Ενώ προσπαθεί να διατηρήσει ανοιχτές τις επιλογές του σχετικά με το Ιράν, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να τις βλέπει να περιορίζονται, σύμφωνα με το CNN. Μετά την ολοκλήρωση του τρίτου γύρου συνομιλιών στη Γενεύη με μια φαινομενική συμφωνία για μια άλλη συνάντηση σε «τεχνικό επίπεδο» στη Βιέννη την επόμενη εβδομάδα, ο Λευκός Οίκος πρέπει να αξιολογήσει εάν η διπλωματία θα αποφέρει αποτελέσματα ή εάν πρέπει να υιοθετήσει το άκρως απρόβλεπτο και βίαιο μέτρο του πολέμου.
Από στρατιωτική άποψη, τα μηνύματα των ΗΠΑ είναι σαφή. Πρόκειται πιθανώς για τη μεγαλύτερη συγκέντρωση αεροπορικής και ναυτικής δύναμης στην περιοχή από την εισβολή στο Ιράκ το 2003. Ορισμένα αεροσκάφη ανεφοδιασμού και αεροσκάφη υποστήριξης A-10 βρίσκονται σε κοινή θέα των τουριστών που προσγειώνονται σε πολιτικά αεροδρόμια στο Ισραήλ και την Κρήτη, τονίζει το CNN. Δεν είναι διακριτική η κίνηση αυτή και έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι η Τεχεράνη θα καταλάβει ότι ο Τραμπ κρατά σοβαρή στάση και ότι η περιορισμένη υπομονή του για ένα διαπραγματευτικό αποτέλεσμα υποστηρίζεται από σημαντική δύναμη. Ωστόσο, αυτό δεν προσδίδει στον πρόεδρο των ΗΠΑ ξαφνική παντοδυναμία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεξαν πρώτα τη διπλωματία. Αυτό έχει σημασία, καθώς οι προηγούμενες βομβιστικές επιθέσεις εναντίον των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν απέτυχαν προφανώς να επιτύχουν τον στόχο τους, παρά τις δηλώσεις του Τραμπ πέρυσι ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είχε «εξαλειφθεί». Ο Τραμπ πιστεύει προφανώς ότι το Ιράν έχει την πρόθεση να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, παρά τις δηλώσεις του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ για το αντίθετο και τις περσινές εκτιμήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε την Τετάρτη ότι δεν πιστεύει ότι οι Ιρανοί εμπλουτίζουν ουράνιο αυτή τη στιγμή, αλλά ότι «είναι φανερό ότι προσπαθούν συνεχώς να ξαναχτίσουν στοιχεία» του προγράμματός τους. Αν ο Λευκός Οίκος πίστευε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούσαν να βομβαρδίσουν ό,τι έχει απομείνει, πιθανότατα θα είχε επιλέξει να προχωρήσει γρήγορα σε αυτή την επιλογή — ή θα είχε ζητήσει από το Ισραήλ να το κάνει — χωρίς να αποκαλύψει τα σχέδιά του. Αντ' αυτού, η κυβέρνηση πιστεύει πιθανώς ότι μια διπλωματική λύση μπορεί να επιτύχει καλύτερα τους στόχους της: με το Ιράν να μην αποκτάει πυρηνικά όπλα και να αποδέχεται τις επιθεωρήσεις όπως συνέβαιναν στο παρελθόν.
Το Ιράν έχει δείξει μεγάλη ικανότητα στο να καθυστερεί και να περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις. Η άφιξη της «αρμάδας» του Τραμπ μπορεί να αλλάξει την ισορροπία και να επιταχύνει την επίτευξη συμφωνίας. Ωστόσο, η θέση των ΗΠΑ είναι επίσης περίπλοκη, προσθέτει το CNN. Ακόμα δεν είναι σαφές ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές της Ουάσιγκτον. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν απλώς την κατάργηση των πυρηνικών όπλων ή και την κατάργηση του εμπλουτισμού ουρανίου; Στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους, ο Τραμπ δεν ζήτησε ρητά τον τερματισμό του εμπλουτισμού, ενώ οι αξιωματούχοι του φαίνεται να ενημερώνουν τα ΜΜΕ ότι ενδέχεται να αποδεχθούν έναν «συμβολικό» εμπλουτισμό από την πλευρά του Ιράν, ίσως αποκλειστικά για ιατρικούς σκοπούς.
Θα πρέπει μια συμφωνία να περιλαμβάνει περιορισμούς στο βεληνεκές των ιρανικών πυραύλων, τους οποίους ο Τραμπ ισχυρίστηκε ψευδώς ότι ίσως σύντομα θα μπορούν να πλήξουν τις Ηνωμένες Πολιτείες; Θα πρέπει επίσης το Ιράν να δεσμευτεί ότι θα περιορίσει τους συμμάχους/πληρεξούσιούς του στην περιοχή — οι οποίοι έχουν ήδη υποστεί σοβαρά πλήγματα από τις πρόσφατες στρατιωτικές ενέργειες του Ισραήλ και των ΗΠΑ, καθώς και από την πτώση του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία στα τέλη του 2024;
Το CNN σημειώνει ότι ενδέχεται να εξυπηρετεί τον Τραμπ να αφήσει τους Ιρανούς να μαντεύουν πόσες παραχωρήσεις θα πρέπει να κάνουν για να αποχωρήσει ο στόλος. Μια γρήγορη συμφωνία είναι εφικτή: η συμφωνία του 2015 επί Ομπάμα προσφέρει ήδη το πλαίσιο και τις υποδομές για τους ελέγχους. Οι διαπραγματευτικές ομάδες δεν χρειάζεται να ανακαλύψουν τον τροχό από την αρχή — κάτι που ίσως λειτουργεί ως μπόνους για τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος στο παρελθόν έχει επικριθεί για ελλιπή γνώση των λεπτομερειών στις συνομιλίες για την Ουκρανία. Ένα ακόμη πλεονέκτημα για τον Γουίτκοφ είναι τα δύο αεροπλανοφόρα που βρίσκονται σε ετοιμότητα και τα οποία σίγουρα προσδίδουν μια αίσθηση κατεπείγοντος που οι συνομιλίες επί Ομπάμα σπάνια είχαν.
Ωστόσο, είναι το «μαστίγιο» του Τραμπ - και όχι αυτό το διπλωματικό «καρότο» - που δημιουργεί τα πραγματικά προβλήματα στον Λευκό Οίκο. Η δύναμη που έχει αποσταλεί στην περιοχή είναι αρκετά μεγάλη ώστε να εκπέμπει μήνυμα πραγματικής απειλής, αλλά πιθανότατα όχι αρκετά ισχυρή για να στηρίξει μια στρατιωτική επιχείρηση που θα διαρκούσε εβδομάδες. Αυτό καθιστά την αλλαγή καθεστώτος μη ρεαλιστική.
Επιπλέον, τα αμερικανικά μέσα δεν περιλαμβάνουν χερσαία στοιχεία. Επομένως, η εκδίωξη του Αγιατολάχ Χαμενεΐ θα έπρεπε σχεδόν μαγικά να προκύψει από μια ταχεία και συντεταγμένη λαϊκή εξέγερση, μετά από στοχευμένα αεροπορικά πλήγματα που θα είχαν εξαλείψει το μεγαλύτερο μέρος των μηχανισμών ασφαλείας του αυταρχικού καθεστώτος. Πρόκειται για μη ρεαλιστικό σενάριο, σχολιάζει το CNN.
Αξιωματούχοι του Πενταγώνου έχουν επίσης προειδοποιήσει - μέσω διαρροών στα μέσα ενημέρωσης - για την έλλειψη πυρομαχικών και πόρων που απαιτούνται για μια εκστρατεία μεγάλης κλίμακας. Αυτό, σε συνδυασμό με αναφορές ότι τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα χρειάζονται συντήρηση, θέτει τον Τραμπ σε εξαιρετικά επισφαλή θέση αν διατάξει μια παρατεταμένη επίθεση. Θα εξέθετε τις ΗΠΑ στον κίνδυνο ενός τέλματος τύπου Ιράκ, και μάλιστα ενώ υπάρχουν σαφείς προειδοποιήσεις ότι τα στρατεύματά του θα σταλούν σε κίνδυνο χωρίς επαρκή μέσα. Πολιτικά, κάτι τέτοιο ισοδυναμεί σχεδόν με αυτοκτονία για οποιονδήποτε πρόεδρο, όσο παντοδύναμος και αν αισθάνεται.
Οι πιο ρεαλιστικές στρατιωτικές επιλογές του Τραμπ παραπέμπουν σε κάτι συντομότερο και πιο στοχευμένο - μια αιφνίδια επίδειξη αποτρεπτικής ισχύος. Όμως και αυτό ενέχει στρατηγικό ρίσκο. Η χρήση μόνο ενός μέρους της δύναμης που έχει αναπτυχθεί θα μπορούσε να υποδηλώσει τα όρια της διάθεσης του Τραμπ για σύγκρουση και να αποδυναμώσει την αξιοπιστία της αμερικανικής αποτροπής στην περιοχή.
Το σκληροπυρηνικό καθεστώς του Ιράν μπορεί χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία να αντέξει μία ή δύο νύχτες στοχευμένων πληγμάτων, να απαντήσει με τα τυπικά και περιορισμένα αντίποινα που έχουμε δει στο παρελθόν, και τελικά να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι απειλές της αμερικανικής κυβέρνησης - ακόμη και ο στόλος της - είναι απολύτως διαχειρίσιμες.
Ο χρόνος επίσης δεν λειτουργεί υπέρ του Τραμπ. Το Πεντάγωνο δεν μπορεί να διατηρεί επί μήνες σε κατάσταση αναμονής τόσο μεγάλο μέρος τον πόρων του. Τα F-35 που παραμένουν αδρανή στους διαδρόμους μπορεί να κοστίζουν λιγότερο από τους πυραύλους ενός «θερμού» πολέμου, όμως εξακολουθούν να υπονομεύουν την επιχειρησιακή ετοιμότητα των ΗΠΑ για μελλοντικές συγκρούσεις.
Η εντυπωσιακή επίδειξη στρατιωτικών μέσων από πλευράς Τραμπ μπορεί να αποτρέψει το Ιράν από το να απαντήσει μετά από μια σύντομη αμερικανική επίθεση, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει και τον αριθμό των αμερικανικών στόχων που η Τεχεράνη θα μπορούσε να πλήξει. Μετά την καταστροφή που προκάλεσε ο δωδεκάημερος πόλεμος με το Ισραήλ, ο κίνδυνος δεν είναι ότι μια αποδυναμωμένη ιρανική στρατιωτική δύναμη θα υπερισχύσει των ΗΠΑ στην περιοχή. Αντίθετα, είναι το ενδεχόμενο ένας μόνο πύραυλος ή drone να διαφύγει μιας αεράμυνας και να προκαλέσει αρκετές απώλειες στις αμερικανικές δυνάμεις ώστε να πυροδοτήσει έναν κύκλο αντιποίνων. Τότε οι ΗΠΑ μπορεί να βρεθούν σε έναν πόλεμο που θα γνωρίζουν ότι προέκυψε από δική τους επιλογή, απέναντι σε έναν αντίπαλο που πιστεύει πως η μάχη του είναι υπαρξιακή.
Τελικά, χωρίς μια γρήγορη συμφωνία, οι στρατιωτικές επιλογές του Τραμπ μειώνονται εβδομάδα με την εβδομάδα. Δεν έχει προετοιμάσει ούτε την αμερικανική κοινή γνώμη, ούτε τον εξοπλισμό του στην περιοχή, για μια εκτεταμένη και καταστροφική επίθεση, τονίζει το CNN. Μια ακόμη σύντομη επίθεση πιθανότατα δεν θα εξαλείψει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα επ’ αόριστον. Μπορεί όμως να αποκαλύψει τα όρια της διάθεσης του Τραμπ για πόλεμο. Αυτό θα συνιστούσε μια στρατηγική αποτυχία, αν και ταυτόχρονα μια ανακούφιση για μια περιοχή που ήδη βρίσκεται σε τεταμένη κατάσταση.
WSJ: Τελεσίγραφο ΗΠΑ στο Ιράν να καταστρέψει τις πυρηνικές εγκαταστάσεις
Σε «ανοιχτό πόλεμο» Πακιστάν με Αφγανιστάν: Βομβαρδισμοί στην Καμπούλ – Πάνω από 130 νεκροί
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις