του Γιοχανάν Μπέν Τζέικομπ (*)
Το Ιράν έχει εισέλθει στην πιο επικίνδυνη εσωτερική του σύγκλιση από το 2019: οικονομική κατάρρευση, στρατηγική εργατική αναταραχή, έλλειψη πόρων και ανανεωμένο άγχος πολέμου εκτυλίσσονται ταυτόχρονα. Σε αντίθεση με τα προηγούμενα κύματα διαμαρτυρίας, αυτή n φάση δεν είναι επεισοδιακή. Είναι δομική.
Τις τελευταίες ημέρες, οι διαδηλώσεις έχουν εξαπλωθεί, σε πολλές επαρχίες, οδηγούμενες όχι από ιδεολογία αλλά από κρατική αδυναμία εν μέσω οικονομικής κατάρρευσης. Η κατάρρευση του ριάλ από 820.000 σε 1,45 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε ένα χρόνο, μείωσε του μέσους μισθούς πλήρους απασχόλησης σε λίγο πάνω από 100 δολάρια το μήνα, διαγράφοντας ουσιαστικά την αγοραστική δύναμη στο αστικό Ιράν. Ο πληθωρισμός δεν είναι πλέον παράπονο - είναι μια καθημερινή απειλή επιβίωσης.
Αυτό που διακρίνει αυτή τη στιγμή είναι η σύνθεση της αναταραχής. Οι μαθητές δείχνουν την κλίμακα, αλλά οι τομείς του πετρελαίου, της ενέργειας και των υποδομών αποκαλύπτουν μοχλεύσει. Η έλλειψη νερού και οι διακοπές ρεύματος αφαιρούν την ικανότητα του καθεστώτος να πεελέγχει τη διαφωνία. Οι αγορές, οι έμποροι και οι ημικρατικές ομάδες εργασίας δεν είναι πλέον παθητικές - μια κρίσιμη αλλαγή σε ένα σύστημα που βασίζεται σε ελεγχόμενη οικονομική πίστη. Εξωτερικά, ο φόβος για νέες επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ απέτυχε να ενοποιήσει το κοινό. Αντίθετα, έχει εντείνει τη δημόσια οργή για τις συνεχιζόμενες επενδύσεις του καθεστώτος στην ανακατασκευή βαλλιστικών πυραύλων και στις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Η επιμονή της ηγεσίας στη στρατηγική ανυπακοή - ενώ το βιοτικό επίπεδο καταρρέει - θεωρείται όλο και περισσότερο ως η αιτία, όχι η ασπίδα, της απομόνωσης και της φτώχειας του Ιράν...
Το Ιράν έχει καταληφθεί από διαδηλώσεις εν μέσω της οικονομικής κρίσης της χώρας, με την κοινωνική δυσαρέσκεια να τροφοδοτεί ανοιχτές διαμαρτυρίες κατά του καθεστώτος. Τα μέσα ενημέρωσης και οι αρχές έχουν ρίξει την ευθύνη στις ξένες υπηρεσίες πληροφοριών.
Αντικυβερνητικοί διαδηλωτές πραγματοποιούν πορεία στο κέντρο της Τεχεράνης εδώ και αρκετές ημέρες.
Το καθεστώς διατηρεί καταναγκαστική υπεροχή. Ο IRGC, η Basij και οι υπηρεσίες πληροφοριών παραμένουν πιστοί και επιχειρησιακοί. Οι στοχευμένες δολοφονίες, οι μαζικές συλλήψεις και ο στραγγαλισμός του διαδικτύου μπορούν - και πιθανότατα θα το κάνουν - να καταστείλουν την ορατότητα των διαμαρτυριών βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, η καταστολή έχει πλέον αποσυνδεθεί από τη νομιμότητα. Κάθε πράξη βίας αποκαθιστά τον προσωρινό έλεγχο ενώ επιταχύνει τη μακροπρόθεσμη διάβρωση.
Το Ιράν σήμερα δεν αντιμετωπίζει επικείμενη κατάρρευση. Αντιμετωπίζει κάτι πιο επικίνδυνο: μη αναστρέψιμη απώλεια ανθεκτικότητας. Το σύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί, αλλά δεν απορροφά πλέον τους κραδασμούς - τους μεταδίδει.
Το καθεστώς μπορεί να περιορίσει τις διαδηλώσεις βραχυπρόθεσμα, αλλά δεν μπορεί να σταθεροποιήσει την υποκείμενη κρίση.
Ο περιορισμός χωρίς ανάκαμψη αυξάνει την πιθανότητα δισταγμού της ελίτ, διαταραχής της εργασίας και στρατηγικού λανθασμένου υπολογισμού - εσωτερικά και εξωτερικά.
Δείκτες έγκαιρης προειδοποίησης: Περιορισμός καθεστώτος έναντι συστημικού κατάγματος
- Ταχεία διάλυση διαμαρτυρίας χωρίς διακοπή ενέργειας σε εθνικό επίπεδο
- Συνέχιση των εξαγωγών πετρελαίου χωρίς συνεχή επιβράδυνση της εργασίας
- Ενοποιημένη ανταλλαγή μηνυμάτων IRGC-Basij και πειθαρχημένη ανάπτυξη
- Περιορισμένη σταθεροποίηση του νομίσματος μέσω ελέγχων έκτακτης ανάγκης
Δείκτες επικίνδυνης κλιμάκωσης
- Συνεχείς απεργίες ή επιβραδύνσεις σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας πετρελαίου, φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας ή ύδρευσης
- Επέκταση των διαμαρτυριών σε δευτερεύουσες πόλεις και βιομηχανικούς κόμβους
- Ανοιχτή περιφρόνηση από ημικρατικά συνδικάτα ή επαγγελματικές ενώσεις
- Κυλιόμενες διακοπές ρεύματος σε συνδυασμό με δελτίο νερού στις μεγάλες πόλεις
Δείκτες άγχους ελίτ. Σήματα υψηλής αξίας: Καθυστερημένες ή ασυνεπείς εντολές επιβολής σε επαρχιακό επίπεδο
- Ασυνήθιστη σιωπή, αντιφάσεις ή απουσίες μεταξύ ανώτερων στελεχών του IRGC
- Εκτινάξεις φυγής κεφαλαίων και ρευστοποίηση εμπιστευτικών περιουσιακών στοιχείων
- Αυξημένη εξάρτηση του καθεστώτος από την πολεμική ρητορική για να δικαιολογήσει την εγχώρια καταστολή
Δείκτες κόκκινης σημαίας δομικής θραύσης (χαμηλή πιθανότητα, υψηλή πρόσκρουση)
Οι μονάδες ασφαλείας αρνούνται τα καθήκοντα ελέγχου του πλήθους. Κατακερματισμένες αφηγήσεις μεταξύ της ηγεσίας του κλήρου και της διοίκησης του IRGC. Έκτακτα οικονομικά διατάγματα που παρακάμπτουν τα επιχειρηματικά συμφέροντα των Φρουρών της Επανάστασης. Η ξαφνική ξένη κλιμάκωση χρησιμοποιείται ρητά για να παγώσει την εσωτερική αναταραχή.
, Ειδικά η προτεραιότητα των πυραύλων και της πυρηνικής ανοικοδόμησης έναντι της οικονομικής επιβίωσης, υπονομεύουν ενεργά τον εσωτερικό έλεγχο.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν οι διαμαρτυρίες μπορούν να κατασταλούν. Είναι πόσες καταστολές μπορεί να αντέξει το σύστημα πριν αρχίσει να αποτυγχάνει σιωπηλά εκ των έσω.
(*) Ο Γιοχανάν Μπεν Τζέικομπ είναι Στρατιωτικός Αμυντικός Αναλυτής
Πώς μπορεί το κυβερνών κόμμα να αντιμετωπίσει τη δημοσκοπική πίεση και ποια είναι τα «ατού» του Μητσοτάκη
Αιχμές Καστανίδη για Ανδρουλάκη – «Ναι» σε συνεργασία με τον Αλέξη Τσίπρα
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
