταμείο διάσωσης της ευρωζώνης και ο προκάτοχός του — ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθεροποίησης — έχουν συναντήσει παρόμοια τάση. Από κοινού εξέδωσαν 566 δισ. ευρώ από το 2010 και πούλησαν σε μη ευρωπαϊκές χώρες επίπεδα-ρεκόρ χρέους το 2025, σύμφωνα με δεδομένα του ΕΜΣ που παρουσιάστηκαν τον Ιανουάριο.
Διεθνείς επενδυτές πούλησαν πάνω από 80 δισ. δολάρια καθαρά σε αμερικανικά ομόλογα του Δημοσίου
Τα στοιχεία του Ηνωμένου Βασιλείου περιλαμβάνουν διεθνείς επενδυτές που είναι καταχωρημένοι στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Καθώς οι ΗΠΑ και το Ισραήλ άρχισαν να βομβαρδίζουν το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, κεντρικές τράπεζες, κυβερνήσεις και διεθνείς επενδυτές πούλησαν πάνω από 80 δισ. δολάρια καθαρά σε αμερικανικά ομόλογα του Δημοσίου. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η ΕΕ αξιοποιεί αυτά τα γεγονότα για να προβάλει την εικόνα της ως ασφαλές καταφύγιο για ανήσυχους ξένους επενδυτές.
«Οι ηγέτες της ΕΕ προωθούν την ιδέα ότι η Ευρώπη είναι προβλέψιμη ως προς την πολιτική της και ότι, στο σημερινό παγκόσμιο γεωπολιτικό περιβάλλον, αυτό είναι κάτι που πολλοί επενδυτές θα εκτιμήσουν», δήλωσε ο Κεν Ίγκαν του οργανισμού πιστοληπτικής αξιολόγησης KBRA.
Η αμερικανική πώληση απέχει πολύ από το να αποτελεί έξοδο. Η αγορά αμερικανικών ομολόγων ανέρχεται περίπου στα 31 τρισ. δολάρια, ενώ η αγορά ομολόγων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μόλις φτάνει το 1 τρισ. ευρώ.
Ο Τραμπ βοηθά την Κομισιόν να δανείζει με χαμηλότερο κόστος
Αλλά η αυξανόμενη ζήτηση για αυτά τα ευρωομόλογα, σε συνδυασμό με την ισχυρή πιστοληπτική αξιολόγηση, επιτρέπει στην Επιτροπή να δανείζεται με χαμηλότερο κόστος από ό,τι πολλές υπερχρεωμένες κυβερνήσεις της ΕΕ. Σε ένδειξη αυξανόμενης εμπιστοσύνης της αγοράς, το επιπλέον επιτόκιο των ομολόγων της Επιτροπής έναντι των γερμανικών κρατικών ομολόγων — που θεωρούνται εδώ και καιρό τα ασφαλέστερα στην ευρωζώνη — έχει περιοριστεί γύρω στις 40 μονάδες βάσης, από 70 μονάδες το 2022. Μία μονάδα βάσης ισούται με το ένα εκατοστό της ποσοστιαίας μονάδας.
Τα αμερικανικά ομόλογα, αντίθετα, προσφέρουν σήμερα στους επενδυτές premium άνω των 130 μονάδων βάσης σε σχέση με το Bund.
Βέβαια, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες πέρα από τις ανησυχίες για τις πολιτικές του Τραμπ. Κάποιοι επενδυτές αγοράζουν ευρωομόλογα λόγω του πολύ χαμηλού κινδύνου τους, ενώ η αυξημένη έκδοση έχει ενισχύσει τη ρευστότητα της αγοράς, κάνοντάς τα ευκολότερα στη διαπραγμάτευση.
Χωρίς το κοινό χρέος, οι κυβερνήσεις θα δυσκολεύονταν να αντιμετωπίσουν διαδοχικές κρίσεις μόνες τους. Το χρέος της ΕΕ χρηματοδότησε το ταμείο ανάκαμψης των 650 δισ. ευρώ μετά την πανδημία, 150 δισ. ευρώ σε φθηνά δάνεια για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών στην ΕΕ, και μια σανίδα σωτηρίας 90 δισ. ευρώ για τη στήριξη της Ουκρανίας απέναντι στις ρωσικές δυνάμεις — που αυτή τη στιγμή μπλοκάρεται από την Ουγγαρία.
Η αυξανόμενη όρεξη για ευρωομόλογα ενισχύει επίσης τις φιλοδοξίες της ΕΕ να ανταγωνιστεί το δολάριο ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα. Οι ΗΠΑ έχουν αυτή την ιδιότητα επί δεκαετίες, θεσμοθετημένη με τη συμφωνία του Μπρέτον Γουντς το 1944, που έκανε το δολάριο άγκυρα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και βοήθησε την Ουάσιγκτον να δανείζεται φθηνά.
Το δολάριο εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το 56% των παγκόσμιων αποθεμάτων, έναντι του δεύτερου ευρώ, που παραμένει σταθερό γύρω στο 20%. Αλλά η Επιτροπή εκμεταλλεύεται τη στιγμή για να προσελκύσει ξένους επενδυτές και να διευρύνει την παγκόσμια επιρροή της.
«Όταν οι επενδυτές προσπαθούν να αποσυνδέσουν σταδιακά την οικονομία τους από το δολάριο για λόγους οικονομικής σταθερότητας, κοιτάζουν προς το ευρώ», είπε ο ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ.
Η άνοδος του χρέους της ΕΕ
Το μακροχρόνιο ταμπού της ΕΕ σχετικά με την έκδοση κοινού χρέους έσπασε μετά την πανδημία, έπειτα από χρόνια αντίστασης κατά τη διάρκεια της κρίσης του ευρώ από τις βόρειες χώρες.
Οι εκδόσεις ευρωομολόγων συνεχίστηκαν τα επόμενα χρόνια, καθώς χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία βρέθηκαν υπερχρεωμένες για να αντιμετωπίσουν πρόσφατες κρίσεις μόνες τους. Αυτά τα προβλήματα είναι απίθανο να εξαφανιστούν, καθώς η ΕΕ αντιμετωπίζει τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου στο Ιράν και τις επαναλαμβανόμενες απειλές του Τραμπ να αποσύρει την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας από την Ευρώπη.
Οι ηγέτες της ΕΕ είναι επίσης αποφασισμένοι να «υπερφορτώσουν» την οικονομία για να συμβαδίσει με τις ΗΠΑ και την Κίνα, μια δαπανηρή προσπάθεια που θα απαιτούσε περίπου 800 δισ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με τον πρώην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι.
Αν και αυτό το επίπεδο επενδύσεων παραμένει μακρινό, η Επιτροπή, που έχει γίνει ο τρίτος μεγαλύτερος εκδότης ομολόγων με αξιολόγηση AAA παγκοσμίως σύμφωνα με πολλές εταιρείες αξιολόγησης, πίσω από τον Καναδά και τη Γερμανία, σημείωσε ότι θα συνεχίσει να εκδίδει χρέος τα επόμενα χρόνια. Η αξιολόγηση των αμερικανικών ομολόγων κυμαίνεται από AAA μέχρι την ελαφρώς χαμηλότερη AA, ανάλογα με την εταιρεία.
Στην πρόταση προϋπολογισμού της για τη νέα επταετία από το 2028, οι Βρυξέλλες έδειξαν ότι θα καταφύγουν σε ευρωομόλογα για να χρηματοδοτήσουν την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, να ανταποκριθούν σε κρίσεις και να δανείσουν χρήματα στις χώρες για να επενδύσουν σε προτεραιότητες της ΕΕ. Ωστόσο, τα «φειδωλά» βόρεια κράτη, όπως η Γερμανία και οι Κάτω Χώρες, που δανείζονται με χαμηλότερα επιτόκια από την Επιτροπή χρησιμοποιώντας το δικό τους όνομα, αντιτίθενται στη δημιουργία περισσότερου κοινού χρέους στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις.
Μέχρι να συμφωνηθεί ο νέος προϋπολογισμός, οι επενδυτές αναμένουν από την Επιτροπή να συνεχίσει τις περιοδείες της, με σχέδια να πουλήσει 160 δισ. ευρώ σε ευρωομόλογα φέτος — αύξηση 10 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2025.
«Η παγκόσμια αγορά … φοβάται όλο και περισσότερο το αμερικανικό δολάριο. Ψάχνει για εναλλακτικές», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν τον Φεβρουάριο. «Ας της προσφέρουμε το ευρωπαϊκό χρέος».
Τραμπ: «Μεγάλη μέρα για την παγκόσμια ειρήνη – Η Χρυσή Εποχή της Μέσης Ανατολής»
Τι περιλαμβάνει το ιρανικό σχέδιο κατάπαυσης του πυρός
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
