Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI), καθώς η προγραμματισμένη επανέναρξη των ερευνητικών εργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο συνοδεύεται από νέες τουρκικές αντιδράσεις και έντονη διπλωματική κινητικότητα. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις κινήσεις του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo», αλλά και στη στάση που θα επιλέξει να κρατήσει η Άγκυρα.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της «Καθημερινής», η έκδοση ελληνικής NAVTEX για την πραγματοποίηση των ερευνών και η επακόλουθη τουρκική αντι-NAVTEX ανέδειξαν τις δυσκολίες που εξακολουθούν να υπάρχουν γύρω από την υλοποίηση του έργου. Η Τουρκία επιμένει στις θέσεις της περί ανάγκης αδειοδότησης των εργασιών από τις δικές της αρχές, ενώ η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι δεν αναγνωρίζει τέτοια αρμοδιότητα.
Η ελληνική πλευρά έχει διαμηνύσει προς τη Γαλλία ότι οποιαδήποτε επικοινωνία με την Άγκυρα δεν μπορεί να λάβει τη μορφή αναζήτησης άδειας από την Τουρκία. Την ίδια στιγμή, οι επαφές μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών συνεχίζονται, καθώς η επανεκκίνηση των ερευνών αποτελεί σημαντικό τεστ για την πορεία του GSI.
Τα τρία σενάρια για την εξέλιξη των ερευνών
Όπως αναλύει η «Καθημερινή», τρεις είναι οι βασικές εκδοχές για την εξέλιξη της υπόθεσης το προσεχές διάστημα.
Πρώτο σενάριο: Οι έρευνες ξεκινούν χωρίς ουσιαστική παρεμπόδιση
Το πρώτο ενδεχόμενο προβλέπει την κανονική έναρξη των ερευνητικών εργασιών, παρά τις τουρκικές αντιδράσεις. Σε αυτή την περίπτωση, η Άγκυρα θα μπορούσε να περιοριστεί σε διπλωματικές ανακοινώσεις και στην έκδοση ναυτικών οδηγιών, χωρίς να προχωρήσει σε ενέργειες που θα εμπόδιζαν την παρουσία του γαλλικού πλοίου στην περιοχή.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να συνοδευτεί από συνέχιση των επαφών μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας, με στόχο την αποφυγή περαιτέρω κλιμάκωσης.
Δεύτερο σενάριο: Παρατεταμένη διπλωματική αντιπαράθεση
Το δεύτερο ενδεχόμενο αφορά την παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή, χωρίς όμως άμεση παρεμπόδιση του «Abeille Marengo».
Σε μια τέτοια περίπτωση, οι έρευνες ενδέχεται να καθυστερήσουν, ενώ θα βρίσκεται σε εξέλιξη μια προσπάθεια διπλωματικής διευθέτησης. Η κατάσταση θα μπορούσε να παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε καθεστώς αβεβαιότητας, με τις διαβουλεύσεις να επηρεάζονται και από τις ευρύτερες ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Τρίτο σενάριο: Επανάληψη του σκηνικού της Κάσου
Το τρίτο και πιο δύσκολο ενδεχόμενο είναι η επανάληψη των γεγονότων του 2024 στην περιοχή της Κάσου, όταν οι ερευνητικές εργασίες για το καλώδιο είχαν αντιμετωπίσει τουρκική παρεμπόδιση, με αποτέλεσμα τη διακοπή τους.
Μια ανάλογη εξέλιξη θα δημιουργούσε νέα ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και θα έφερνε την Αθήνα αντιμέτωπη με ένα σύνθετο διπλωματικό και επιχειρησιακό ζήτημα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι στην περιοχή μεταξύ νοτιοανατολικής Κρήτης και Ρόδου βρίσκεται τμήμα της οριοθετημένης με την Αίγυπτο ελληνικής ΑΟΖ. Η Αθήνα θεωρεί την οριοθέτηση αυτή σημαντικό στοιχείο της νομικής και διπλωματικής της επιχειρηματολογίας.
Ο γαλλικός παράγοντας και τα ευρωπαϊκά συμφέροντα
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα μετά την είσοδο του γαλλικού ομίλου Meridiam στο πλειοψηφικό μετοχικό σχήμα του έργου, με ποσοστό 66%.
Παράλληλα, η γαλλική Nexans έχει αναλάβει την κατασκευή του υποθαλάσσιου καλωδίου, ενώ η ηλεκτρική διασύνδεση έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξασφαλίζοντας χρηματοδότηση 657 εκατομμυρίων ευρώ.
Η εμπλοκή γαλλικών και ευρωπαϊκών συμφερόντων προσθέτει μια επιπλέον διάσταση στην υπόθεση, καθώς η πορεία του έργου δεν αφορά πλέον αποκλειστικά τις σχέσεις Αθήνας και Λευκωσίας, αλλά συνδέεται και με ευρύτερες ευρωπαϊκές ενεργειακές προτεραιότητες.
Οι επόμενες κινήσεις
Το επόμενο διάστημα θεωρείται καθοριστικό για την πορεία των ερευνών. Η παρουσία του «Abeille Marengo» στην περιοχή αναμένεται να αποσαφηνίσει εάν η τουρκική αντίδραση θα παραμείνει στο επίπεδο των διπλωματικών διαμαρτυριών ή εάν θα υπάρξει προσπάθεια παρεμπόδισης των εργασιών.
Η Αθήνα, από την πλευρά της, επιμένει στη θέση ότι οι έρευνες προχωρούν με βάση την ελληνική αδειοδότηση και το ισχύον πλαίσιο δικαιοδοσίας.
Το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός η υλοποίηση ενός σημαντικού ενεργειακού έργου που θα συνδέσει ηλεκτρικά την Κύπρο με την Ελλάδα και την ευρωπαϊκή αγορά και αφετέρου η διαχείριση των διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς να δημιουργηθούν νέα τετελεσμένα.
Η Αθήνα απαντά στον Φιντάν: «Η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα - Δεν μας αφορά η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία»
Τασούλας από Μυλοπόταμο: «Η Ελλάδα ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα, δεν προκαλεί κανέναν»
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
