Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι επέλεξε τον δικηγόρο Τζον Κόουλ για τη θέση του ειδικού προεδρικού απεσταλμένου για υποθέσεις ομήρων.

Ο Τζον Κόουλ, ο οποίος υπηρετεί ως ειδικός απεσταλμένος στη Λευκορωσία, έχει περιγράψει τις «διαπραγματεύσεις υπό την επήρεια βότκας» με τον ηγέτη της χώρας, Αλεξάντερ Λουκασένκο, προκειμένου να δημιουργήσει δίαυλο επικοινωνίας με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν και να επιτύχει την απελευθέρωση προβεβλημένων πολιτικών αντιφρονούντων.

Η διπλωματική προσπάθεια του Κόουλ περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, την εξασφάλιση πρόσβασης του Λουκασένκο σε δημοφιλή φάρμακα τύπου για την απώλεια βάρους, καθώς και τη χαλάρωση των κυρώσεων.

Ο Τραμπ πρότεινε τον Κόουλ για τη θέση του Ειδικού Απεσταλμένου για Υποθέσεις Ομήρων (SPEHA), θέση με βαθμό πρέσβη, η οποία απαιτεί επικύρωση από τη Γερουσία.

Ο Κόουλ, σύμφωνα με αναφορές, εξετάζει το ενδεχόμενο να εφαρμόσει απέναντι στον Πούτιν την ίδια στρατηγική που ακολούθησε στη Λευκορωσία, προτείνοντας στον Λευκό Οίκο να χαλαρώσει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας με αντάλλαγμα την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων.

Πρόκειται για αμφιλεγόμενο σχέδιο, το οποίο αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της ακρόασης ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, η οποία θα εξετάσει τον διορισμό του.

«Νομίζω ότι υπάρχουν δύσκολα ερωτήματα στα οποία ο Τζον Κόουλ πρέπει να απαντήσει», δήλωσε στο The Hill η γερουσιαστής Τζιν Σαχίν (Δημοκρατική, Νιου Χάμσαϊρ), απερχόμενο μέλος της μειοψηφίας στην επιτροπή.

Η Σαχίν επαίνεσε την προθυμία του Κόουλ να συνομιλεί «με ανθρώπους και από τις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος», χαρακτήρισε όμως «απαράδεκτη» τη χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο Τραμπ παραμένει προσηλωμένος στην ανάληψη εποικοδομητικού ρόλου για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.

«Ο πρόεδρος θέλει να τελειώσει αυτός ο πόλεμος ώστε να σταματήσει η παράλογη αιματοχυσία», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου στο The Hill.

Ο Τραμπ «παραμένει αισιόδοξος ότι τελικά θα καταλήξουμε σε ειρηνευτική συμφωνία».

Από την Ουκρανία στη Λευκορωσία

Ο Κόουλ, πρώην δικηγόρος που είχε αναλάβει υποθέσεις κατά της καπνοβιομηχανίας, εξασφάλισε για τον Τραμπ δεκάδες εκατομμύρια δολάρια σε συμβιβασμούς με εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, μετά τον αποκλεισμό του προέδρου από τις πλατφόρμες, έπειτα από την επίθεση των υποστηρικτών του στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021.

Ο Κόουλ εντάχθηκε στη δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ ως αναπληρωτής ειδικός απεσταλμένος για την Ουκρανία, όμως αντί γι’ αυτό στάλθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025 στο Μινσκ, προκειμένου να συνομιλήσει με τον Λουκασένκο και να λειτουργήσει ως δίαυλος επικοινωνίας με τον Πούτιν, στο πλαίσιο των πρώιμων προσπαθειών για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Η αμερικανική στρατηγική σηματοδότησε αλλαγή από την έως τότε πολιτική απομόνωσης και άσκησης μέγιστης πίεσης μέσω κυρώσεων, έπειτα από τις αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές του 2020.

Η απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων από τον Λουκασένκο έχει αποσπάσει τα εύσημα του Τραμπ, με τον Αμερικανό πρόεδρο να του προσφέρει τη δυνατότητα προσωπικής συνάντησης και να ανακοινώνει πρόσφατα «τεράστια συμφωνία» για την αγορά ποτάσας από τη Λευκορωσία, ως εναλλακτική λύση απέναντι στον Καναδά, εν μέσω εμπορικής αντιπαράθεσης.

Παρότι ο Λουκασένκο εξέφρασε δημοσίως αμφιβολίες για τη συμφωνία, περιφερειακοί αναλυτές θεωρούν ότι αυτό αποτελεί μέρος της διαπραγματευτικής τακτικής του Λευκορώσου ηγέτη.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο πρόεδρος έχει συμβάλει στην απελευθέρωση περίπου 100 Αμερικανών που κρατούνταν άδικα. Η παρέμβαση του Τραμπ έχει επίσης συμβάλει στην απελευθέρωση Ισραηλινών ομήρων που κρατούνταν από τη Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας, ενός Ισραηλινού-Ρώσου πολίτη που κρατούνταν από φιλοϊρανική πολιτοφυλακή στο Ιράκ και ενός Κινέζου χριστιανού πάστορα που είχε φυλακιστεί στην Κίνα, μεταξύ άλλων περιπτώσεων.

Ως ειδικός απεσταλμένος για Υποθέσεις Ομήρων, το χαρτοφυλάκιο του Κόουλ θα επεκταθεί από τη Λευκορωσία στην προσπάθεια για την απελευθέρωση δεκάδων Αμερικανών ομήρων και ανθρώπων που κρατούνται άδικα σε ολόκληρο τον κόσμο.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται Αμερικανοί που κρατούνται από αντιπάλους των ΗΠΑ, όπως η Ρωσία, η Κίνα, οι Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν και η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.

Αμερικανοί κρατούνται επίσης από συμμάχους και εταίρους των ΗΠΑ, μεταξύ άλλων στην Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία, την Αίγυπτο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Συρία και την Καμπότζη, σύμφωνα με το Foley Foundation, μη κερδοσκοπικό οργανισμό που τάσσεται υπέρ της απελευθέρωσης Αμερικανών που κρατούνται στο εξωτερικό.

Η τακτική του Κόουλ με τον Λουκασένκο

Η ικανότητα του Κόουλ να κερδίσει την εύνοια του Λουκασένκο και να επιτύχει αποτελέσματα καταδεικνύει μια ιδιαίτερη ικανότητα στη δύσκολη και ευαίσθητη διπλωματία.

Σε συνέντευξή του στους New York Times, η οποία δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο, ο Κόουλ ανέφερε ότι του είχαν συστήσει να «το ρίξει στο γέλιο» με τον Λουκασένκο και ότι επιχείρησε να κερδίσει την εύνοιά του ενθαρρύνοντας «επίθεση» εναντίον Ευρωπαίων ηγετών.

«Ηξερα ότι ήθελε να ακούσει κάτι τέτοιο, για να χαλαρώσει η ατμόσφαιρα», είπε ο Κόουλ στους Times.

«Μετά από αυτό, με λάτρεψε».

Σημαντικό μέρος της επιτυχίας του Κόουλ, ωστόσο, συνδέεται και με τον στενό συντονισμό του με ειδικούς στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, και ιδιαίτερα με τον αναπληρωτή βοηθό υπουργό Εξωτερικών στο Γραφείο Ευρωπαϊκών και Ευρασιατικών Υποθέσεων, Κρις Σμιθ, ο οποίος πρωτοστάτησε στην επαναπροσέγγιση με τον Λουκασένκο.

«Ο Τζον Κόουλ κατάφερε να εξασφαλίσει την απελευθέρωση περισσότερων πολιτικών κρατουμένων από οποιονδήποτε άλλον — 500 ανθρώπων. Αυτό είναι προς τιμήν του», δήλωσε ο Ντάνιελ Φριντ, διακεκριμένος συνεργάτης του Atlantic Council, ο οποίος έχει συνομιλήσει με τον Κόουλ και έχει συνεργαστεί με τη λευκορωσική αντιπολίτευση που βρίσκεται εξόριστη στο εξωτερικό.

«Το άλλο στοιχείο που πρέπει να πιστωθεί στον Τζον Κόουλ είναι ότι είχε όχι μόνο την κρίση, αλλά και την αυτοπεποίθηση —με την καλή έννοια— να συνεργάζεται με ειδικούς και να αποφεύγει τις παγίδες του Λουκασένκο», πρόσθεσε ο Φριντ.

Θα ακολουθήσει την ίδια τακτική με τον Πούτιν;

Η επιλογή του Κόουλ για τη θέση δημιούργησε ερωτήματα σχετικά με το αν θα μπορούσε να ακολουθηθεί η ίδια τακτική και απέναντι στον Πούτιν.

Η Ουκρανία αντιτίθεται σε οποιαδήποτε χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και τάσσεται υπέρ της επιβολής κυρώσεων σε ακόμη περισσότερες οντότητες και πρόσωπα, μετά την υπογραφή από τον Τραμπ του Νόμου περί Κυρώσεων κατά της Ρωσίας του 2026, δήλωσε ο Ντένις Σιένικ, επιτετραμμένος της ουκρανικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον.

Ο Τραμπ έχει προθεσμία έως τα μέσα Οκτωβρίου για να ενημερώσει το Κογκρέσο εάν θα επιβάλει δασμούς και κυρώσεις ή εάν θα χορηγήσει εξαίρεση.

Η επιλεκτική άρση κυρώσεων σε βάρος του Λουκασένκο δεν είναι το ίδιο με τη χαλάρωση των κυρώσεων κατά του Πούτιν, η οποία θα είχε άμεσες συνέπειες στην ικανότητα της Ρωσίας να συνεχίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, επισημαίνουν Αμερικανοί αναλυτές.