Μια συνάντηση με ισχυρό γεωπολιτικό συμβολισμό, αλλά και πολλές ανοιχτές διαφωνίες, βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ ετοιμάζονται να βρεθούν στο ίδιο τραπέζι στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του APEC στη Σενζέν της Κίνας, με την προοπτική μιας τριμερούς συνάντησης να προκαλεί ήδη συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η Ουκρανία, τα πυρηνικά όπλα, ο πόλεμος στο Ιράν και η διαμόρφωση των νέων διεθνών ισορροπιών. Ωστόσο, οι τρεις ηγέτες δεν προσέρχονται με κοινή ατζέντα, καθώς ο καθένας επιδιώκει διαφορετικά οφέλη από μια ενδεχόμενη συμφωνία.

Τι θέλει ο Πούτιν: Τέλος στον πόλεμο με τους δικούς του όρους

Για τον Ρώσο πρόεδρο, η συνάντηση αποτελεί ευκαιρία να επιδιώξει μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία με όρους ευνοϊκούς για τη Μόσχα.

Παράλληλα, η παρουσία του δίπλα στους ηγέτες των ΗΠΑ και της Κίνας έχει ιδιαίτερη συμβολική αξία, καθώς ενισχύει τη διεθνή εικόνα της Ρωσίας και περιορίζει την εικόνα διπλωματικής απομόνωσης που έχει διαμορφωθεί μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Η Μόσχα επιδιώκει, επίσης, να θέσει στο τραπέζι ευρύτερα ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας, επιχειρώντας να αποκτήσει λόγο στη διαμόρφωση της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής της Ευρώπης.

Τι επιδιώκει ο Τραμπ: Μια συμφωνία με ιστορικό αποτύπωμα

Ο Αμερικανός πρόεδρος βλέπει στη συνάντηση μια ευκαιρία να εμφανιστεί ως πρωταγωνιστής μιας νέας διπλωματικής πρωτοβουλίας. Βασική του επιδίωξη είναι να ανοίξει η συζήτηση για τον περιορισμό των πυρηνικών οπλοστασίων, με τη συμμετοχή της Κίνας και της Ρωσίας.

Παράλληλα, θέλει να συζητήσει με τους δύο ηγέτες τον πόλεμο στο Ιράν και τις δυνατότητες αποκλιμάκωσης.

Μια συμφωνία για τα πυρηνικά ή μια διπλωματική πρόοδος στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική πολιτική επιτυχία για τον ίδιο. Ωστόσο, οι προσδοκίες για μια ουσιαστική συμφωνία στον τομέα του πυρηνικού αφοπλισμού παραμένουν περιορισμένες.

Ο Σι Τζινπίνγκ και οι επιφυλάξεις του Πεκίνου

Ο Κινέζος πρόεδρος βρίσκεται μπροστά σε μια πιο σύνθετη εξίσωση. Από τη μία πλευρά, η φιλοξενία μιας τέτοιας συνάντησης ενισχύει τον ρόλο της Κίνας ως παγκόσμιας διπλωματικής δύναμης. Από την άλλη, το Πεκίνο δεν επιθυμεί να βρεθεί αντιμέτωπο με πιέσεις για περιορισμό του πυρηνικού του οπλοστασίου.

Η Κίνα διαθέτει σημαντικά μικρότερο αριθμό πυρηνικών κεφαλών σε σχέση με τις ΗΠΑ και τη Ρωσία και θεωρεί ότι οι δύο χώρες θα πρέπει πρώτα να περιορίσουν τα δικά τους οπλοστάσια.

Επιπλέον, ο Σι δεν εμφανίζεται πρόθυμος να μετατρέψει την τριμερή συνάντηση σε διαπραγμάτευση για την Ουκρανία, ζήτημα που θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες εντάσεις στις σχέσεις του Πεκίνου με τη Μόσχα και τη Δύση.

Ποιος κινδυνεύει να πληρώσει τον λογαριασμό;

Το μεγαλύτερο ερώτημα αφορά τις χώρες που δεν θα βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά ενδέχεται να επηρεαστούν άμεσα από τις αποφάσεις των τριών ισχυρών ηγετών.

Η Ουκρανία φοβάται ότι μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με μια συμφωνία για το μέλλον της χωρίς τη δική της συμμετοχή. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ήδη προειδοποιήσει για τον κίνδυνο μιας νέας «Γιάλτας», με αναδιανομή σφαιρών επιρροής εις βάρος μικρότερων κρατών.

Ανησυχία υπάρχει και στην Ταϊβάν, καθώς οποιαδήποτε μεταβολή στις ισορροπίες μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τη θέση της.

Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παρακολουθούν με προβληματισμό τις εξελίξεις, καθώς μια ενδεχόμενη συμφωνία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή της Ευρώπης θα δημιουργούσε νέα δεδομένα για ολόκληρη την ήπειρο.

Μια νέα Γιάλτα ή μια συνάντηση γεμάτη συμβολισμούς;

Παρά τις ιστορικές συγκρίσεις, οι αναλυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το ενδεχόμενο μιας μεγάλης συμφωνίας. Οι διαφορετικές επιδιώξεις των τριών ηγετών, οι διαφωνίες για την Ουκρανία και οι αντιθέσεις γύρω από τα πυρηνικά περιορίζουν τις πιθανότητες ουσιαστικής προόδου.

Πιο ρεαλιστικό θεωρείται το ενδεχόμενο να υπάρξουν περιορισμένες συμφωνίες ή πρωτοβουλίες για τη διαχείριση κρίσεων, χωρίς να αλλάξει ριζικά ο παγκόσμιος συσχετισμός δυνάμεων.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και η εικόνα των Τραμπ, Πούτιν και Σι στο ίδιο τραπέζι στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα για τον ρόλο των μεγάλων δυνάμεων στη διεθνή σκηνή. Το ερώτημα είναι εάν η συνάντηση θα αποτελέσει την αρχή μιας νέας διπλωματικής συνεννόησης ή εάν θα ενισχύσει τις ανησυχίες ότι οι ισχυροί επιχειρούν να καθορίσουν το μέλλον των υπόλοιπων χωρών χωρίς τη δική τους συμμετοχή.