Στην τελική ευθεία για τη φετινή Black Friday μπαίνουν καταναλωτές και εμπορικές επιχειρήσεις, με την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου να αποτελεί την ημέρα των μεγάλων προσφορών και τη Cyber Monday, στις 30 Νοεμβρίου, να ακολουθεί με επίκεντρο κυρίως τις ηλεκτρονικές αγορές. Ωστόσο, πίσω από τις εντυπωσιακές εκπτώσεις και τις διαφημιστικές καμπάνιες κρύβονται συχνά παγίδες, που μπορεί να οδηγήσουν σε περιττές δαπάνες ή ακόμη και σε οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών.
Η ακρίβεια εξακολουθεί να πιέζει τα οικογενειακά εισοδήματα, καθιστώντας αναγκαία την προσεκτική διαχείριση κάθε ευρώ. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΕΚΕ) της ΓΣΕΕ απευθύνει συστάσεις προς τους πολίτες, καλώντας τους να μην παρασύρονται από προσφορές που εντυπωσιάζουν μόνο εκ πρώτης όψεως και να πραγματοποιούν τις αγορές τους με σχέδιο, σύγκριση τιμών και έλεγχο των όρων συναλλαγής.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι μια πραγματικά συμφέρουσα αγορά δεν κρίνεται μόνο από το ποσοστό της έκπτωσης, αλλά από την τελική τιμή, την ποιότητα του προϊόντος και το κατά πόσο καλύπτει μια πραγματική ανάγκη.
Οι έξι κανόνες για αγορές χωρίς παγίδες
Η ΕΕΚΕ υπενθυμίζει ότι οι καταναλωτές μπορούν να προστατευθούν από παραπλανητικές προσφορές ακολουθώντας ορισμένους βασικούς κανόνες.
1. Σύγκριση τιμών πριν από κάθε αγορά
Οι καταναλωτές καλούνται να ελέγχουν τόσο την αρχική όσο και τη νέα τιμή ενός προϊόντος, αλλά και την ποιότητά του. Ιδιαίτερα στις ηλεκτρονικές αγορές, είναι χρήσιμο να αναζητούν το ίδιο προϊόν με βάση τον κωδικό ή το μοντέλο του, ώστε να διαπιστώνουν εάν η προσφορά είναι πράγματι συμφέρουσα σε σχέση με άλλους πωλητές.
2. Αγορές με λίστα και συγκεκριμένο προϋπολογισμό
Πριν ξεκινήσουν τις αγορές, οι καταναλωτές θα πρέπει να έχουν ξεκαθαρίσει τι πραγματικά χρειάζονται και να έχουν καταρτίσει μια λίστα προϊόντων, προσαρμοσμένη στις οικονομικές δυνατότητές τους. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι αυθόρμητες αγορές και τα έξοδα που συχνά προκαλούνται από την πίεση των διαφημιστικών μηνυμάτων.
3. Προσοχή στις δόσεις και στο «αγόρασε τώρα, πλήρωσε αργότερα»
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις αγορές με πιστωτική κάρτα, στις δόσεις και στις υπηρεσίες Buy Now, Pay Later. Οι καταναλωτές πρέπει να ενημερώνονται για τυχόν τόκους, προμήθειες και πρόσθετες χρεώσεις, καθώς μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το τελικό κόστος.
Η ΕΕΚΕ επισημαίνει ότι το «αγόρασε τώρα – πλήρωσε αργότερα» αποτελεί μορφή δανεισμού και όχι δωρεάν διευκόλυνση. Η συσσώρευση πολλών μικρών δόσεων από διαφορετικές αγορές μπορεί να δημιουργήσει ένα σημαντικό οικονομικό βάρος.
Μάλιστα, από τις 20 Νοεμβρίου 2026 εφαρμόζονται νέοι κανόνες προστασίας για τις περισσότερες μορφές τέτοιας χρηματοδότησης. Οι πάροχοι πίστωσης οφείλουν να ενημερώνουν με σαφήνεια τους καταναλωτές για το συνολικό κόστος και να αξιολογούν τη δυνατότητά τους να αποπληρώσουν την οφειλή.
4. Έλεγχος της πραγματικής παλιάς τιμής
Ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία προστασίας των καταναλωτών αφορά τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι εκπτώσεις.
Όταν ένα κατάστημα ανακοινώνει μείωση τιμής, ως αρχική ή «παλιά» τιμή οφείλει να εμφανίζει τη χαμηλότερη τιμή στην οποία διέθετε το συγκεκριμένο προϊόν κατά τις προηγούμενες 30 ημέρες.
Ο κανόνας αυτός αποσκοπεί στο να αποτρέψει την τεχνητή αύξηση των τιμών λίγο πριν από την περίοδο των προσφορών, ώστε στη συνέχεια να εμφανίζονται πλασματικά υψηλά ποσοστά έκπτωσης.
Η υποχρέωση ισχύει για κάθε μορφή ανακοίνωσης μείωσης τιμής, είτε πρόκειται για ποσοστιαία έκπτωση, είτε για συγκεκριμένο ποσό, είτε για παρουσίαση παλιάς και νέας τιμής. Καλύπτει επίσης διαφημιστικές εκφράσεις όπως «ειδικές προσφορές», «εκπτωτική τιμή» και «προσφορές Black Friday».
Ακόμη και η διαφήμιση «χωρίς ΦΠΑ» εμπίπτει στους σχετικούς κανόνες, καθώς αποτελεί ανακοίνωση μείωσης της τιμής, ενώ ο φόρος εξακολουθεί να καταβάλλεται κανονικά.
Εάν η αναγραφόμενη αρχική τιμή φαίνεται υπερβολικά υψηλή ή παραπλανητική, οι καταναλωτές μπορούν να προχωρήσουν σε καταγγελία.
5. Απόδειξη για κάθε αγορά
Η απόδειξη αποτελεί απαραίτητο δικαιολογητικό σε περίπτωση που ένα προϊόν παρουσιάσει ελάττωμα και ο καταναλωτής θελήσει να ζητήσει επισκευή, αντικατάσταση ή άλλη προβλεπόμενη λύση. Για τον λόγο αυτό, η ΕΕΚΕ συνιστά να ζητείται και να διατηρείται πάντα το αποδεικτικό αγοράς.
6. Δικαίωμα επιστροφής στις ηλεκτρονικές αγορές
Όσοι πραγματοποιούν αγορές μέσω διαδικτύου έχουν, κατά κανόνα, δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών από την παραλαβή του προϊόντος, χωρίς να χρειάζεται να αιτιολογήσουν την απόφασή τους. Υπάρχουν, βέβαια, συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως προϊόντα που κατασκευάζονται ειδικά για τον καταναλωτή.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η υποχρέωση των ηλεκτρονικών καταστημάτων και των εφαρμογών αγορών να διαθέτουν εμφανές κουμπί υπαναχώρησης, μέσω του οποίου ο καταναλωτής μπορεί να ακυρώνει τη συναλλαγή του εύκολα και ηλεκτρονικά.
Μετά την υποβολή του αιτήματος, το κατάστημα οφείλει να αποστέλλει χωρίς καθυστέρηση επιβεβαίωση, στην οποία θα αναγράφονται η ημερομηνία και η ώρα της υπαναχώρησης.
Στόχος της συγκεκριμένης πρόβλεψης είναι η ακύρωση μιας ηλεκτρονικής αγοράς να είναι εξίσου εύκολη με την πραγματοποίησή της.
Ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα και παραπλανητικά μηνύματα
Μεγάλη προσοχή χρειάζεται και στις ηλεκτρονικές αγορές, καθώς κατά την περίοδο της Black Friday αυξάνονται οι ευκαιρίες εκμετάλλευσης των καταναλωτών από απατεώνες.
Ψεύτικα ηλεκτρονικά καταστήματα, διαφημίσεις με εξωπραγματικά χαμηλές τιμές και μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή SMS που υπόσχονται μοναδικές προσφορές μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την υποκλοπή προσωπικών και τραπεζικών στοιχείων.
Οι καταναλωτές θα πρέπει να ελέγχουν προσεκτικά τη διεύθυνση της ιστοσελίδας, τα στοιχεία επικοινωνίας της επιχείρησης και τους διαθέσιμους τρόπους πληρωμής. Παράλληλα, δεν πρέπει να καταχωρίζουν στοιχεία τραπεζικών καρτών σε άγνωστες ή ύποπτες ιστοσελίδες ούτε να ακολουθούν συνδέσμους από μηνύματα που δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι προέρχονται από αξιόπιστη πηγή.
Περισσότερες συμβουλές για την ασφάλεια των ηλεκτρονικών συναλλαγών είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (eeke.gr).
Ο καταναλωτικός πυρετός και η ψυχολογική πίεση
Πέρα από τις οικονομικές και τεχνικές παραμέτρους, η ΕΕΚΕ επισημαίνει και την ψυχολογική διάσταση της Black Friday. Οι μεγάλες εμπορικές καμπάνιες, οι περιορισμένες χρονικά προσφορές, οι «λευκές νύχτες» και οι ειδικές εκπτωτικές περίοδοι δημιουργούν ένα περιβάλλον έντονης καταναλωτικής πίεσης.
Ο καταναλωτής συχνά αισθάνεται ότι πρέπει να αγοράσει άμεσα, προτού χαθεί μια ευκαιρία, ακόμη και όταν το συγκεκριμένο προϊόν δεν αποτελεί πραγματική ανάγκη.
Η αίσθηση του επείγοντος, σε συνδυασμό με την προβολή εντυπωσιακών εκπτώσεων, μπορεί να οδηγήσει σε αποφάσεις που δεν συμβαδίζουν με τις οικονομικές δυνατότητες των νοικοκυριών.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια εξακολουθεί να επιβαρύνει την καθημερινότητα, η σύνεση και η ψυχραιμία στις αγορές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Το μήνυμα της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας είναι σαφές: η Black Friday μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για πραγματικά συμφέρουσες αγορές, αρκεί οι καταναλωτές να μην παρασύρονται από τον διαφημιστικό θόρυβο και να θυμούνται ότι η καλύτερη προσφορά είναι εκείνη που καλύπτει μια πραγματική ανάγκη, σε μια πραγματικά χαμηλή τιμή.
ΑΑΔΕ: Τι δήλωσαν οι Έλληνες το 2025 για σπίτια, ενοίκια, αυτοκίνητα και εισοδήματα
Morningstar DBRS: Η Ελλάδα χτίζει δημοσιονομική «ασπίδα» απέναντι σε νέες κρίσεις
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
