Το δανέζικο έδαφος παραμένει ευάλωτο στη δύναμη που ασκεί διαδικτυακά η αμερικανική κυβέρνηση. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εγκαταλείψει την απειλή να καταλάβει τη Γροιλανδία με τη βία, όμως στο διαδίκτυο ο «πόλεμος» μόλις ξεκινά. Τον Ιανουάριο, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών σόκαρε την Ευρώπη απειλώντας με δασμούς, προκειμένου να στηρίξει το –κατά τον ίδιο– δικαίωμά του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, ένα αυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας. Παρότι η ένταση αυτών των απειλών έχει προς το παρόν υποχωρήσει, Δανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι το μικρό νησί παραμένει ευάλωτο στη διαδικτυακή ισχύ της αμερικανικής κυβέρνησης.
Με πληθυσμό κάτω των 60.000 κατοίκων, ακόμη και η παραμικρή σταγόνα παραπληροφόρησης μπορεί να εξαπλωθεί ταχύτατα και να επηρεάσει σημαντικά τη δημόσια γνώμη — ειδικά όταν το ψευδές αφήγημα δεν προέρχεται από ανώνυμες ρωσικές «φάρμες τρολ», αλλά από τον ισχυρότερο πολιτικό του δυτικού κόσμου. «Η Γροιλανδία αποτελεί στόχο εκστρατειών επιρροής διαφόρων ειδών», δήλωσε στο POLITICO ο υπουργός Δικαιοσύνης της Δανίας, Πίτερ Χούμελγκααρντ, με βασικό στόχο αυτών των εκστρατειών «τη δημιουργία διχασμού στη σχέση μεταξύ Δανίας και Γροιλανδίας». Τον τελευταίο χρόνο, η παραπληροφόρηση έχει αυξηθεί στη Γροιλανδία, σύμφωνα με τον Τόμας Χέντιν, αρχισυντάκτη του δανέζικου οργανισμού επαλήθευσης γεγονότων TjekDet.
Αν και δεν έχει παρατηρηθεί κάποια «δομημένη εκστρατεία», ούτε από τη Ρωσία, ο Χέντιν ανέφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παραπληροφόρησης την ιδέα ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να «αγοράσουν» τη Γροιλανδία — έναν ισχυρισμό που επανέλαβε ο Τραμπ, αλλά ο οποίος είναι αδύνατος βάσει του δανέζικου Συντάγματος.
Το γεγονός ότι η Γροιλανδία δεν αποτελεί μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σημαίνει ότι ο ευρωπαϊκός νόμος για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης — που υποχρεώνει τις πλατφόρμες να λαμβάνουν υπόψη και να περιορίζουν τους κινδύνους παραπληροφόρησης στον δημόσιο διάλογο — δεν εφαρμόζεται στο έδαφος της Γροιλανδίας, σύμφωνα με το δανέζικο υπουργείο Ψηφιακής Πολιτικής. Παρότι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Γροιλανδοί εξακολουθούν να προτιμούν τη σύνδεση με την Ευρώπη, ο Γερμανός ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Σεργκέι Λαγκοτίνσκι, προειδοποίησε ότι η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί για έναν «νέο τύπο υβριδικής αντιπαράθεσης» γύρω από το νησί. «Δεν μιλάμε πλέον για ρωσικά τρολ που προσπαθούν να χακάρουν το σύστημα. Όταν στοχεύουν την ΕΕ και τη Γροιλανδία, οι εκστρατείες παραπληροφόρησης στις αμερικανικές πλατφόρμες είναι το ίδιο το σύστημα», δήλωσε.
Πρόσφορο έδαφος για εκμετάλλευση
Η σχέση μεταξύ Δανίας και Γροιλανδίας είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε εκμετάλλευση, σύμφωνα με τη Σίνε Ραβν-Χόιγκααρντ, συνιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλο του δανέζικου think tank Digital Infrastructure Think Tank, η οποία διεξήγαγε ανάλυση για το τοπίο της παραπληροφόρησης στη Γροιλανδία. Με πληθυσμό αντίστοιχο ενός δήμου των Βρυξελλών, οι ειδήσεις διαδίδονται ταχύτατα στη Γροιλανδία και υπάρχουν ελάχιστα μέσα ενημέρωσης που μπορούν να διαψεύσουν ψευδείς πληροφορίες. Οι περισσότεροι πολίτες βασίζονται στο Facebook, ανέφερε η Ραβν-Χόιγκααρντ. Με λίγες μόνο κοινοποιήσεις, μια ψεύτικη είδηση μπορεί να φτάσει σε ολόκληρο τον πληθυσμό.
«Είναι εντελώς διαφορετικό από ό,τι στη Δανία», εξήγησε. Σε μια πόλη 20.000 κατοίκων, αν 5.000 άνθρωποι πιστέψουν κάτι ψευδές, «δεν αποτελεί απειλή για τη δημοκρατία της Δανίας». Στη Γροιλανδία, όμως, «αυτό αφενός εξαπλώνεται αστραπιαία σε όλους και αφετέρου αφορά τεράστιο ποσοστό του πληθυσμού». Σύμφωνα με δύο ερευνητές που μίλησαν στο POLITICO, οργανωμένες εκστρατείες ξένης παρέμβασης δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη στη Γροιλανδία, ωστόσο η παραπληροφόρηση εξαπλώνεται.
Δύο μέλη της κυβέρνησης της Γροιλανδίας, ο υπουργός Αλιείας Πίτερ Μποργκ και ο υπουργός Εργασίας Άκαλουακ Έγκεντε, κάλεσαν τους πολίτες μέσω κοινωνικών δικτύων να «σταθούν ενωμένοι» απέναντι στις απειλές από τις ΗΠΑ. Παράλληλα, ευρωβουλευτές σήμαναν συναγερμό. Η ευρωβουλευτής των Πρασίνων Αλεξάντρα Γκέζε προειδοποίησε ότι πρέπει να «αναμένονται επιχειρήσεις επιρροής με εκστρατείες προπαγάνδας αιχμής, καθώς και εκστρατείες μίσους και παρενόχλησης εναντίον πολιτικών προσώπων στη Γροιλανδία και τη Δανία».
Διαφάνεια
Παρότι η Δανία δηλώνει ότι δεν έχει νομική υποχρέωση να εφαρμόσει στη Γροιλανδία τον ευρωπαϊκό νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες (Digital Services Act), αρκετοί νομοθέτες εκτιμούν ότι αυτό πρέπει να αλλάξει. Η Γκέζε υποστήριξε ότι η ΕΕ οφείλει να επιβάλει τον νόμο, «διασφαλίζοντας ότι οι αλγόριθμοι σέβονται τις επιλογές των χρηστών και δεν λειτουργούν προς όφελος των ίδιων τεχνολογικών ολιγαρχών που επενδύουν στα ορυκτά της Γροιλανδίας».
Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δυσκολεύεται μέχρι στιγμής να παρουσιάσει απτά αποτελέσματα αλλού. Δεν έχει ολοκληρώσει καμία έρευνα σχετικά με κινδύνους για εκλογές και τον δημόσιο διάλογο, παρότι έχει ανοιχτές υποθέσεις σε τέσσερις πλατφόρμες, μεταξύ των οποίων το Facebook και το Instagram της Meta, το TikTok και το X. Πέρα από τις αλλαγές στα συστήματα των πλατφορμών, ο νόμος θα μπορούσε να ενισχύσει και τη διαφάνεια στο διαδικτυακό οικοσύστημα. Υποχρεώνει τις πλατφόρμες να είναι διαφανείς σχετικά με πληρωμένες διαφημίσεις και δεδομένα — κάτι που λείπει από τη Γροιλανδία, σύμφωνα με τη Ραβν-Χόιγκααρντ.
Η ίδια ανέφερε πληρωμένες διαφημίσεις που προβλήθηκαν στο Facebook ενόψει των εκλογών του Μαρτίου 2025 στη Γροιλανδία, οι οποίες δεν εμφανίζονταν στη βάση δεδομένων διαφάνειας της πλατφόρμας. Ο Λαγκοτίνσκι πρότεινε η ΕΕ να δημιουργήσει μια «ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων με αποκλειστική εστίαση στη Γροιλανδία». Οι Βρυξέλλες, πρόσθεσε, θα πρέπει επίσης να ενισχύσουν τα δίκτυα επαλήθευσης γεγονότων και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως συμβαίνει ήδη σε χώρες όπως η Μολδαβία και η Ουκρανία.
Θα γίνουν κανονικά στο Ομάν την Παρασκευή οι συνομιλίες ΗΠΑ - Ιράν για τα πυρηνικά
Ζελένσκι: «Μέσω της Ελλάδας και της Ε.Ε. η πρώτη παράδοση αμερικανικού LNG»
Ακολουθήστε το Lykavitos.gr στο Google News
και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
