Τη Δευτέρα αναμένεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», προκειμένου να ξεκινήσει τις έρευνες για το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.
Η ελληνική NAVTEX έχει εκδοθεί, η Κύπρος έχει αναγγείλει το δικό της σκέλος των ερευνών και η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX. Το ερώτημα είναι εάν η Τουρκία θα περιοριστεί στην καταγραφή των διεκδικήσεών της ή θα επιχειρήσει να τις επιβάλλει στο πεδίο. Εάν θα ακολουθήσουν προειδοποιήσεις μέσω ασυρμάτου, παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων ή ακόμη και προσπάθεια παρεμπόδισης των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Μέχρι τώρα, η αντι-NAVTEX αποτυπώνει την τουρκική θέση. Δεν αποδεικνύει ότι έχει αποφασιστεί κάποια συγκεκριμένη επιχειρησιακή ενέργεια, ωστόσο δείχνει να βρίσκεται ένα επίπεδο πιο ψηλά από την αναμενόμενη απάντηση, καθώς η Τουρκία ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει δώσει συγκατάθεση για έρευνες στην περιοχή που θεωρεί ότι αποτελεί τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας.
Για την Αθήνα, το ζητούμενο είναι να προχωρήσει ένα ευρωπαϊκό ενεργειακό έργο χωρίς να μετατραπεί σε ελληνοτουρκική στρατιωτική κρίση. Η ελληνική πλευρά παρακολουθεί τις εξελίξεις, με πρόθεση να προσαρμόσει την αντίδρασή της στις κινήσεις της Τουρκίας. Η επιδίωξη είναι σαφής. Εάν υπάρξει κλιμάκωση, η ευθύνη να βαρύνει εκείνον που θα επιχειρήσει να εμποδίσει τις εργασίες.
Η τουρκική αντι-NAVTEX
Η τουρκική αναγγελία 1105/26 παραπέμπει ευθέως στην ελληνική 1411/26. Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι μέρος της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως η Άγκυρα την έχει δηλώσει στον ΟΗΕ με το έγγραφο A/74/757 της 18ης Μαρτίου 2020.
Το σημείο με ιδιαίτερο βάρος είναι η αναφορά ότι οι τουρκικές Αρχές δεν έχουν δώσει συγκατάθεση για τη συγκεκριμένη ερευνητική δραστηριότητα. Παράλληλα, η Άγκυρα απαιτεί όλες οι έρευνες στις περιοχές που θεωρεί ότι υπάγονται στη θαλάσσια δικαιοδοσία της να συντονίζονται με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.
Αυτή η διατύπωση μπορεί να διαβαστεί ως αυξημένη πολιτική πίεση, καθώς επιχειρεί να εμφανίσει την τουρκική συναίνεση ως προϋπόθεση για την εκτέλεση των εργασιών. Δεν πρόκειται απλώς για διαφωνία ως προς την αρμοδιότητα έκδοσης μιας ναυτικής αναγγελίας, αλλά για διεκδίκηση ελέγχου της ίδιας της δραστηριότητας.
Η Άγκυρα επιχειρεί έτσι να μεταφέρει τη συζήτηση από την ενημέρωση της ναυσιπλοΐας στην αποδοχή των δικών της αξιώσεων. Το κρίσιμο είναι εάν θα επιχειρήσει να προσδώσει πρακτικό περιεχόμενο στην απαίτησή της όταν το ερευνητικό προσεγγίσει την επίμαχη περιοχή.
Η ελληνική NAVTEX και η κυπριακή προετοιμασία
Η ελληνική NAVTEX 1411/26 εκδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου από τον σταθμό Ηρακλείου και προβλέπει ερευνητικές εργασίες του Abeille Marengo για την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου, από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027. Η διαδρομή εκτείνεται από την Κρήτη προς την Ανατολική Μεσόγειο, ενώ ζητείται από τα παραπλέοντα πλοία να τηρούν απόσταση δύο ναυτικών μιλίων.
Προηγήθηκε η ολοκλήρωση της ελληνικής αδειοδοτικής διαδικασίας, μετά το αίτημα της Nexans για λογαριασμό της εταιρείας GSI και τη θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής. Ακολούθησε η κυπριακή NAVTEX 345/26, από τον σταθμό Λάρνακας, για το σκέλος των ερευνών στην κυπριακή ΑΟΖ.
Οι αναγγελίες προσδιορίζουν το πλαίσιο της δραστηριότητας και ενημερώνουν τη ναυσιπλοΐα. Δεν σημαίνουν ότι το πλοίο έχει ήδη φτάσει σε κάθε σημείο της διαδρομής ούτε ότι αρχίζει αμέσως η πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου. Η ερευνητική αποστολή προηγείται, ώστε να αποτυπωθεί με ακρίβεια ο βυθός και να οριστικοποιηθεί η όδευση.
Τα σενάρια όταν το πλοίο φτάσει στο σημείο των ερευνών
Το πρώτο σενάριο είναι η Τουρκία να αρκεστεί στις ανακοινώσεις και στις ναυτικές αναγγελίες, διατηρώντας τις αξιώσεις της χωρίς να εμποδίσει την πρόοδο των ερευνών. Σε αυτή την περίπτωση, η αντιπαράθεση θα παραμείνει κυρίως στο διπλωματικό επίπεδο.
Το δεύτερο σενάριο είναι να υπάρξει παρουσία τουρκικού πλοίου και προειδοποιήσεις μέσω ασυρμάτου προς το ερευνητικό. Η Άγκυρα θα μπορούσε έτσι να επιχειρήσει να καταγράψει επιχειρησιακά την αμφισβήτησή της, ζητώντας διακοπή ή συντονισμό των εργασιών, χωρίς να προχωρήσει σε φυσική παρεμπόδιση.
Το τρίτο σενάριο περιλαμβάνει ανάπτυξη πολεμικών πλοίων ως επίδειξη ισχύος. Η παρουσία τους θα αύξανε την πίεση στο πλήρωμα, στον ανάδοχο και στις κυβερνήσεις, ακόμη και εάν το ερευνητικό συνέχιζε κανονικά την αποστολή του.
Το σοβαρότερο ενδεχόμενο είναι η προσπάθεια ουσιαστικής παρεμπόδισης, με κινήσεις που θα δυσχέραιναν ή θα καθιστούσαν επικίνδυνη τη συνέχιση των ερευνών. Τότε η υπόθεση θα περνούσε σε διαφορετικό επίπεδο, με αυξημένο κίνδυνο θερμού επεισοδίου. Η διαφορά ανάμεσα στην απλή παρακολούθηση, στην παρενόχληση και στην παρεμπόδιση θα κρίνει και το εύρος της ελληνικής αντίδρασης.
Η ετοιμότητα της Ελλάδας
Η Ελλάδα καλείται να συνδυάσει την προστασία της δραστηριότητας με την αποφυγή μιας ανεξέλεγκτης αντιπαράθεσης. Η παρακολούθηση των κινήσεων στην περιοχή και η δυνατότητα αντίδρασης υπηρετούν αυτή την ανάγκη, χωρίς να σημαίνουν ότι έχει επιλεγεί η στρατιωτικοποίηση.
Η ελληνική θέση παραμένει ότι δεν απαιτείται τουρκική άδεια για το έργο. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έχει ξεκαθαρίσει ότι η Ελλάδα δεν υπέβαλε σχετικό αίτημα στην Άγκυρα. Στο πολιτικό επίπεδο, η προσπάθεια στρέφεται στην ανάδειξη του ευρωπαϊκού χαρακτήρα της διασύνδεσης και της ευθύνης που θα αναλάμβανε όποιος επιχειρούσε να την ανακόψει. Αυτό δεν καταργεί τον επιχειρησιακό κίνδυνο.
Όμως, δημιουργεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο η Ελλάδα επιδιώκει να κινηθεί. Να συνεχιστούν οι έρευνες, να αποτραπεί η δημιουργία τετελεσμένων και να μη μετατραπεί η ναυτική παρουσία σε αυτοσκοπό.
Παύλος Μαρινάκης: «Μεταφέρεται η δόμηση από μία περιοχή σε άλλη του ίδιου δήμου, δεν προστίθενται τετραγωνικά»
Τι συζήτησε ο Γεραπετρίτης με τον Κύπριο ομόλογό του
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
