Η Ελλάδα γερνάει και μικραίνει: Στα 7,6 εκατομμύρια ο πληθυσμός της το 2080 - Αυξημένες πιέσεις στα Ταμεία

Μια σημαντική δημογραφική πρόκληση βρίσκεται μπροστά στην Ελλάδα, καθώς οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιγράφουν μια χώρα με αισθητά μικρότερο πληθυσμό και σαφώς μεγαλύτερο μέσο όρο ηλικίας τις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης Ageing Report 2027, ο πληθυσμός της χώρας, από περίπου 10,4 εκατομμύρια κατοίκους το 2025, εκτιμάται ότι θα περιοριστεί στα 7,6 εκατομμύρια έως το 2080.

Πρόκειται για απώλεια περίπου 2,8 εκατομμυρίων κατοίκων, μια εξέλιξη που αποτυπώνει το μέγεθος της δημογραφικής πρόκλησης και τις αλλαγές που αναμένεται να επηρεάσουν την ελληνική κοινωνία, την οικονομία και το ασφαλιστικό σύστημα.

Σταδιακή μείωση του πληθυσμού έως το 2080

Η δημογραφική συρρίκνωση δεν προβλέπεται να είναι μια απότομη εξέλιξη, αλλά μια σταδιακή πορεία που θα συνεχιστεί σε βάθος δεκαετιών.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο πληθυσμός της Ελλάδας αναμένεται να διαμορφωθεί:

• Το 2025: 10,4 εκατομμύρια.
• Το 2030: 10,2 εκατομμύρια.
• Το 2040: 9,7 εκατομμύρια.
• Το 2050: 9,2 εκατομμύρια.
• Το 2060: 8,6 εκατομμύρια.
• Το 2070: 8 εκατομμύρια.
• Το 2080: 7,6 εκατομμύρια.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η πληθυσμιακή μείωση αναμένεται να συνεχιστεί καθ' όλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, χωρίς να διαφαίνεται ουσιαστική ανατροπή της τάσης.

Η γήρανση του πληθυσμού αλλάζει τα δεδομένα

Εξίσου σημαντική με τη μείωση του συνολικού πληθυσμού είναι η αλλαγή στην ηλικιακή του σύνθεση. Η Ελλάδα αναμένεται να έχει ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό ηλικιωμένων πολιτών, με την ομάδα των ατόμων άνω των 80 ετών να παρουσιάζει ιδιαίτερα έντονη αύξηση.

Η τάση αυτή δεν αφορά μόνο τη χώρα μας, αλλά συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το ποσοστό των πολιτών ηλικίας 65 ετών και άνω στην ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί από 22% το 2025 σε 33% το 2080.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εξέλιξη για τους άνω των 80 ετών, το ποσοστό των οποίων εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 6% σε 14% του συνολικού πληθυσμού.

Την ίδια στιγμή, περιορίζεται το ποσοστό των ανθρώπων ηλικίας 20 έως 64 ετών, δηλαδή της βασικής ηλικιακής ομάδας που συμμετέχει στην αγορά εργασίας και στηρίζει μέσω των εισφορών της τα ασφαλιστικά συστήματα.

Πίεση στο ασφαλιστικό και στην αγορά εργασίας

Η δημογραφική αλλαγή δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών συστημάτων. Όσο αυξάνεται ο αριθμός των συνταξιούχων και μειώνεται αναλογικά ο πληθυσμός παραγωγικής ηλικίας, τόσο δυσκολότερη γίνεται η διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ εισφορών και συνταξιοδοτικών δαπανών.

Ενδεικτική είναι η πορεία του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο οποίος αποτυπώνει τη σχέση του πληθυσμού άνω των 65 ετών με εκείνον ηλικίας 20 έως 64 ετών.

Ο δείκτης αναμένεται να αυξηθεί από 38% το 2025 σε 65% το 2080. Με άλλα λόγια, από τους περίπου 26 ανθρώπους παραγωγικής ηλικίας που αντιστοιχούν σήμερα σε κάθε 10 ηλικιωμένους, η αναλογία εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει σε λιγότερους από 16.

Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει όχι μόνο το ασφαλιστικό σύστημα, αλλά και τη διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού, την παραγωγικότητα και τις ανάγκες κοινωνικής φροντίδας.

Μικρή αύξηση στις γεννήσεις, αλλά όχι αρκετή για ανατροπή της τάσης

Παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις για τη συνολική πληθυσμιακή εξέλιξη, η έκθεση καταγράφει μια περιορισμένη βελτίωση στον δείκτη γονιμότητας.

Συγκεκριμένα, ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από περίπου 1,2 σε 1,45 κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν επαρκεί για να αντιστρέψει τη δημογραφική συρρίκνωση, καθώς παραμένει αρκετά χαμηλότερη από το επίπεδο των 2,1 παιδιών ανά γυναίκα, που θεωρείται απαραίτητο για τη φυσική αναπλήρωση του πληθυσμού.

Παράλληλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το προσδόκιμο ζωής αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται. Για τους άνδρες προβλέπεται να φτάσει τα 86 έτη το 2080, από 79 έτη το 2025, ενώ για τις γυναίκες εκτιμάται ότι θα αγγίξει τα 90 έτη, από 84 έτη σήμερα.

Μια πρόκληση με οικονομικές και κοινωνικές προεκτάσεις

Η δημογραφική πορεία της Ελλάδας δεν αποτελεί απλώς μια στατιστική πρόβλεψη για τον αριθμό των κατοίκων της χώρας. Συνδέεται άμεσα με τη λειτουργία της οικονομίας, την αγορά εργασίας, το ασφαλιστικό σύστημα, την υγειονομική περίθαλψη και τη συνολική κοινωνική οργάνωση.

Οι προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύουν την ανάγκη αντιμετώπισης των δημογραφικών ανισορροπιών, με πολιτικές που θα λαμβάνουν υπόψη τόσο τη στήριξη της οικογένειας και της γονιμότητας όσο και τη δημιουργία συνθηκών που θα ενισχύουν την παραμονή και την επιστροφή ανθρώπων παραγωγικής ηλικίας στη χώρα.

Το βασικό ζητούμενο για τις επόμενες δεκαετίες δεν θα είναι μόνο πόσοι άνθρωποι θα κατοικούν στην Ελλάδα, αλλά και πώς θα διαμορφωθεί η σχέση μεταξύ των γενεών σε μια κοινωνία που αναμένεται να είναι μικρότερη και σημαντικά πιο γερασμένη.

Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις