Ένα μηχανισμό που εξηγεί τον σχηματισμό ορισμένων τύπων σέλαος στον πλανήτη Άρη ανακάλυψαν επιστήμονες της αποστολής MAVEN της NASA. Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι το σέλας δημιουργείται με τρόπο παρόμοιο με εκείνον της Γης αλλά σε πολύ μικρότερη κλίμακα.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature Communications» και αποκαλύπτει ότι ο ίδιος μηχανισμός που επιταχύνει φορτισμένα σωματίδια προς την ατμόσφαιρα της Γης λειτουργεί και στον Άρη παρά τις μεγάλες διαφορές στα μαγνητικά πεδία των δύο πλανητών.
Το διαστημόπλοιο MAVEN, το οποίο βρισκόταν σε τροχιά γύρω από τον Άρη, έχασε την επικοινωνία με τη Γη στις 6 Δεκεμβρίου 2025. Στις 3 Ιουνίου 2026 η NASA ανακοίνωσε επίσημα τη λήξη της αποστολής καθώς διαπιστώθηκε ότι η επικοινωνία με το σκάφος δεν μπορούσε πλέον να ανακτηθεί.
Όμως, τα επιστημονικά δεδομένα που είχε συλλέξει συνεχίζουν να αξιοποιούνται, συμβάλλοντας τόσο στην κατανόηση του Άρη όσο και στον σχεδιασμό μελλοντικών ρομποτικών και επανδρωμένων αποστολών.
Ο «κύκλος Dungey»
Στη Γη όταν οι γραμμές του μαγνητικού πεδίου του Ήλιου πλησιάζουν τη μαγνητόσφαιρα του πλανήτη μας μπορούν να επανασυνδεθούν μεταφέροντας ενέργεια και φορτισμένα σωματίδια στο εσωτερικό της.
Αυτή η διαδικασία, γνωστή ως «κύκλος Dungey», δημιουργεί ηλεκτρικά ρεύματα, επιταχύνει ηλεκτρόνια και προκαλεί το εντυπωσιακό σέλας που παρατηρείται κυρίως στις πολικές περιοχές της Γης. Η νέα έρευνα δείχνει ότι μια μικρότερη εκδοχή αυτού του μηχανισμού λειτουργεί και στον Άρη.
Γιατί ο Άρης είναι διαφορετικός
Σε αντίθεση με τη Γη ο πλανήτης Άρης δεν διαθέτει ένα ενιαίο, παγκόσμιο μαγνητικό πεδίο. Η Γη δημιουργεί το μαγνητικό της πεδίο μέσω της κίνησης του λιωμένου μεταλλικού πυρήνα της.
Όμως, στον Άρη όμως, υπάρχουν μόνο διάσπαρτες περιοχές του φλοιού με έντονη μαγνήτιση που λειτουργούν σαν μικροσκοπικές μαγνητόσφαιρες.
Οι περιοχές αυτές σχηματίστηκαν πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια όταν η λάβα ψυχόταν ενώ ο πλανήτης διέθετε ακόμη ισχυρό παγκόσμιο μαγνητικό πεδίο. Στη συνέχεια το πεδίο αυτό εξαφανίστηκε καθώς ο ηλιακός άνεμος απογύμνωσε σταδιακά την ατμόσφαιρα του Άρη.