Τα «όπλα» των οφειλετών κατά του πλειστηριασμού πρώτης κατοικίας

Παρηγοριά για χιλιάδες πολίτες οι εκατοντάδες περιπτώσεις μεγάλων διαγραφών οφειλών με τον Νόμο Κατσέλη

Η κατάρρευση των εισοδημάτων και η οικογενειακή κατάσταση των οφειλετών αποτελούν τα μεγάλα "όπλα" για να αμυνθούν εκατομμύρια πολίτες που χρωστάνε στις τράπεζες και στο Δημόσιο.

Ειδικά για την περίπτωση των τραπεζών, η διάσωση της α΄ κατοικίας εξαρτάται από τη συνεργασία με τις τράπεζες, οι οποίες προχωρούν σε μεγαλύτερες διαγραφές οφειλών, ενώ λίγο πιο... πολύπλοκα είναι τα πράγματα, αν το ακίνητο έχει... φύγει από τα χέρια τους και έχει καταλήξει στα "κοράκια" των funds που δεν ανήκουν σε τραπεζικούς ομίλους.

Σε κάθε περίπτωση, οι εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες έχουν ένα γερό "οπλοστάσιο", το οποίο μπορούν να χρησιμοποιήσουν, ιδίως τώρα που υπάρχουν πρόσθετες δυσκολίες λόγω των συνεπειών του κορωνοϊού.

Επιπλέον, ο νέος Πτωχευτικός Κώδικας δίνει τη δεύτερη ευκαιρία σε πολλούς για να μη χάσουν το σπίτι τους, ενώ μέχρι να ισχύσει αυτός, ασπίδα προστασίας θα αποτελεί ο νόμος Κατσέλη και ο εξωδικαστικός συμβιβασμός.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Κυβέρνηση έδωσε παράταση πέντε μηνών, έως τις 31 Μαΐου του νέου έτους στην εφαρμογή του Πτωχευτικού Κώδικα, καθώς το εκρηκτικό οικονομικό περιβάλλον, λόγω των συνεπειών του κορωνοϊού, δεν επιτρέπει... λανθασμένες επιλογές υψηλού πολιτικού κόστους.

Χώρια που οι κινήσεις γύρω από ένα τέτοιο ευαίσθητο κοινωνικό και πολιτικό θέμα μπορεί να συνδέονται με εκλογές μέσα στο 2021.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα έχει να αντιμετωπίσει μια έκρηξη χρεών, όταν λήξουν τα μέτρα αντιμετώπισης των συνεπειών του κορωνοϊού, οπότε θα πρέπει να λάβει σκληρές αποφάσεις.

Σε μια τέτοια περίπτωση είναι φυσιολογική η φθορά της, κάτι που θα φέρει και... γκρίνιες στο εσωτερικό της.

Γιατί, όταν θα έρθει η ώρα της είσπραξης των φόρων, που έχουν πάρει αναβολή ταυτόχρονα με τις κατασχέσεις ακινήτων, τότε τα πράγματα δεν θα είναι το ίδιο... ειδυλλιακά όπως φαίνεται να είναι σήμερα για την κυβέρνηση.

Όταν ο δανειστής σας... χτυπά την πόρτα

Τράπεζες και funds, μόλις λήξει η κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω του κορωνοϊού, θα... χτυπήσουν την πόρτα των ασυνεπών δανειοληπτών, προκειμένου να τους... υπενθυμίσουν ότι δεν υπάρχει... δωρεάν σπίτι!

Οι ενέργειες στις οποίες προβαίνει ο δανειστής είναι συγκεκριμένες και αρχίζουν από την εξώδικη δήλωση.

Δηλαδή απευθύνουν προειδοποίηση στον οφειλέτη ότι, αν δεν συμμορφωθεί και δεν είναι συνεπής στις υποχρεώσεις του, τότε ακολουθείται η δικαστική οδός. Το επόμενο στάδιο είναι η έκδοση διαταγής πληρωμής από το Πρωτοδικείο.

Σε αυτήν την περίπτωση, ο δανειστής πρέπει να προσκομίσει στο δικαστήριο όλα τα δημόσια και ιδιωτικά έγγραφα προκειμένου να αποδείξει τη χρηματική απαίτηση που έχει από τον οφειλέτη.

Οι τράπεζες στις περιπτώσεις... προβληματικής συνεργασίας κοινοποιούν στον δανειοιλήπτη διαταγή πληρωμής. Με την επίδοση της διαταγής πληρωμής ξεκινάει άμεσα η διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα για τον οφειλέτη.

Όμως, ο τελευταίος μπορεί να... αμυνθεί και να καταθέσει ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής εντός 15 εργάσιμων ημερών ή 3 εβδομάδων. Η ανακοπή πρέπει να συνοδεύεται από αίτηση αναστολής, προκειμένου να μην προχωρήσει η διαταγή πληρωμής έως τη συζήτηση της ανακοπής.

Η απόρριψη της αίτησης ανακοπής σημαίνει ότι προχωράει η κατάσχεση του ακινήτου, επί του οποίου πλέον ο οφειλέτης δεν έχει κανένα δικαίωμα, δηλαδή δεν μπορεί να το μεταβιβάσει με οποιονδήποτε τρόπο.

Επιπλέον, συντάσσεται η έκθεση κατάσχεσης, η οποία επιδίδεται στον οφειλέτη και μάλιστα αναγράφει και την ημερομηνία του πλειστηριασμού. Όμως και εδώ ο δανειολήπτης έχει ένα ακόμα "όπλο" που μπορεί να χρησιμοποιήσει ως άμυνα, ανακόπτοντας τον πλειστηριασμό του ακινήτου.

Σύμφωνα με τον νόμο, ο δανειολήπτης έχει 5 εργάσιμες ημέρες πριν τον πλειστηριασμό, προκειμένου να προχωρήσει στην ανακοπή. Με την ανακοπή αυτή μπορεί να επιδιώξει τη διόρθωση της τιμής της εκτίμησης του δικαστικού επιμελητή και της οικονομικής του κατάστασης, επιχειρώντας να σώσει ό,τι μπορεί να σωθεί.

Έτσι, μπορεί να αγοράσει χρόνο και να οριστεί νέα ημερομηνία πλειστηριασμού, ενώ πρέπει να υπάρξει και αίτηση αναστολής κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών
μέτρων.

Ποιοι και πως προστατεύονται

Οι οικονομικά ευάλωτοι δανειολήπτες είναι αυτοί που αποτελούν την κατηγορία υψηλού κινδύνου, αφού κινδυνεύουν άμεσα με κατάσχεση, στην περίπτωση που αποδειχθεί ότι παρά... τρίχα δεν πληρούν τα σχετικά κριτήρια.

Όμως, οι οικονομικά ευάλωτοι διαθέτουν μια σειρά από ισχυρά "όπλα" για να μπορέσουν να ενταχθούν στο δίχτυ προστασίας έναντι των κατασχέσεων και των πλειστηριασμών. Ειδικότερα:

1. Το συνολικό ετήσιο εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 7.000 ευρώ, εάν πρόκειται για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, ενώ αν υπάρχει ανήλικο τέκνο, τότε το όριο προσαυξάνεται κατά 7.000 ευρώ. Για τα νοικοκυριά με απροστάτευτα παιδιά, η προσαύξηση ορίζεται σε 7.000 ευρώ για κάθε παιδί, αλλά το συνολικό εισόδημα δεν μπορεί να ξεπερνάει τις 21.000 ευρώ, ανεξαρτήτως του αριθμού των μελών της οικογένειας.

2. Το δίχτυ ασφαλείας για ζευγάρι είναι 10.500 ευρώ, ενώ για κάθε επιπλέον εξαρτώμενο μέλος αυξάνεται κατά 3.500 ευρώ.

3. Το σύνολο της φορολογητέας περιουσίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ για τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά και προσαυξάνεται κατά 15.000 ευρώ για κάθε πρόσθετο μέλος, αλλά το ανώτατο όριο δεν μπορεί να υπερβεί τις 180.000 ευρώ.

4. Η αξία της κινητής περιουσίας, δηλαδή καταθέσεις, ομόλογα, μετοχές κλπ., δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 7.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, ενώ το ποσό προσαυξάνεται κατά 3.500 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος. Ειδικά για μονογονεϊκή οικογένεια με ένα ανήλικο τέκνο η προστασία παρέχεται για επιπλέον καταθέσεις 7.000 ευρώ, ενώ στα
νοικοκυριά με απροστάτευτα τέκνα προσαυξάνεται κατά 7.000 ευρώ για κάθε ένα από αυτά.

5. Ο οφειλέτης και τα μέλη της οικογένειάς του πρέπει να διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα κατά τα τελευταία 5 χρόνια, κάτι που αποδεικνύεται από την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων.

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι τράπεζες θα εξετάζουν αιτήματα αναστολής πλειστηριασμών τουλάχιστον έως την ερχόμενη Πέμπτη 31 Δεκεμβρίου για όσους δανειολήπτες ανήκουν στην κατηγορία των οικονομικά ευάλωτων και πληρούν τα σχετικά κριτήρια της υπουργικής απόφασης 10747/256/2019.

Εξυπακούεται ότι, όταν θα επιστρέψει η κανονικότητα, οι τράπεζες θα ενεργοποιήσουν τις διαδικασίες πλειστηριασμού και τότε οι κακοπληρωτές, αλλά και όσοι έχουν σηκώσει... ψηλά τα χέρια λόγω φτώχειας, θα βρεθούν στο... απόσπασμα.

Με βάση τις υφιστάμενες διατάξεις, ο δανειολήπτης, που πληροί τα κριτήρια του οικονομικά ευάλωτου, μπορεί να υποβάλει θεωρητικά από την 01/01/2021 αίτηση πτώχευσης, ενώ είναι θέμα χρόνου η κυβέρνηση να νομοθετήσει την παράταση της ισχύος του σχετικού νόμου για όσο χρειαστεί και με βάση την πορεία της πανδημίας.

Πέντε κορυφαίες υποθέσεις διαγραφής οφειλών

Πολλές είναι οι υποθέσεις δανειοληπτών, οι οποίοι βρέθηκαν ένα βήμα πριν χάσουν την κατοικία τους, αλλά στο τέλος ο... από μηχανής Θεός έφερε τη διαγραφή μεγάλων ποσών.

Το "Καρφί" παρουσιάζει μερικές από τις πιο εντυπωσιακές περιπτώσεις, με βάση στοιχεία που συνέλεξε από αναφορές δικηγορικών γραφείων.

Ειδικότερα:

1. Έμπορος με σύζυγο ιδιωτική υπάλληλο και δύο παιδιά είχαν μηνιαίο εισόδημα 762 ευρώ και οι οφειλές τους προς την τράπεζα ανέρχονταν στις 117.000 ευρώ. Το ζευγάρι άσκησε προσφυγή με τον Νόμο Κατσέλη και το δικαστήριο αποφάσισε μηνιαία τοκοχρεολυτική δόση 100 ευρώ για μια πενταετία! Επιπλέον, επανεξετάστηκε η υπόθεση, καθώς το ζευγάρι αντιμετώπιζε πρόβλημα επιβίωσης και έτσι κατάφερε να σώσει από την πώληση τη μοναδική κατοικία του και ένα αυτοκίνητο.

2. Ζευγάρι με άνεργο τον σύζυγο, συνταξιούχο τη σύζυγο και ένα ενήλικο τέκνο, που ήταν στην ανεργία, είχαν συνολικό μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα 704 ευρώ και συνολικές οφειλές 69.000 ευρώ. Μετά την προσφυγή στον μηχανισμό προστασίας του Νόμου Κατσέλη, το δικαστήριο αποφάσισε τη διαγραφή ποσού 58.000 ευρώ (84% σε σχέση με την αρχική οφειλή). Το δικαστήριο αποφάσισε τη ρύθμιση των οφειλών σε 240 δόσεις, με μηνιαία δόση 40 ευρώ τον μήνα! Έτσι, εξαιρέθηκε από την πώληση η μοναδική κατοικία της οικογένειας, αλλά και δύο επιπλέον ακίνητα, (ένα για τον καθένα), στα οποία οι δύο σύζυγοι κατείχαν την ψιλή κυριότητα, ενώ γλίτωσαν το ένα και μοναδικό ΙΧ που διέθεταν.

3. Δανειολήπτης που δουλεύει σε Δήμο, διαζευγμένος και πατέρας ενός παιδιού, είχε ατομικό εισόδημα 847 ευρώ μηνιαίως και χρωστούσε στην τράπεζα 161.000 ευρώ. Προσέφυγε στον Νόμο Κατσέλη και πέτυχε διαγραφή ύψους 88.000 ευρώ, ή 54% επί της αρχικής οφειλής. Το δικαστήριο αποφάσισε τη ρύθμιση των οφειλών του σε 240 δόσεις με ποσό 289 ευρώ μηνιαίως, ενώ εξαιρέθηκε της πώλησης η μοναδική πρώτη κατοικία, χωράφια που κατείχε ο δανειολήπτης και ένα αυτοκίνητο.

4. Ζευγάρι δανειοληπτών και ο εγγυητής πατέρας τού ενός συζύγου δεν μπορούσαν να εξοφλήσουν το δάνειό τους, το οποίο με τις προσαυξήσεις είχε εκτοξευτεί στις 243.000 ευρώ. Με απόφαση Ειρηνοδικείου οι τρεις οφειλέτες καλούνται να καταβάλουν τα επόμενα χρόνια το ποσό των 45.870 ευρώ.

Τα 26.400 ευρώ θα τα καταβάλλουν τα 5 πρώτα χρόνια και τα υπόλοιπα 19.470 ευρώ σε 11 χρόνια. Το δικαστήριο δηλαδή διέγραψε περίπου 200.000 ευρώ, ή έγινε "κούρεμα" οφειλής κατά 81%! Και οι τρεις δανειολήπτες έσωσαν την κύρια κατοικία από τον πλειστηριασμό, όπως επίσης και τα αγροτεμάχια και τα ΙΧ αυτοκίνητα που κατείχαν. Αξίζει να σημειωθεί ότι η τελική οφειλή και για τους τρεις οφειλέτες είχε διαμορφωθεί στις 512.000 ευρώ και διαγράφτηκαν οι 466.000 ευρώ (διαγραφή 91%)!!!

5. Άνεργος οικογενειάρχης, που συντηρούσε οικογένεια και δεν είχε εισοδήματα, χρωστούσε σε πολλές τράπεζες το ποσό των 90.000 ευρώ από πιστωτικές κάρτες και καταναλωτικά δάνεια. Ο συγκεκριμένος δανειολήπτης ήταν άνεργος και χωρίς ακίνητη περιουσία, όπως και η σύζυγός του.

Οι τράπεζες δεν δέχονταν κάποιον εξωδικαστικό συμβιβασμό, ωστόσο, μετά από ενέργειες του δικηγόρου τους, αποδείχθηκε ότι ο συγκεκριμένος άνεργος ήταν παντελώς αδύναμος για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.

Η υπόθεση έφτασε στο Ειρηνοδικείο και ο άνεργος παρουσιάστηκε με τον δικηγόρο του και έναν μάρτυρα, οι οποίοι πιστοποίησαν τη δραματική οικονομική κατάσταση στην οποία βρισκόταν και κυρίως τις συνθήκες στις οποίες ζούσαν τα παιδιά του.

Τελικά το δικαστήριο αποφάσισε τη διαγραφή μικροποσών που υπήρχαν ως υπόλοιπα στις πιστωτικές κάρτες και διευθετήθηκαν οι οφειλές από καταναλωτικά δάνεια σε βάθος τεσσάρων ετών με πολύ χαμηλές και ευέλικτες δόσεις.