Ένα απολίθωμα ενός πτηνού στο μέγεθος κορακιού, το οποίο ζούσε στην Κίνα πριν από περίπου 150 εκατομμύρια χρόνια, διαθέτει μικρά φτερά. Αυτό υποδηλώνει ότι ήταν καταλληλότερο για να τρέχει παρά να πετάει ένα εύρημα που προσφέρει μια σαφώς διαφορετική εικόνα για την πρώιμη εξέλιξη των πτηνών.
Το νέο είδος, που χρονολογείται στην Ιουρασική Περίοδο, ονομάστηκε «Yuezhuornis yangyuanensis» και συγκαταλέγεται μαζί με το περίφημο ευρωπαϊκό «Archaeopteryx» στα αρχαιότερα γνωστά πτηνά.
Το «Yuezhuornis» φαίνεται πως είχε ήδη περιορίσει την ικανότητά του να πετάει, ευνοώντας την κίνηση στο έδαφος, όπως συμβαίνει με τον αποκαλούμενο «δρομέα της ερήμου» (roadrunner), ένα πτηνό που τρέχει πολύ γρήγορα και σπάνια πετάει.
«Το Yuezhuornis αμφισβητεί την παραδοσιακή αντίληψη ότι το σχέδιο κατασκευής του σώματος των πτηνών εξελίχθηκε σχεδόν αποκλειστικά υπό την επίδραση των επιλεκτικών πιέσεων που σχετίζονται με την πτήση», ανέφερε ο παλαιοντολόγος Μιν Γουάνγκ από το Ινστιτούτο Παλαιοντολογίας και Παλαιοανθρωπολογίας Σπονδυλωτών, το οποίο ανήκει στην Κινεζική Ακαδημία Επιστημών.
Ο Μιν Γουάνγκ ήταν ένας από τους επικεφαλής της μελέτης η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature». «Αυτό το νέο απολίθωμα αλλάζει απλώς τις αντιλήψεις μας για το πώς έμοιαζε ένα πτηνό της Ιουρασικής Περιόδου», πρόσθεσε ο παλαιοντολόγος.
Όταν ρωτήθηκε αν το «Yuezhuornis» μπορεί να ζούσε όπως ο δρομέας της ερήμου δηλαδή αν περνούσε τον περισσότερο χρόνο τρέχοντας και πετούσε για μικρές αποστάσεις όταν ήταν απαραίτητο, ο Γουάνγκ απάντησε: «Ναι, αυτό είναι πιθανό». Το σχεδόν πλήρες απολίθωμα ανακαλύφθηκε στην επαρχία Φουτζιάν, στη νοτιοανατολική Κίνα.
Τα πτηνά εξελίχθηκαν κατά την Ιουρασική Περίοδο από μικρούς, φτερωτούς δεινόσαυρους. Όμως, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στα απολιθώματα που θα μπορούσαν να αποσαφηνίσουν πότε ακριβώς συνέβη αυτή η μετάβαση και πώς εξελίχθηκε. Για μεγάλο χρονικό διάστημα, το Archaeopteryx θεωρούνταν το αρχαιότερο γνωστό πτηνό, αλλά πλέον έχουν ανακαλυφθεί και λίγα άλλα είδη παρόμοιας ηλικίας, όπως το Yuezhuornis.
Τα ανατομικά χαρακτηριστικά
Το «Yuezhuornis», με εκτιμώμενο βάρος περίπου 800 γραμμαρίων παρουσίαζε ένα μωσαϊκό ανατομικών χαρακτηριστικών που συνδύαζαν γνωρίσματα πτηνών και δεινοσαύρων.
Τα πρόσθια άκρα του είχαν εξελιχθεί πλήρως σε φτερούγες, ωστόσο ήταν υπερβολικά μικρές σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα ώστε να επιτρέπουν αποτελεσματική πτήση. Παράλληλα, το ζώο διέθετε λεπτά οστά του κρανίου, χαρακτηριστικά των πτηνών, καθώς και λεκάνη με μορφολογία που παρέπεμπε σε πτηνό.
Το «Yuezhuornis» είχε ένα δρεπανοειδές νύχι στο εύκαμπτο δεύτερο δάχτυλο του ποδιού του, παρόμοιο με εκείνο σαρκοφάγων δεινοσαύρων όπως οι Deinonychus, Velociraptor και Troodon. Το νύχι αυτό αποτελούσε ένα επικίνδυνο όπλο, χρήσιμο για έναν θηρευτή που κυνηγούσε στο έδαφος.
Σύμφωνα με τον Γουάνγκ, το «Yuezhuornis» ενδέχεται να ανταγωνιζόταν μικρούς δεινοσαύρους που δεν ήταν πτηνά για την εξασφάλιση της λείας του.
Επίσης, είχε σχετικά μεγάλα, πυκνά τοποθετημένα και οδοντωτά δόντια κατά μήκος των γνάθων του. Τέτοια δόντια συναντώνται συνήθως σε ορισμένους σαρκοφάγους δεινοσαύρους, αλλά όχι στα πτηνά.
Ακόμα, διέθετε μια μακριά, οστέινη ουρά χαρακτηριστική των δεινοσαύρων, όπως συνέβαινε και με όλα τα αρχαιότερα γνωστά πτηνά.
Επίσης, το «Archaeopteryx» συνδύαζε δεινοσαύρων και πτηνών, όμως οι φτερούγες του είχαν αναλογίες κατάλληλες για πτήση. Αντίθετα, οι φτερούγες του «Yuezhuornis» ήταν κατά το ένα τρίτο κοντύτερες από τα πόδια του.
Συγκρίσεις με 377 είδη σύγχρονων πτηνών έδειξαν ότι οι αναλογίες των άκρων του Yuezhuornis έμοιαζαν περισσότερο με εκείνες πτηνών που ζουν και κινούνται στο έδαφος, όπως οι φασιανοί.
Σύμφωνα με τον Γουάνγκ, το «Yuezhuornis» πιθανότατα είχε κοινό πρόγονο με το «Archaeopteryx», ο οποίος έζησε νωρίτερα κατά την Ιουρασική Περίοδο. Επίσης, είναι πιθανό, πρόσθεσε, το «Yuezhuornis» να αποτελεί ένα ξεχωριστό εξελικτικό «πείραμα», το οποίο εμφανίστηκε ανεξάρτητα από την κύρια εξελικτική γραμμή των πτηνών.
Ο Γουάνγκ δήλωσε ότι δεν περίμενε να ανακαλύψει ένα είδος τόσο κοντά στις εξελικτικές απαρχές των πτηνών, το οποίο φαίνεται να είχε περιορισμένη ή ίσως και μηδενική ικανότητα πτήσης. «Μας εκπλήσσει», είπε.
Ο παλαιοντολόγος Στιβ Μπρουσάτε από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, ειδικός στους δεινόσαυρους και στα πτηνά, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε: «Το Yuezhuornis είναι μία από εκείνες τις ανακαλύψεις που γεννούν περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα απαντούν».
Ο Μπρουσάτε, συγγραφέας του πρόσφατου βιβλίου The Story of Birds, το οποίο εξετάζει την εξέλιξη των πτηνών, ανέφερε ότι το Yuezhuornis φαίνεται να αποτελεί πραγματικό μέλος της εξελικτικής γραμμής των πτηνών.
«Αυτό θα το καθιστούσε τόσο ένα από τα αρχαιότερα πτηνά που έχουν καταγραφεί στο απολιθωματικό αρχείο όσο και ένα από τα πιο πρωτόγονα πτηνά στο εξελικτικό τους γενεαλογικό δέντρο. Κι όμως, πρόκειται για ένα παράξενο πτηνό.
Ο σκελετός του μοιάζει με ένα συνονθύλευμα τύπου Φρανκενστάιν», ανέφερε ο Μπρουσάτε, αναφερόμενος στον συνδυασμό χαρακτηριστικών πτηνών και δεινοσαύρων.
«Είναι προφανώς ένα σημαντικό νέο είδος, επειδή δείχνει ότι τα πρώιμα πτηνά και οι πλησιέστεροι συγγενείς τους παρουσίαζαν μεγαλύτερη ποικιλομορφία και περισσότερες ανατομικές διαφορές απ’ ό,τι πιστεύαμε. Υποδηλώνει επίσης ότι ορισμένα από τα πρώτα πτηνά δεν ήταν ιδιαίτερα ικανά στην πτήση. Είναι μάλιστα πιθανό κάποια να εξελίχθηκαν από προγόνους που πετούσαν, αλλά στη συνέχεια επέστρεψαν σε έναν τρόπο ζωής στο έδαφος, πετώντας σπάνια ή ίσως και καθόλου», κατέληξε ο Μπρουσάτε.
Πέθανε η αρκούδα που έζησε 30 χρόνια στο Νυμφαίο
Το μυστηριώδες θαλάσσιο πλάσμα που ζούσε πριν από 518 εκατ. έτη
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
