Την πιο λεπτομερή υπέρυθρη εικόνα μέχρι σήμερα του κέντρου του γαλαξία του Διαβήτη, ενός από τους πιο κοντινούς σε εμάς ενεργούς γαλαξίες του Σύμπαντος κατέγραψαν αστρονόμοι που χρησιμοποίησαν το διαστημικό τηλεσκόπιο «James Webb».
Οι ενεργοί γαλαξίες έχουν έναν εξαιρετικά φωτεινό πυρήνα, ο οποίος τροφοδοτείται από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που συσσωρεύει ύλη απελευθερώνοντας τεράστια ποσά ενέργειας σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα.
Ο γαλαξίας του Διαβήτη (Circinus) είναι ένας σπειροειδής γαλαξίας περίπου 13 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη στο νότιο αστερισμό Circinus. Οι παρατηρήσεις του «James Webb» δείχνουν ότι μεγάλο μέρος της θερμής σκόνης κοντά στην υπερμεγέθη μαύρη τρύπα του γαλαξία τροφοδοτεί την ίδια τη μαύρη τρύπα αντί να εκτοξεύεται προς τα έξω με ισχυρές ροές όπως προέβλεπαν προηγούμενα μοντέλα.
Επίσης, γνωστός ως ESO 97-G13 ή LEDA 50779 ο γαλαξίας αυτός έχει από καιρό κινήσει το ενδιαφέρον των αστρονόμων επειδή ο πυρήνας του είναι κρυμμένος πίσω από πυκνά νέφη αερίου και σκόνης.
Τα επίγεια τηλεσκόπια δυσκολεύονταν να απομονώσουν την περιοχή κοντά στην κεντρική μαύρη τρύπα, όπου η ύλη σπειροειδώς κατευθύνεται προς τα μέσα και εκπέμπει έντονο υπέρυθρο φως.
Οι προηγμένες δυνατότητες του «James Webb» επέτρεψαν στον Δρ. Ζυλιέν Ζιράρ από το Ινστιτούτο Διαστημικού Τηλεσκοπίου και στους συνεργάτες του να διαπεράσουν αυτό το πέπλο σκόνης με πρωτοφανή καθαρότητα.
Η ανακάλυψη που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature Communications» κατέστη δυνατή χάρη στη χρήση του Οργάνου Απεικόνισης Εγγύς Υπέρυθρου και Φασματογράφου (NIRISS) του James Webb σε μια εξειδικευμένη λειτουργία υψηλής αντίθεσης που ονομάζεται Διαφραγματικό Συμβολόμετρο (Aperture Masking Interferometer). Η μέθοδος αυτή μετατρέπει ουσιαστικά το όργανο σε έναν μικροσκοπικό συμβολόμετρο συνδυάζοντας το φως μέσω ενός συνόλου μικρών ανοιγμάτων για τη δημιουργία λεπτομερών μοτίβων συμβολής.
Αναλύοντας αυτά τα μοτίβα οι αστρονόμοι ανακατασκεύασαν μια εξαιρετικά ευκρινή εικόνα του «κινητήρα» στο κέντρο του γαλαξία Circinus, αποκαλύπτοντας ότι το μεγαλύτερο μέρος της υπέρυθρης εκπομπής προέρχεται από τον τοροειδή δακτύλιο σκόνης που τροφοδοτεί τη μαύρη τρύπα, και όχι από υλικό που ρέει προς τα έξω.
Οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες παραμένουν ενεργές τραβώντας προς το μέρος τους την περιβάλλουσα ύλη. Αέριο και σκόνη συσσωρεύονται σε έναν δακτύλιο γύρω από τη μαύρη τρύπα και καθώς το υλικό σπειροειδώς πέφτει προς τα μέσα σχηματίζει έναν περιστρεφόμενο δίσκο προσαύξησης που θερμαίνεται λόγω τριβής και γίνεται λαμπρός σε πολλά μήκη κύματος, συμπεριλαμβανομένου του υπέρυθρου.
Tο πρώτο ξενοδοχείο στη Σελήνη
Μυστήριο με διαστημικό σώμα με μάζα ένα εκατ. άστρων
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις