Τα τελευταία χρόνια όλο και πυκνώνουν τα δημοσιεύματα στα οποία κρούεται ο κώδωνας του κινδύνου για την μείωση του πληθυσμού, ειδικότερα σε χώρες της Δύσης όπου οι ρυθμοί γέννησης πέφτουν δραματικά πολύ πιο χαμηλά και από τα επίπεδα αντικατάστασης του πληθυσμού.
Το θέμα θίγει και το Bloomberg σε εκτενές άρθρο του με τίτλο «Το παγκόσμιο πληθυσμιακό κραχ δεν είναι πια επιστημονική φαντασία».
Όπως γράφει, συνηθίζαμε να φανταζόμαστε την ανθρωπότητα να κατοικεί το σύμπαν. Στο Ίδρυμα του Ισαάκ Ασίμοφ (1952), η ανθρωπότητα έχει δημιουργήσει μια τεράστια πολυπλανητική αυτοκρατορία μέχρι το έτος 47000. Στο Πρόβλημα των Τριών Σωμάτων (2006) του Liu Cixin, αντίθετα, είμαστε ένα κοσμικό στρογγυλοποιητικό λάθος, που προετοιμάζεται για την τρομακτική εισβολή των Τρισολαρίων. Όπως λέει και το τρέιλερ της νέας σειράς του Netflix: "Έρχονται, και δεν υπάρχει τίποτα που μπορείτε να κάνετε για να τους σταματήσετε".
Όταν γεννήθηκε ο Ασίμοφ το 1920, ο παγκόσμιος πληθυσμός ήταν περίπου 1,9 δισεκατομμύρια. Όταν δημοσίευσε το Ίδρυμα, ήταν 2,64 δισεκατομμύρια. Όταν πέθανε το 1992, ήταν 5,5 δισεκατομμύρια, σχεδόν τριπλάσιος από ό,τι ήταν όταν γεννήθηκε. Λαμβάνοντας υπόψη ότι υπήρχαν μόλις 500 εκατομμύρια άνθρωποι όταν ο Χριστόφορος Κολόμβος αποβιβάστηκε στον Νέο Κόσμο, ο πολλαπλασιασμός του είδους homo sapiens στη σύγχρονη εποχή ήταν ένα εκπληκτικό κατόρθωμα.
Ωστόσο, αυτά πλέον φαίνεται να είναι μάλλον ένα σενάριο χαμηλής πιθανότητας. Το Κέντρο Εμπειρογνωμοσύνης για τον Πληθυσμό και τη Μετανάστευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός θα κορυφωθεί στα 9,8 δισεκατομμύρια τη δεκαετία του 2070. Σύμφωνα με το Institute for Health Metrics and Evaluation, έναν ανεξάρτητο ερευνητικό οργανισμό, θα κορυφωθεί σε χαμηλότερο επίπεδο και νωρίτερα, στα 9,7 δισεκατομμύρια το 2064.
Η λέξη-κλειδί είναι "κορυφή". Σχεδόν όλοι οι δημογράφοι εκτιμούν τώρα ότι πιθανότατα θα φθάσουμε στην κορύφωση της ανθρωπότητας αυτόν τον αιώνα. Αυτό δεν οφείλεται στο γεγονός ότι μια θανατηφόρα πανδημία θα αυξήσει τη θνησιμότητα πολύ περισσότερο από ό,τι το Covid-19, αν και αυτή η πιθανότητα δεν πρέπει ποτέ να αποκλείεται.
Αυτό οφείλεται απλώς στο γεγονός ότι, σε όλο τον κόσμο, ο συνολικός δείκτης γονιμότητας (TFR) - ο αριθμός των ζωντανών παιδιών που γεννά η μέση γυναίκα κατά τη διάρκεια της ζωής της - μειώνεται από τη δεκαετία του 1970. Στη μία χώρα μετά την άλλη, έχει πέσει κάτω από το όριο του 2,1 (το "ποσοστό αντικατάστασης", λαμβάνοντας υπόψη τους παιδικούς θανάτους και τις ανισορροπίες φύλου), κάτω από το οποίο ο πληθυσμός είναι βέβαιο ότι θα μειωθεί.
Αυτή η πτώση της γονιμότητας είναι από πολλές απόψεις η πιο αξιοσημείωτη τάση της εποχής μας. Και δεν είναι μόνο ο Elon Musk που ανησυχεί ότι "η πληθυσμιακή κατάρρευση είναι δυνητικά ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το μέλλον του πολιτισμού".
Δεν ήταν πολλοί αυτοί που προέβλεψαν την παγκόσμια κατάρρευση της γονιμότητας. Ούτε σχεδόν κανείς δεν περίμενε ότι θα συνέβαινε παντού. Και δεν μπορώ να θυμηθώ ούτε έναν ειδήμονα να προβλέπει πόσο χαμηλά θα έπεφτε σε ορισμένες χώρες. Στη Νότια Κορέα ο συνολικός δείκτης γονιμότητας το 2023 εκτιμάται ότι θα είναι 0,72.
Στην Ευρώπη δεν υπάρχει πλέον διαφορά μεταξύ ρωμαιοκαθολικών και προτεσταντικών χωρών. Το σημερινό TFR της Ιταλίας (1,21) είναι χαμηλότερο από αυτό της Αγγλίας (1,44). Ούτε υπάρχει διαφορά μεταξύ του χριστιανικού και του ισλαμικού πολιτισμού - αυτών των μεγάλων ιστορικών οντοτήτων για τις συγκρούσεις των οποίων ανησυχούσε ο ιστορικός Σάμιουελ Χάντινγκτον. Ο συνολικός δείκτης γονιμότητας των ΗΠΑ είναι σήμερα 1,62. Το ποσοστό για την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είναι 1,54.
Viral η εικόνα του κοιμισμένου Τραμπ στο δικαστήριο – Προκλητικός, δεν έδωσε σημασία στην έδρα
Νετανιάχου: Η επίθεση του Ισραήλ θα είναι στοχευμένη, είναι «σειρά του Ιράν τώρα να φοβάται»
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
