Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει άμεσα και καθαρά: πότε θα ανοίξει το ΟΣΔΕ 2026 και πότε θα πληρωθούν οι παραγωγοί όσα δικαιούνται;
Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι βρίσκονται στην πιο κρίσιμη περίοδο της παραγωγικής χρονιάς, αλλά αντί για στήριξη αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις, ασάφεια και διοικητικό χάος. Το ΟΣΔΕ 2026 δεν έχει ανοίξει, η Κάρτα Αγρότη παραμένει ουσιαστικά μπλοκαρισμένη, σημαντικές πληρωμές του 2025 εκκρεμούν, ενώ κρίσιμα προγράμματα του Β΄ Πυλώνα σέρνονται ανάμεσα σε ελέγχους, διασταυρώσεις και πληροφοριακά συστήματα που δεν είναι έτοιμα.
Ενώ η κυβέρνηση διαβεβαίωνε ότι από το 2026 οι δηλώσεις ΟΣΔΕ θα υποβάλλονται εγκαίρως την άνοιξη, φτάνουμε στο τέλος Απριλίου χωρίς επίσημο άνοιγμα, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα και χωρίς καθαρές απαντήσεις για τον ρόλο της ΑΑΔΕ, των ΚΥΔ, της νέας πλατφόρμας και των απαιτούμενων διασταυρώσεων.
Χωρίς οριστικοποιημένο ΟΣΔΕ, οι παραγωγοί δεν μπορούν να αξιοποιήσουν την Κάρτα Αγρότη, χάνουν κρίσιμη ρευστότητα και αδυνατούν να καλύψουν βασικές ανάγκες της εκμετάλλευσής τους. Σπόροι, λιπάσματα, ζωοτροφές, καύσιμα, ενέργεια, γεωτεχνική υποστήριξη και εργατικά κόστη δεν μπορούν να περιμένουν πότε θα λύσει η κυβέρνηση τα μηχανογραφικά της προβλήματα.
Την ίδια ώρα, παραμένουν ανοιχτές μεγάλες εκκρεμότητες πληρωμών από το ΟΣΔΕ 2025 και προηγούμενα έτη. Οικολογικά Σχήματα, Συνδεδεμένες Ενισχύσεις, Εξισωτική Αποζημίωση, υπόλοιπα βασικής και αναδιανεμητικής ενίσχυσης, ενισχύσεις νέων αγροτών και λοιπά καθεστώτα στήριξης έχουν μετατραπεί σε αλυσίδα καθυστερήσεων. Σύμφωνα με αγροτικά ρεπορτάζ, οι συνολικές εκκρεμότητες που συνδέονται με τη διαχείριση του 2025 προσεγγίζουν ακόμη και τα 900 εκατ. ευρώ. Αυτά τα χρήματα λείπουν σήμερα από την παραγωγή και από την οικονομία της περιφέρειας.
Αυτή η απαράδεκτη κατάσταση δημιουργεί ασφυξία σε ολόκληρη την οικονομία της υπαίθρου. Όταν ο παραγωγός δεν έχει ρευστότητα, δεν πληρώνει γεωπόνους, προμηθευτές, εμπόρους ζωοτροφών, πρατήρια καυσίμων, συνεργεία, λογιστές, μεταφορείς και τοπικές επιχειρήσεις. Έτσι, η καθυστέρηση στις ενισχύσεις γίνεται ντόμινο για χωριά, κωμοπόλεις και επαρχιακές αγορές. Αποτέλεσμα: λιγότερος τζίρος, περισσότερες πιστώσεις, περισσότερες επισφάλειες, λιγότερη κατανάλωση και μεγαλύτερη ανασφάλεια.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης του Β΄ Πυλώνα. Οι Νέοι Αγρότες, τα Σχέδια Βελτίωσης, τα προγράμματα για θερμοκήπια, οι Ομάδες Παραγωγών, τα γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα, τα βιολογικά και οι λοιπές επενδυτικές δράσεις δεν είναι απλές επιδοτήσεις. Είναι εργαλεία ανανέωσης, εκσυγχρονισμού και επιβίωσης του πρωτογενούς τομέα. Όταν αυτά καθυστερούν παγώνουν επενδύσεις, χάνονται ευκαιρίες, ακυρώνεται ο σχεδιασμός νέων ανθρώπων που αποφάσισαν να μείνουν στην παραγωγή.
Μετά το σκάνδαλο και την κατάρρευση αξιοπιστίας στον ΟΠΕΚΕΠΕ, η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανίσει τη μετάβαση στην ΑΑΔΕ ως λύση. Όμως καμία διοικητική μετάβαση δεν μπορεί να γίνεται στις πλάτες των παραγωγών. Η διαφάνεια και οι έλεγχοι είναι αναγκαίοι, αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιούνται ως άλλοθι για νέες καθυστερήσεις, αποκλεισμούς, λάθη και οικονομική ασφυξία.
Ο αγροτικός κόσμος χρειάζεται απαντήσεις:
Πότε ανοίγει το ΟΣΔΕ 2026;
Πότε ενεργοποιείται πλήρως η Κάρτα Αγρότη;
Ποιο είναι το ακριβές υπόλοιπο των απλήρωτων ενισχύσεων του 2025 και προηγούμενων ετών;
Πότε θα πληρωθούν τα Οικολογικά Σχήματα, οι Συνδεδεμένες, η Εξισωτική και οι υπόλοιπες εκκρεμότητες;
Πότε θα προχωρήσουν οι πληρωμές και οι αξιολογήσεις στα προγράμματα του Β΄ Πυλώνα, στους Νέους Αγρότες και στα Σχέδια Βελτίωσης;
Ποιος θα προστατεύσει την αγορά της υπαίθρου από το ντόμινο έλλειψης ρευστότητας;
Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη αν οι καθυστερήσεις επηρεάσουν τη νέα παραγωγική χρονιά;