Ρούμπιο στην Αθήνα: Νέα σελίδα στις σχέσεις Ελλάδας–ΗΠΑ με άμυνα, ενέργεια και γεωπολιτική στο επίκεντρο

Ένα σαφές στίγμα για την κατεύθυνση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων επιχείρησε να δώσει η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, με την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια και τον γεωστρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο να βρίσκονται στο επίκεντρο.

Το 24ωρο της παρουσίας του στην ελληνική πρωτεύουσα, στο πλαίσιο του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, συνδυάστηκε με συμφωνίες και πρωτοβουλίες σε μια σειρά από τομείς, ενώ η συνάντησή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου επιβεβαίωσε, σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση, τη βούληση των δύο πλευρών να διευρύνουν περαιτέρω τη διμερή συνεργασία.

Το μήνυμα από το Μέγαρο Μαξίμου

Στη συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη τέθηκαν στο τραπέζι η άμυνα και η ασφάλεια, η ενέργεια, το εμπόριο, οι επενδύσεις, η τεχνολογία, η ναυτιλία, η εκπαίδευση και ο πολιτισμός.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τον ρόλο της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και ως γέφυρας μεταξύ Ευρώπης, Ηνωμένων Πολιτειών, Μέσης Ανατολής και αραβικού κόσμου. Παράλληλα, έδωσε έμφαση στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας και στη συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή επιχείρηση EUNAVFOR ASPIDES στην Ερυθρά Θάλασσα. 

Από την πλευρά του, ο Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκε στην Ελλάδα ως ισχυρό εταίρο των ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις σε μια ιδιαίτερα σύνθετη γεωπολιτική συγκυρία.

Στο επίκεντρο η άμυνα και τα εξοπλιστικά των 4 δισ.

Το πλέον συγκεκριμένο αποτέλεσμα της επίσκεψης αφορά την αμυντική συνεργασία. Ελλάδα και ΗΠΑ ανακοίνωσαν συμφωνίες για την προμήθεια αμερικανικού στρατιωτικού υλικού συνολικού ύψους περίπου 4 δισ. δολαρίων, μέσω του προγράμματος Foreign Military Sales (FMS).

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν, το πακέτο αφορά μεταξύ άλλων οπλισμό για τα F-35 και τα F-16, την υποστήριξη και αναβάθμιση του υφιστάμενου στόλου, καθώς και προγράμματα υποστήριξης των νεότερων οπλικών συστημάτων. Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται και η ικανοποίηση ελληνικού αιτήματος για την παραχώρηση οχημάτων Stryker.

Η συμφωνία εντάσσεται στον μακροπρόθεσμο αμυντικό σχεδιασμό της Ελλάδας και, όπως επισημαίνεται στο κοινό πλαίσιο των δύο πλευρών, αποσκοπεί μεταξύ άλλων στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των ελληνικών και αμερικανικών δυνάμεων. 

Η ενέργεια ως νέος πυλώνας της στρατηγικής σχέσης

Πέρα από την άμυνα, ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στην ενέργεια. Η Αθήνα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της ως πύλης εισόδου αμερικανικού LNG προς την ευρωπαϊκή αγορά, με τον Κάθετο Διάδρομο να αποκτά κεντρική θέση στον σχεδιασμό.

Ο συγκεκριμένος ενεργειακός άξονας συνδέεται με τη μεταφορά φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και οδεύσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η Αλεξανδρούπολη αναδεικνύεται σε σημαντικό κόμβο για την εισαγωγή και διακίνηση LNG.

Η αμερικανική πλευρά εξέφρασε επίσης στήριξη σε άλλα ενεργειακά σχέδια που βρίσκονται σε εξέλιξη, μεταξύ αυτών οι έρευνες υδρογονανθράκων και οι σχεδιαζόμενες ενεργειακές διασυνδέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. 

Ο Κάθετος Διάδρομος και ο ρόλος της Αλεξανδρούπολης

Η ενεργειακή διάσταση της επίσκεψης δεν περιορίζεται στην προμήθεια φυσικού αερίου. Ο Κάθετος Διάδρομος συνδέεται με τον ευρύτερο στόχο της δημιουργίας εναλλακτικών ενεργειακών οδεύσεων προς την Ευρώπη.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση και τις υποδομές της, ώστε να αποτελέσει κρίσιμο κρίκο μεταξύ των διεθνών αγορών LNG και των βαλκανικών και ευρωπαϊκών αγορών. Η αμερικανική στήριξη στον σχεδιασμό προσδίδει στην ενεργειακή συνεργασία και γεωπολιτική διάσταση. 

Η Πνύκα ως πολιτικός και ιστορικός συμβολισμός

Ξεχωριστό κεφάλαιο της επίσκεψης αποτέλεσε η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα.

Από τον ιστορικό χώρο της αρχαίας Αθήνας, ο Αμερικανός υπουργός συνέδεσε τις ρίζες της δημοκρατίας και του δυτικού πολιτικού πολιτισμού με τις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Δύση. Η επιλογή της Πνύκας προσέδωσε στην επίσκεψη έντονο συμβολικό χαρακτήρα και έδωσε στην αμερικανική διπλωματία τη δυνατότητα να συνδέσει το ιστορικό παρελθόν της Αθήνας με τη σημερινή συζήτηση για το μέλλον της Δύσης.

Η ομιλία αποτέλεσε παράλληλα ένα από τα πιο προβεβλημένα στιγμιότυπα της επίσκεψης, καθώς μεταδόθηκε ευρέως και λειτούργησε ως δημόσια προβολή της σημασίας που αποδίδεται από την Ουάσινγκτον στην ιστορική και πολιτιστική διάσταση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.

Η Ανατολική Μεσόγειος και το μήνυμα προς την Τουρκία

Η γεωπολιτική διάσταση της επίσκεψης ήταν αναπόφευκτη, δεδομένων των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, στην Αθήνα εκτιμήθηκε ότι τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού είχαν αποδέκτη και την Τουρκία, χωρίς ωστόσο η επίσκεψη να μετατραπεί σε διμερή αντιπαράθεση Αθήνας–Άγκυρας. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά του Ρούμπιο στην ανάγκη αντιμετώπισης των περιφερειακών διαφορών μέσω της διπλωματίας. Στο ενεργειακό πεδίο, ειδικότερα, η αμερικανική πλευρά εξέφρασε στήριξη στα ελληνικά σχέδια, ενώ παράλληλα αναγνωρίστηκε ότι ορισμένα ζητήματα στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν σύνθετα και απαιτούν διπλωματική διαχείριση.

Νέες συμφωνίες και διεύρυνση της συνεργασίας

Ο απολογισμός της επίσκεψης δεν περιορίζεται στα εξοπλιστικά και την ενέργεια.

Στο πλαίσιο του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου καταγράφηκε περαιτέρω συνεργασία σε θέματα ασφάλειας, τεχνολογίας, ναυτιλίας και πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, συμφωνήθηκε η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα. 

Η αμερικανική πλευρά έδωσε έτσι έμφαση σε μια σχέση που πλέον δεν περιορίζεται στην παραδοσιακή αμυντική και πολιτική συνεργασία, αλλά επεκτείνεται σε ενέργεια, επενδύσεις, τεχνολογία και περιφερειακή συνδεσιμότητα.

Το επόμενο βήμα

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα αφήνει ένα πλέγμα συγκεκριμένων συμφωνιών αλλά και έναν ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό για τις σχέσεις Ελλάδας–ΗΠΑ.

Στο αμυντικό σκέλος, το οικονομικό αποτύπωμα των συμφωνιών ανέρχεται στα 4 δισ. δολάρια. Στην ενέργεια, ο Κάθετος Διάδρομος, το LNG και οι έρευνες υδρογονανθράκων βρίσκονται πλέον στον πυρήνα της διμερούς ατζέντας. Και σε γεωπολιτικό επίπεδο, η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της ως κόμβου μεταξύ Ευρώπης, ΗΠΑ και Ανατολικής Μεσογείου. 

Το ζητούμενο πλέον είναι ο τρόπος με τον οποίο οι συμφωνίες και οι πολιτικές διακηρύξεις θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένα έργα, επενδύσεις, αμυντικές δυνατότητες και ενεργειακές υποδομές. Η επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών έδωσε το πολιτικό πλαίσιο· η υλοποίηση των σχεδιασμών θα αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο στάδιο της ελληνοαμερικανικής σχέσης.

Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις