Η συνεδρίαση υψηλού επιπέδου για τη θαλάσσια ασφάλεια και τις αναδυόμενες τεχνολογίες, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη (29/10) υπό την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, εξελίχθηκε σε πεδίο αντιπαράθεσης για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Η παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη προκάλεσε την αντίδραση της τουρκικής αντιπροσωπείας και ακολούθησαν δύο γύροι ανταλλαγής δηλώσεων με την Ελληνίδα μόνιμη αντιπρόσωπο Αγλαΐα Μπαλτά.
Ο πρωθυπουργός είχε χαρακτηρίσει παράνομο και αυθαίρετο το μνημόνιο Άγκυρας και Τρίπολης, παρουσιάζοντας χάρτη για να αναδείξει ότι η συμφωνία παρακάμπτει ελληνικά νησιά, μεταξύ των οποίων η Κρήτη, η Ρόδος, η Κάρπαθος και η Κάσος. Η τουρκική πλευρά αμφισβήτησε τόσο την επιχειρηματολογία του όσο και τη σκοπιμότητα της σχετικής αναφοράς στο πλαίσιο της συνεδρίασης.
Η επιχειρηματολογία της Τουρκίας
«Το Συμβούλιο αυτό δεν είναι δικαιοδοτικό όργανο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών. Ένας χάρτης μπορεί να απεικονίζει έναν ισχυρισμό, αλλά δεν μπορεί να τον κρίνει νομικά», δήλωσε ο Τούρκος μόνιμος αντιπρόσωπος. Υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν επιδίωκε να μεταφέρει τη συζήτηση σε διμερή ζητήματα, αλλά όφειλε να απαντήσει στον Έλληνα πρωθυπουργό.
Επιμένοντας στη νομιμότητα της συμφωνίας του 2019, ο διπλωμάτης επικαλέστηκε την πρόσφατη κοινοβουλευτική ενέργεια στη Λιβύη ως ένδειξη υποστήριξής της. Τόνισε ότι δύο κυρίαρχα κράτη έχουν δικαίωμα να συνάπτουν διεθνείς συμφωνίες και υποστήριξε πως το μνημόνιο αφορά αποκλειστικά την οριοθέτηση μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, χωρίς να καθορίζει τα δικαιώματα άλλων χωρών.
Υποστήριξε επιπλέον ότι πολιτικές διακηρύξεις άλλων κρατών δεν υποκαθιστούν δικαστική απόφαση ούτε μπορούν να ακυρώσουν επιλογές κυρίαρχου κράτους. Κατά την τουρκική επιχειρηματολογία, ούτε διμερείς συμφωνίες τρίτων χωρών μπορούν να προβληθούν εις βάρος των δικαιωμάτων που η Άγκυρα θεωρεί ότι διαθέτει στην υφαλοκρηπίδα.
Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρέθηκε η επήρεια των νησιών. Η Άγκυρα, όπως διευκρίνισε, δεν αμφισβητεί την ύπαρξη, τον πληθυσμό ή την ελληνική κυριαρχία σε αυτά.
«Το νομικό ζήτημα είναι διαφορετικό. Αφορά την επήρεια που πρέπει να αποδίδεται στα νησιά κατά την οριοθέτηση επικαλυπτόμενων θαλάσσιων διεκδικήσεων», ανέφερε, επικαλούμενος τη διεθνή νομολογία και ειδικές γεωγραφικές περιστάσεις.
Ο Τούρκος εκπρόσωπος υπενθύμισε επίσης ότι η χώρα του δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και αμφισβήτησε ότι κάθε διάταξή της δεσμεύει αυτομάτως τα μη συμβαλλόμενα κράτη. Παράλληλα, δήλωσε ότι η Τουρκία αποδέχεται τους εφαρμοστέους εθιμικούς κανόνες και τάσσεται υπέρ διαπραγματεύσεων για δίκαιη οριοθέτηση.
Επανέφερε μάλιστα την πρόταση Ερντογάν για διάσκεψη στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι μια συνολική προσέγγιση πρέπει να λάβει υπόψη και τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων, με παράλληλη αναφορά στο ψευδοκράτος.
Η ελληνική απάντηση
Η Αγλαΐα Μπαλτά απέρριψε τις τουρκικές αιτιάσεις, επαναλαμβάνοντας ότι το μνημόνιο αντιβαίνει στη γεωγραφική πραγματικότητα και στο διεθνές δίκαιο.
«Είναι άκυρο και ανυπόστατο. Κατά συνέπεια, δεν παράγει καμία έννομη συνέπεια», δήλωσε. Διευκρίνισε ότι η πρόσφατη επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης δεν μπορεί να μεταβάλει τη νομική του φύση.
Εξηγώντας την ελληνική θέση, σημείωσε ότι Τουρκία και Λιβύη δεν διαθέτουν παρακείμενες ή αντικείμενες ακτές ώστε να οριοθετήσουν κοινό θαλάσσιο σύνορο. Πρόσθεσε ότι η συμφωνία αγνοεί τα δικαιώματα της Κρήτης και των Δωδεκανήσων σε θαλάσσιες ζώνες πέραν των χωρικών υδάτων.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να αναδιαμορφωθεί. Δεν είναι σύνθημα», τόνισε.
Η Ελληνίδα διπλωμάτης υπογράμμισε ότι μια διμερής συμφωνία δεν επιτρέπεται να θίγει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτης χώρας. Επικαλέστηκε τις συμφωνίες οριοθέτησης της Ελλάδας με την Ιταλία και την Αίγυπτο ως παραδείγματα συνεργασίας σύμφωνα με το δίκαιο της θάλασσας.
«Ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου δεν αποτελεί ζήτημα πολιτικής σκοπιμότητας. Αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια», ανέφερε. Αντέκρουσε επίσης την ένσταση περί ημερήσιας διάταξης, επισημαίνοντας ότι οι κανόνες για τις θαλάσσιες ζώνες συνδέονται άμεσα με τη θαλάσσια ασφάλεια και, κατά συνέπεια, με το αντικείμενο της συνεδρίασης.
Ο δεύτερος γύρος της αντιπαράθεσης
Η αντιπαράθεση συνεχίστηκε όταν ο Τούρκος εκπρόσωπος ζήτησε ξανά τον λόγο. Εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για την επιλογή του πρωθυπουργού να θέσει το ζήτημα στη συγκεκριμένη συνεδρίαση και αναγνώρισε ότι οι δύο χώρες διαφωνούν ως προς την ερμηνεία του.
«Απαιτεί ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Ελπίζω ότι θα μπορέσουμε να τις πραγματοποιήσουμε σύντομα, το συντομότερο δυνατόν», ανέφερε.
Στην τελευταία παρέμβασή της, η Αγλαΐα Μπαλτά επανέλαβε ότι η Ελλάδα επιδιώκει σχέσεις καλής γειτονίας και ειρηνική διευθέτηση των διαφορών.
Έθεσε όμως σαφές πλαίσιο για την προοπτική συνομιλιών:
«Ωστόσο, ο ουσιαστικός διάλογος προϋποθέτει σεβασμό στο διεθνές δίκαιο, στην κυριαρχία και στα κυριαρχικά δικαιώματα».
Με αυτή τη δήλωση ολοκληρώθηκε η ανταλλαγή παρεμβάσεων στον ΟΗΕ.
Μητσοτάκης: «Παράνομο και άκυρο το μνημόνιο μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης - Σύμφωνα με το σκεπτικό τους, τα ελληνικά νησιά εξαφανίζονται εντελώς»
Νέα αντιπαράθεση Γεωργιάδη – Κωνσταντοπούλου, ο έντονος διάλογος
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
