Μετά τις πρόωρες εκλογές του Φεβρουαρίου, ήταν ξεκάθαρο ότι ο μόνος ρεαλιστικός κυβερνητικός συνασπισμός θα απαρτιζόταν από το CDU, το CSU και το SPD. Με τον πόλεμο στην Ευρώπη και κρίσιμα εσωτερικά ζητήματα σε εξέλιξη, τα κόμματα κατάφεραν να σχηματίσουν κυβέρνηση σε 72 ημέρες, παρά τις ελλείψεις και ασάφειες της προγραμματικής συμφωνίας.
Η «έκρηξη» του σήμερα: Η Junge Union σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Μερτς
Αυτό το «μέλλον» των ασαφειών πλέον έφτασε — και απειλεί την κυβερνητική σταθερότητα, καθώς οι νέοι Χριστιανοδημοκράτες επιδίδονται σε αντάρτικο στον καγκελάριο και αρχηγό του CDU Φρίντριχ Μερτς.
Η Junge Union (JU) είχε στηρίξει αποφασιστικά τον Μερτς. «Χωρίς εμάς, ο Μερτς δεν θα είχε γίνει ούτε αρχηγός του CDU ούτε καγκελάριος», τόνισε ο αρχηγός της, Γιοχάνες Βίνκελ. Περισσότερο συγκρατημένος ο Κέβιν Γκιόσντορτς, επικεφαλής της JU Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, σημείωσε: «Όπως σταθήκαμε στο πλευρό σου, πρέπει τώρα να σταθείς κι εσύ στο δικό μας».
Ο «εκπρόσωπος» της νεότερης γενιάς – και η οριακή κυβερνητική πλειοψηφία
Ανεπισήμως, κεντρικό πρόσωπο της αντίδρασης είναι ο 28χρονος Γιοχάνες Φόλκμαν, εγγονός του Χέλμουτ Κολ. Προειδοποιεί ότι οι τουλάχιστον 18 βουλευτές της JU δεν θα ψηφίσουν το συνταξιοδοτικό νομοσχέδιο και ότι έχει πείσει άλλους 20–30 βουλευτές να πράξουν το ίδιο. Η κυβέρνηση διαθέτει πλειοψηφία μόλις 12 εδρών στη 630μελή Bundestag — και το πρόβλημα του καγκελάριου γίνεται εμφανές.
Το επίμαχο συνταξιοδοτικό νομοσχέδιο
Στην προγραμματική συμφωνία υπήρξε δέσμευση για διατήρηση «εγγυημένου επιπέδου σύνταξης» στο 48% του μέσου μισθού έως το 2031, χωρίς αύξηση του ορίου ηλικίας άνω των 67 ετών. Οι νέοι βουλευτές υποστηρίζουν ότι η προτεινόμενη μεταρρύθμιση της Υπουργού Εργασίας Μπέρμπελ Μπας θα επιφέρει επιπλέον κόστος 120 δισ. ευρώ (2032–2040), υπερβαίνοντας τις προβλέψεις.
Ο Μερτς απάντησε σκληρά: «Νομίζει κανείς ότι μπορούμε να κερδίσουμε εκλογές με κούρσα μειοδοσίας για τη μικρότερη σύνταξη; Δεν είστε σοβαροί».
Ακολούθησε εσωκομματική ρήξη. Ο Φόλκμαν σημείωσε: «Οι νεότερες γενιές θα κουβαλήσουν το βάρος. Το κόστος είναι άδικο και μη βιώσιμο». Ο Λάουρεντς Κίφερ της JU Μονάχου ήταν ακόμη πιο αιχμηρός: «Μπορείτε προσωπικά να συμβιβάσετε αυτό με την αξιοπιστία σας;».
Το δημογραφικό ροκανίζει τη βιωσιμότητα του συστήματος
Η γερμανική οικονομία ήδη βρίσκεται σε στασιμότητα, ενώ το δημογραφικό επιδεινώνεται: οι Baby Boomers συνταξιοδοτούνται μαζικά, χωρίς αντίστοιχη είσοδο νέων στην αγορά εργασίας. Σήμερα, κάθε συνταξιούχο στηρίζουν μόλις δύο εργαζόμενοι (έξι τη δεκαετία του 1950). Οι εισφορές έχουν φθάσει στο 19% των μισθών, με προοπτική περαιτέρω αύξησης.
Παρά το επίπεδο σύνταξης στο 48% του μισθού, πολλοί συνταξιούχοι θεωρούν το ποσό ανεπαρκές. Η κυβέρνηση καλείται να καλύψει μια τεράστια τρύπα ανάμεσα στις καταβαλλόμενες συντάξεις και τις εισφορές.
Η JU ζητά μείωση στο 47%, λέγοντας ότι είναι «μικρό τίμημα» για να μειωθεί το βάρος των νέων.
Κοινωνική ανησυχία – «Ενεργή σύνταξη» και πρόσθετες πηγές εισοδήματος
Η συζήτηση φθάνει πλέον στους πολίτες. Στην έρευνα DeutschlandTrend του ARD, μόλις 48% των Γερμανών δηλώνουν ότι νιώθουν ασφαλείς οικονομικά για τα γηρατειά — 14 μονάδες κάτω από το 2017.
Η κυβέρνηση προωθεί ενημερωτικές εκστρατείες για επενδύσεις σε μετοχές και άλλες πηγές εισοδήματος, ενώ σχεδιάζει την εφαρμογή της «ενεργής σύνταξης», που επιτρέπει εργασία μετά τη συνταξιοδότηση με έως 2.000 ευρώ μηνιαίως αφορολόγητα.
Η «κατάρα» του Σολτς και η κλυδωνιζόμενη κυβέρνηση Μερτς
Το συνταξιοδοτικό νομοσχέδιο θα ψηφιζόταν στις αρχές Δεκεμβρίου, αλλά η υπουργός Οικογένειας Κάριν Πριν (CDU) πρότεινε αναβολή για το 2026, για να αποφευχθεί πιθανή ταπείνωση της κυβέρνησης.
Ο Μερτς βρίσκεται σε προσωπικό ρίσκο: το «αντάρτικο» πλήττει το κύρος του ως αρχηγού του CDU και ως καγκελάριου. Η δημοτικότητά του πέφτει, ενώ η AfD εμφανίζεται συχνά πρώτη στις δημοσκοπήσεις.
Τα προβλήματα δεν σταματούν εδώ:
• Διπλή ψηφοφορία για την εκλογή του Μερτς ως καγκελάριου.
• Άρνηση βουλευτών του CDU να ψηφίσουν δικαστική επιλογή του SPD.
• Σύγκρουση για τη στρατιωτική θητεία.
• Πολιτική κρίση μετά τις δηλώσεις του ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ περί Συρίας.
Με τέσσερις κρίσιμες κρατιδιακές εκλογές το 2026, τα στοιχήματα για την αντοχή της —άλλοτε αδιαμφισβήτητης— γερμανικής πολιτικής σταθερότητας έχουν ήδη ξεκινήσει. Όλα τα ενδεχόμενα πλέον φαίνονται ανοιχτά.