Η επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ συνοδεύτηκε από ένα μήνυμα που υπερβαίνει την παράθεση επιμέρους θέσεων για τις διεθνείς κρίσεις. Στην ανάγνωση των New York Times, η ομιλία του εξέφρασε μια συνολικότερη αντίληψη για τις διεθνείς σχέσεις: τα κράτη ανταγωνίζονται για ισχύ και επιρροή και οι συμφωνίες αξιολογούνται κυρίως με βάση το άμεσο όφελος που αποφέρουν.
Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται σε διαφορετική κατεύθυνση από την παραδοσιακή λογική του ΟΗΕ, η οποία στηρίζεται στην πολυμέρεια, στη συνεργασία μεταξύ κρατών και στην αναζήτηση κοινών κανόνων. Ο ίδιος ο Τραμπ, άλλωστε, έχει επανειλημμένα επικρίνει διεθνείς οργανισμούς και συμφωνίες που θεωρεί ότι περιορίζουν την αμερικανική ελευθερία κινήσεων.
Η ισχύς ως βασικό εργαλείο
Το στοιχείο αυτό ήταν ιδιαίτερα εμφανές στις αναφορές του Αμερικανού προέδρου στη Μέση Ανατολή. Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προχωρήσουν ακόμη και σε εξαιρετικά σκληρή στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία. Παράλληλα, υποστήριξε ότι μια διπλωματική λύση παραμένει εφικτή.
Ανάλογη λογική εμφανίστηκε και στο ζήτημα της Ουκρανίας. Ο Τραμπ επανέλαβε την πεποίθησή του ότι μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, χωρίς όμως να παρουσιάσει ένα συγκεκριμένο νέο πλαίσιο που να εξηγεί πώς θα μπορούσε να προκύψει αυτή η συμφωνία.
Η αμφισβήτηση της μεταπολεμικής τάξης
Η προσέγγιση Τραμπ δεν σημαίνει απαραίτητα αποχώρηση των ΗΠΑ από κάθε διεθνή θεσμό. Αντίθετα, περιλαμβάνει την προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του ρόλου τους. Ο Αμερικανός πρόεδρος τάχθηκε υπέρ αλλαγών στον ΟΗΕ, επικρίνοντας τη γραφειοκρατία και το κόστος του οργανισμού, ενώ άσκησε έντονη κριτική σε θεσμούς όπως το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Η αντίθεση με την πολυμερή προσέγγιση αποτυπώνεται και στην ευρύτερη εικόνα. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει υπερασπιστεί τη σημασία της πολυμέρειας και έχει προειδοποιήσει για τους κινδύνους μιας διεθνούς πολιτικής που στηρίζεται υπερβολικά στη στρατιωτική ισχύ.
Ένας ΟΗΕ σε μεταβατική εποχή
Το βασικό ερώτημα που αναδεικνύεται είναι εάν οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να λειτουργούν ως ο βασικός εγγυητής μιας διεθνούς τάξης που στηρίζεται σε κοινούς κανόνες ή εάν θα επιδιώξουν ένα σύστημα στο οποίο οι ισχυρότερες χώρες διαπραγματεύονται μεταξύ τους με βάση τα δικά τους συμφέροντα.
Σε αυτή την εκδοχή του κόσμου, η Ουάσιγκτον δεν εγκαταλείπει κατ’ ανάγκην τη διεθνή σκηνή. Επιχειρεί, όμως, να αλλάξει τους όρους με τους οποίους συμμετέχει σε αυτήν. Και το μήνυμα από το βήμα του ΟΗΕ ήταν ότι, για την κυβέρνηση Τραμπ, η αποτελεσματικότητα της αμερικανικής ισχύος προηγείται της αναζήτησης μιας παγκόσμιας συναίνεσης.
Νέες απειλές Τραμπ στο Ιράν - Οι όροι της Τεχεράνης για τα Στενά του Ορμούζ
Σαν σήμερα - 23 Σεπτεμβρίου
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
